ABD Çalışma Bakanlığı'nın ve diğer kurumların yayımladığı yeni raporlar, ülkedeki istihdam piyasasının genel olarak sağlam olduğunu gösteriyor. Ekim ayında tarım dışı istihdam 165 bin kişi artarak tahminleri aştı; özellikle profesyonel ve ticari hizmetler, ulaşım, depolama ve sağlık sektörlerinde önemli artışlar gözlemlendi.

İşsizlik oranı ekimde 0,1 puanlık bir azalma ile yüzde 4,1'e düşerken, işsiz sayısı 41 bin azalışla 7 milyon 68 bine geriledi.

Özel sektör istihdamı da benzer bir olumlu tablo sergileyerek, ADP Araştırma Enstitüsü verilerine göre ekimde 86 bin kişi artış gösterdi.

İŞTEN ÇIKARMALARDA EN DÜŞÜK SEVİYE GÖRÜLDÜ

Çalışma Bakanlığı'nın eylül ayı JOLTS verileri, ülkede açık iş sayısının 333 bin artarak 7 milyon 523 bine ulaştığını, işe alımların ise 131 bin artışla 5 milyon 402 bine çıktığını gösteriyor. Aynı dönemde işten çıkarma ve işten ayrılmaların toplamda 127 bin azalarak 1 milyon 641 bine düştüğü bildirildi ve böylece Mart 2025'ten bu yana en düşük seviyeye inmiş oldu.

Challenger, Gray & Christmas tarafından yayımlanan veriler, Ekim 2025'e göre yüzde 71 azalma ile ABD merkezli işverenlerin Ekim ayı içerisinde duyurduğu işten çıkarma sayısının 43 bin 994 olduğunu belirtti; bu da 2023 yılından bu yana en düşük ekim ayı seviyesini ifade ediyor.

Makro ekonomik verilerdeki bu iyimser tabloya karşılık, hanehalkı beklentilerinde karışıklık yaşanıyor.

ABD Merkez Bankası'nın (Fed) New York Şubesi, Ekim ayına ait Tüketici Beklentileri Anketi sonuçlarına göre, işsizlik oranının bir yıl içinde daha da yükselebileceği yönündeki beklenti 1,4 puan artarak yüzde 45,3'e yükseldi; bu, Nisan 2020'den bu yana görülen en yüksek oran.

Önümüzdeki 12 ay içinde işini kaybetme olasılığı beklentisi %13,9'a, yeni iş bulma olasılığı tahminleri de %46,5'e yükselerek Kasım 2025'ten bu yana en üst seviyeye erişti.

TEKNOLOJİ SEKTÖRÜ ÖNE ÇIKIYOR

İstihdam piyasasında genel anlamda olumlu bir görünüm olsa da, özellikle teknoloji alanındaki büyük şirketlerin yapay zeka ile otomasyon ve verimlilik arayışları doğrultusunda on binlerce çalışana işten çıkarma kararı aldığı görülüyor.

Microsoft, Amazon, Meta, Oracle ve Uber gibi önemli teknoloji firmalarının bu yıl içinde aldıkları büyük ölçekli işten çıkarma kararları dikkat çekiyor.

Amazon, Ocak ayında dünya genelinde 16 bin çalışanını işten çıkaracağını duyururken, Temmuz ayında yapay zeka departmanındaki bazı çalışanların işten çıkarıldığını açıkladı.

Meta'nın da yaklaşık 8 bin çalışanın işine son verme kararı aldığı, 7 bin kişiyi de yapay zeka odaklı yeni pozisyonlara yönlendirmeyi planladığı belirtildi.

Microsoft, sektördeki değişim ve müşteri ihtiyaçları doğrultusunda küresel iş gücünün yaklaşık %2,1'ine denk gelen 4 bin 800 pozisyonu kapatma kararı aldı. Şirket ayrıca ABD, Kanada, Hindistan ve Birleşik Krallık'ta yaklaşık 60 bin çalışanına gönüllü işten ayrılma istihdam programı sundu.

Uber, operasyonel süreçleri hızlandırmak amacıyla iş gücünü yaklaşık %10 oranında azaltacağını bildirdi.

E-ticaret şirketi eBay, dünya genelindeki iş gücünün %6'sına denk gelen 800 pozisyonu kapatma kararı aldığını duyurdu.

Snap de çalışanlarının %16'sına tekabül eden yaklaşık 1000 kişiyi işten çıkaracak ve CEO Evan Spiegel, bu kararın yapay zekadaki hızlı gelişmelerle bağlantılı olduğunu ifade etti.

Cisco Systems ise, yatırımlarını yapay zeka ve bağlantılı büyüme alanlarına yönlendirmeyi hedefleyerek yaklaşık 4 bin kişiyi işten çıkaracağını açıkladı.

