Birinci Dünya Savaşı’nın ardından imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması, Osmanlı Devleti’nin askeri kapasitesini büyük ölçüde zayıflatarak Anadolu’nun çeşitli bölgelerinin İtilaf Devletleri tarafından işgaline zemin hazırladı.

15 Mayıs 1919’da Yunan ordusunun İzmir’e çıkması, Milli Mücadele sürecinin seyrini değiştiren önemli bir olay oldu. İşgallere karşı Anadolu’nun farklı noktalarında başlayan direniş hareketi, kısa süre içerisinde Kuvay-i Milliye mücadelesine dönüşerek güçlendi.

Mustafa Kemal Paşa’nın 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkarak bağımsızlık mücadelesini örgütlü bir yapıya kavuşturması ve 23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılması, yeni bir siyasi dönemin temelini oluşturdu.

SAKARYA, SAVAŞIN SEYRİNİ DEĞİŞTİRDİ

Milli Mücadele’nin Batı Cephesi’nde yaşanan en kritik olaylardan biri 1921 yılında gerçekleşti. Yunan ordusunun Ankara’ya doğru ilerlemesi üzerine Türk ordusu, Sakarya Nehri’nin doğusunda bir savunma hattı oluşturdu.

23 Ağustos 1921’de başlayan Sakarya Meydan Muharebesi, tam 22 gün 22 gece sürdü. Mustafa Kemal Paşa’nın “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır” emri doğrultusunda Türk birlikleri büyük bir direniş sergiledi.

13 Eylül’de Yunan kuvvetlerinin Sakarya Nehri’nin doğusunu tamamen terk etmesi ile savaşın yönü değişti. Türk ordusu, artık savunma pozisyonundan taarruza geçiş için hazırlıklar yapmaya başladı.

BÜYÜK TAARRUZ İÇİN AYLAR SÜREN HAZIRLIK

Sakarya Zaferi’nden sonra Türk ordusu, kesin sonuç alacak büyük harekât için yaklaşık bir yıl boyunca hazırlıklarını sürdürdü.

Hazırlıklar tamamlandıktan sonra Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, 26 Ağustos 1922 sabahı Büyük Taarruz’u başlattı.

Kocatepe’de Fevzi Paşa ve İsmet Paşa ile birlikte harekâtı yöneten Mustafa Kemal Paşa’nın emriyle Türk topçusunun ateşi, günün ilk saatlerinde başladı.

Türk birlikleri, kısa sürede Yunan savunma hatlarını aşarak Tınaztepe gibi stratejik noktaları ele geçirdi.

AFYONKARAHİSAR’DAN DUMLUPINAR’A İLERLEYEN ORDU

Büyük Taarruz’un ilk günündeki başarıların ardından Türk ordusu ilerleyişine devam etti. 27 Ağustos’ta Afyonkarahisar’ın kurtarılmasıyla harekât ivme kazandı.

28 ve 29 Ağustos’taki çatışmalarda Yunan birlikleri ciddi kayıplar verirken, Türk ordusu düşmanın geri çekilme yollarını kontrol altına almaya başladı.

29 Ağustos gecesi yapılan değerlendirmelerde, düşmana yeniden toparlanma fırsatı vermeden harekâtın kesin bir sonuçla tamamlanmasına karar verildi.

30 AĞUSTOS’TA TARİH YAZILDI

30 Ağustos 1922 sabahı Mustafa Kemal Paşa, Kütahya’nın Altıntaş ilçesine bağlı Zafertepe Çalköy’de ordunun başına geçerek taarruz emrini verdi.

Dumlupınar bölgesinde gerçekleşen Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nde Yunan kuvvetleri kuşatıldı. Türk ordusunun yoğun saldırıları sonucunda Yunan birliklerinin ana kuvvetleri büyük oranda etkisiz hale getirildi.

Bu zafer, Kurtuluş Savaşı’nın askeri açıdan en önemli dönüm noktası olarak kaydedildi. Türk ordusu, Yunan kuvvetlerinin Anadolu’daki varlığını sona erdirecek sürecin önünü açmış oldu.

“ORDULAR, İLK HEDEFİNİZ AKDENİZ’DİR, İLERİ!”

Zaferin ardından Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül 1922’de Dumlupınar’da yayımladığı tarihi bildiride Türk ordusuna yeni hedefi açıkladı:

“Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!”

Bu emirle birlikte Türk birlikleri hızla batıya doğru ilerlemeye başladı. 1 Eylül’de Gediz ve Uşak, 2 Eylül’de Eskişehir, 6 Eylül’de Balıkesir ve Bilecik, 7 Eylül’de Aydın, 8 Eylül’de ise Manisa işgalden kurtarıldı.

Son durak ise İzmir oldu.

9 EYLÜL: İZMİR YENİDEN TÜRK TOPRAĞI

Türk ordusunun Büyük Taarruz’un ardından sürdürdüğü hızlı ilerleyiş, 9 Eylül 1922’de İzmir’in kurtarılmasıyla yeni bir aşamaya ulaştı.

30 Ağustos’ta Dumlupınar’da kazanılan kesin zafer, Anadolu’nun işgalden kurtarılmasının yolunu açarken, 9 Eylül’de İzmir’in kurtarılmasıyla Milli Mücadele’nin askeri safhası büyük ölçüde sona erdi.

30 Ağustos Zafer Bayramı, günümüzde bağımsızlık mücadelesinin, Türk ordusunun zaferinin ve Anadolu’nun işgalden kurtuluş sürecinin simge günlerinden biri olarak 104. yıl dönümünde anılıyor.
Kaynak: AA