Avrupa Birliği (AB), şu anda ekonomik durgunluk, ticaretin parçalanması ve jeopolitik istikrarsızlık gibi yüksek risklerle dolu bir dönemden geçmektedir. Bunun yanına, ABD ile yaşanan gerilimler ve dördüncü yılına giren Rusya-Ukrayna Savaşı, kıtayı ciddi anlamda zorlamaktadır. Bu durum AB ülkelerinin ekonomik ve siyasi istikrarını tehdit etmekte, ayrıca kalıcı çözümler arayışlarını da zorlaştırmaktadır.

ABD’deki başkanlık değişikliği de Avrupa’yı önemli ölçüde etkilemiştir. Donald Trump’ın başkanlığı süresince sergilediği katı üslup ve söylemler, Avrupa’da olumsuz bir algıya neden olurken, aynı zamanda AB’ye olan mesafeyi artırmıştır. Trump döneminde AB’nin ABD ile olan ilişkileri zor bir döneme girmiştir. Avrupa, Trump’ın ticaret ve savunma politikalarına odaklanmak durumunda kalmış, böylece daha önce müttefik olarak gördüğü ABD ile yakın ilişkilerini kaybetme noktasına gelmiştir.

TARİFELER

Trump’ın “Önce Amerika” yaklaşımı, korumacı ekonomik politikaların uygulamaya konulmasının önünü açmış ve çelik ile alüminyum ithalatına yüzde 25 gümrük vergisi getirilmesi yönünde kararname yayınlanmıştır. Bu durum, AB ülkelerinde büyük bir rahatsızlık yaratmıştır. Avrupa, ABD’nin gümrük vergisi uygulamasının makul bir gerekçesinin bulunmadığını ve bu konu üzerinden Avrupalıların haksız önlemlerden korunması gerektiğini o dönem açık bir şekilde belirtmiştir.

ABD’nin gümrük vergileri getirmesi, ekonomik belirsizliği artırmış; küresel piyasalar üzerindeki entegrasyonu ve verimliliği bozmuştur. AB, Trump’ın mütekabiliyet esasına dayalı gümrük vergileri uygulama planını olumsuz olarak değerlendirmiştir. Ayrıca, AB, Trump’un önerdiği karşılıklı tarifeler içeren ticaret politikasını yanlış bir adım olarak görerek, serbest ve adil ticarete yönelik haksız engellere karşı sert bir yanıt vermeye hazır olduğunu ifade etmiştir. Sonuç olarak, AB, ABD’ye karşı misilleme yapmaktan çekinmeyeceğini duyurmuştur.

Trump’ın, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile sürmekte olan Ukrayna savaşının sona ermesine yönelik barış müzakerelerine AB ülkelerini dahil etmemesi, iki taraf arasındaki ilişkilere daha da zarar vermiştir. O dönemde, Avrupa ülkeleri bu müzakerelere katılma isteği taşırken, bu talep ABD tarafından görmezden gelinmiştir. Özellikle Trump, Avrupa ülkelerinin savunma bütçelerine yeterli kaynak ayırmadığını ve bu bütçelerin artırılması gerektiğini savunmuştur. Mevcut durumda, AB ülkelerinin ortalama savunma harcamalarının GSYH’lerinin yalnızca yüzde 1,9’u seviyesinde olduğu gözlemlenmiştir. Trump ise NATO üyelerinin GSYH’lerinin yüzde 5’ini bu harcamalara ayırmasını talep etmektedir.

Bu durum, AB ile ABD arasındaki gerilimi artıran unsurlardan biri olmayı sürdüre gelmiştir. AB üyeleri, gerekli savunma harcamasını karşılamak adına bütçelerini ciddi anlamda revize etmek zorunda kalacaklardır. Ancak birçok Avrupa ülkesi mevcut durumda yüksek kamu borcuyla ve bütçe açığıyla mücadele etmektedir. Ekonomik büyümenin yavaşlaması, düşen nüfus artışı ve artan sosyal maliyetler, Avrupa ülkelerinin askeri harcamaları artırmayı zorlaştırmaktadır. Bunun neticesinde, hem ticari hem de askeri alanlarda AB ile ABD arasındaki güven ilişkisi, Trump döneminde ciddi şekilde sarsılmıştır.

AB YAVAŞ BÜYÜYOR

AB’nin ekonomik büyüme hızının, son yıllarda ABD ve Çin ile karşılaştırıldığında oldukça düşük seviyelerde se