İzmir’de faaliyet gösteren Fatih Karadeniz, 2024 yılı nisan ayında internet üzerinden elektrikli bir otomobil satın almak için sipariş oluşturdu. Karadeniz, 22 Nisan 2024 tarihinde 50 bin lira tutarında bir ön ödeme yaparak süreci başlattı. Ancak, 11 Haziran 2024 tarihinde mevcut aracı satamayınca sözleşmeyi feshetme kararı aldı. Fakat, yatırdığı 50 bin liralık ön ödemenin geri ödenmeyeceği bilgisini öğrenince, İzmir Tüketici Hakem Heyeti’ne başvuruda bulundu. Hakem heyeti, Karadeniz’in talebini kabul ederek ödemenin iade edilmesine karar verdi.

Olayı değerlendiren Fatih Karadeniz, “Almak istediğim aracın internet üzerinden uygun fiyatlı bir modeli satışa sunuldu. Sipariş oluşturup 50 bin lira ödedim. 1,5-2 aylık bir bekleme sürecinin ardından kalan ödemeyi yaparak aracı teslim alacaktım. Ancak mevcut aracımı satamadığım için siparişi iptal etmek istedim. Fakat firma, ön ödemeyi iade etmeyeceklerini bildirdi. İnternetten bu konuda başka şikayetlerin de mevcut olduğunu gördüm ve Tüketici Hakem Heyeti’ni tercih ettim,” açıklamasında bulundu.

Karadeniz, “Araç için toplam tutar 1 milyon 850 bin lira civarındaydı. Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurmadan önce, firma ile iletişim kurmama rağmen bir cevap almayı bekliyorum. Belgelerimi kendilerine ilettim ve hukuksal süreçte ilerlemek için kurulun dönüşünü bekliyorum. İlgili firmaya iki haftalık bir süre tanıdık,” diye ekledi.

İzmir Tüketici Hakem Heyeti Üyesi Avukat Salih Emrah Ertan, elektrikli araçların piyasada daha fazla yer bulmasıyla birlikte hakem heyetlerine başvuruların arttığını belirtti. Yeni bir firma yapısının ortaya çıkmasıyla birlikte, bayi ağı bulunmayan şirketler üzerinden internetten araç satışlarının çoğaldığını ifade etti. “Vatandaşlar bu süreçte, internet üzerinden bir sipariş oluşturup peşinat ödemesi yapıyorlar. Ancak bazı durumlarda iptaller yaşanabiliyor. İptal sırasında bazen firmalar, tüketiciden aldıkları peşinatı iade etmiyor,” dedi. Bu nedenle, tüketici hakem heyetlerine başvuru yapıldığıni ve genellikle mahkemelerin de onayladığı gibi tüketiciye bedel iadesinin yapıldığını belirtti.

Ertan, “Sipariş formunda yasal olmayan kesintiler yapılmaması gerekiyor. Çünkü bu tür taleplerin yasal bir dayanağı bulunmuyor,” diyerek konu hakkında detay verdi. Bunun yanı sıra, Ticaret Bakanlığı tarafından yayınlanan ‘Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik’ ile ilgili de bilgi verdi. Yönetmeliğin 1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe gireceğini ve sipariş formlarının tüketici onayı ile geçerli olacağını belirtti. Ayrıca, 14 gün içinde tüketicinin cayma hakkı olduğunu ve bu süre içerisinde herhangi bir cezai şart uygulanamayacağını vurguladı.

Ertan, “Yeni düzenleme ile birlikte, taşıt teslimatının en geç 45 gün içinde yapılması gerekiyor ve peşinat olarak en fazla yüzde 10 oranında bir bedel alınabilir. Ancak her olayın özelliğine göre, bu şartların ve peşinatın iadesinin durumu değişiklik gösterebilir,” şeklinde konuştu.

Tüketicilerin 14 günlük cayma süresinin önemine de değinen Ertan, “Bu süreçte tüketiciler herhangi bir sebep göstermeden siparişten vazgeçebilir. Teslimatın yapılmaması ya da vaat edilen özelliklerin karşılanmaması durumunda da tüketici haklı sebeple iptal gerçekleştirebilir. Arızalı bir araç teslim alındığında, tüketici bu nedenle de sözleşmeden cayabilir ve bedel iadesi isteyebilir,” dedi.

Davaların çözüm süresinin 3 ila 8 ay arasında değiştiğine dikkat çeken Ertan, tüketicilerin Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) veya e-Devlet üzerinden başvuru yapabileceklerine dair