2024 Gelir Vergisi Beyannameleri ve Kayıt Dışı Ekonomik Faaliyetlerle Mücadele

Hazine ve Maliye Bakanlığının verilerine göre, Türkiye’de yıllık gelir vergisi beyannameleri her yıl mart ayında verilmektedir. 2024 yılına ait ticari, zirai ve serbest meslek kazançları ile kira, ücret, menkul sermaye iradı ve diğer kazançlarla ilgili yıllık gelir vergisi beyannamelerinin en son 2 Nisan 2024 Çarşamba günü teslim edilmesi gerekmektedir.

Bakan Mehmet Şimşek, konu üzerine yaptığı açıklamalarda kayıt dışılık ile mücadelenin bu yıl da devam edeceğini vurguladı. Şimşek, “Kayıt dışı ekonomik faaliyetlerin önlenmesine yönelik olarak, vergide adaletin sağlanması gayesiyle ileri analiz teknikleri kullanarak ilgili sektör ve alanlarda potansiyel riskleri tespit edeceğiz. Ayrıca fiili saha vergi denetimlerinin artırılmasıyla mükelleflerde vergi denetimi algısını yerleştirmeyi hedefliyoruz.” ifadesinde bulundu.

Kayıt Dışı Ekonomik Faaliyetlerle Mücadele Stratejileri

Şimşek ayrıca, “izaha davet” müessesesini kapsamlı bir şekilde uygulamaya başladıklarını belirtti. Bu süreçte, vergi kaybına yol açtığı değerlendirilen mükelleflerin tek tek izaha çağrıldığını açıkladı. 2024 yılı kazançlarının doğru bir şekilde beyan edilmesinin, vergi adaletinin sağlanması açısından önemli olduğunu ifade eden Şimşek, mükelleflerden vergiye uyum konusunda daha dikkatli olmalarını beklediklerini söyledi. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yöneticilerini tüm illeri ziyaret etmeye görevlendirdiğini ve bu süreçte sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği yaparak beyanların doğru yapılmasının önemine dikkat çektiklerini sözlerine ekledi.

Fiili Yoklama Uygulamaları

2023 yılı itibarıyla kira, ücret, menkul sermaye iradı ve diğer kazançlardan yaklaşık 1,8 milyon beyanname alan Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), 2024 yılında bu rakamın 2 milyonu geçmesini beklemektedir. Başkanlık, 2024 yılı içerisinde kira geliri elde edip beyanname vermesi gereken mükellefleri tespit etmek amacıyla yaklaşık 1,5 milyon konutu analiz etmiş ve 425 bin konutta fiili yoklama gerçekleştirmiştir. Bu fiili yoklama süreci neticesinde, 376 bin yeni mükellefin beyanname vermesi sağlanmıştır.

Dijital Vergi Dairesi üzerinden alınan “Kira Bildirim Formu” sayesinde kiracılar gönüllülük esasına dayalı olarak toplamda 38 bin form doldurmuştur. Bu işlemler sonucunda kira beyannamesi vermeyen 20 bin mükellef tespit edilerek yasal işlem yapılmıştır. Sonuç olarak, 2024 yılı içinde beyanname veren mükellef sayısında bir önceki yıla göre %26’lık bir artış gözlemlenmiştir.

Kira Gelirinin Gerçek Değerinde Beyanında Artış

2023 yılında, beyanname veren mükellefler tarafından yapılan başvurularda, bir önceki yıla göre %107 artışla 399,2 milyar lira matrah beyan edilmiştir. Ayrıca, beyan edilen vergi tutarı ise %101 artışla 126,9 milyar lira olarak hesaplanmıştır. Bu veriler, yapılan çalışmaların olumlu sonuçlar doğurduğunu göstermektedir. Başkanlık ayrıca, 55 bine yakın mükellefin geçmiş yıllarda kira beyannamelerini vermelerini sağlamış ve bu beyannamelerle toplamda 3,1 milyar lira kira geliri beyan edilmiştir. 2024 yılı içerisinde benzer uygulamaların devam edeceği ve kira gelirini gerçek değeri üzerinden beyan etmeyenler hakkında inceleme süreci başlatılacağı belirtilmektedir.

Atılan adımlar sonucu 2023 yılında 3,7 milyon, 2024 yılında ise 4,4 milyon gelir vergisi beyannamesi alınması sağlanmıştır. Gelir İdaresi Başkanlığı, bu yıl da 4,4 milyon be