Etsy de yeniden yapılanma planları doğrultusunda iş gücünü yaklaşık %12 oranında düşürmekte olduğunu belirtti.

FINANSAL TEKNOLOJİ VE KRİPTO ALANLARINDA DA AZALMA VAR

Finansal teknoloji şirketlerinde de işten çıkarma haberleri öne çıkıyor. Ödeme sistemleri sağlayıcısı Visa, verimliliği artırma amacıyla iş gücünün %7'sine denk gelen 2 bin 600 pozisyonu azaltacağını duyurdu.

Finans ve vergi yazılımları geliştiren Intuit, organizasyon yapısını sadeleştirerek daha hızlı bir şirket olmayı hedefliyor ve bu doğrultuda çalışan sayısını %17 oranında azaltacağını açıkladı.

Kripto borsası Coinbase, piyasa koşulları ve yapay zeka dönüşüm nedenleriyle çalışanlarının yaklaşık %14'ünü işten çıkaracağını belirtti. Coinbase CEO'su Brian Armstrong, yapay zekanın daha küçük ve odaklı ekiplerle efektif iş yapmayı mümkün kıldığını vurguladı.

Hisse senedi işlem platformu Robinhood, çalışan sayısını %10 azaltarak "yetenek yoğunluğunu" artırmayı amaçladığını belirtirken, mobil ödeme ve finans uygulaması Cash App'in sahibi Block ise 4 binin üzerinde çalışanını işten çıkaracağını bildirdi.

Finansal teknoloji firması Fiserv, geçtiğimiz hafta itibarıyla temmuz ayından bu yana çalışan ve yüklenici sayısını 3 bin azaltmış, üst yönetimde de %10'dan fazla bir küçülmeye gitmiştir.

PERAKENDE, ÜRETİM VE FİNANS ALANLARINDA DA DÜZENLEMELER VAR

Teknoloji dışında kalan sektörlerde de stratejik işten çıkarmaların devam ettiği görülüyor. American Express, artan maliyetleri dengelemek, yenilikleri hızlandırmak ve operasyonel verimliliği sağlamak üzere küresel iş gücünü yaklaşık %5 oranında azaltma yoluna gittiğini bildirdi.

Kroger, fiyatları düşürmek ve doğrudan müşteri hizmetlerine daha fazla kaynak ayırmak amacıyla önümüzdeki 3 yıl içinde kurumsal kadrosunu 3 bin kişi azaltmayı planlıyor.

PepsiCo'nun da gıda ve içecek bölümünde yaklaşık 1000 kişilik işgücüne son vermeyi düşündüğü bildiriliyor.

Havacılık devi Boeing, ticari uçaklar birimindeki iş gücünü yaklaşık %5 oranında azaltma kararı aldı.

Spor giyim üreticisi Nike, küresel operasyonlarını güçlendirip uzun vadeli kârlılık modeline geçmek üzere büyük ölçüde teknoloji alanında olmak kaydıyla, yaklaşık 1400 kişiyi işten çıkaracağını açıkladı.

Kimya üretim firması Dow Inc, ocak ayında 4 bin 500 kişilik bir işten çıkarma planladığını ve maliyetleri düşürmek, verimliliği artırmak için iş süreçlerini yapay zeka ve otomasyon ile iyileştireceğini belirtti.

Elektrikli araç üreticisi Lucid, kârlılığa ulaşmak ve pozitif nakit akışını artırmak amacıyla ABD'deki iş gücünü %18 oranında azaltacağını açıkladı.

Detroit merkezli otomobil üreticisi General Motors (GM), yazılım ve hizmetler biriminde bazı ekipleri azaltma niyetini ifade ederken, şirketin söz konusu birimlerde 1000'den fazla maaşlı çalışanın işine son vereceği yolunda haberler ortaya çıktı.

MENFAAT MÜCADELELERİ VE MEDYA SEKTÖRÜNDE DE İŞTEN ÇIKARMALAR YAŞANIYOR

Yayın platformu Netflix, küresel iş gücünün yaklaşık %6'sına tekabül eden 1000 civarında çalışanın işine son vermeyi planladığını duyurdu; bu, şirketin 2022'den bu yana yaşadığı en büyük işten çıkarma dalgası olarak kaydedildi.

Bazı yöneticilerinin yıllık giderleri %20 oranında azaltmalarını isteyen Walt Disney, bu tasarrufun önemli bir kısmını binlerce çalışanın işten çıkarılmasıyla sağlamayı hedefliyor.

Pazarlama, reklamcılık ve kurumsal iletişim alanında faaliyet gösteren Omnicom Group, Interpublic Group’un satın alım ve entegrasyon süreci sonrasında yaklaşık 15 bin kişilik istihdam azaltımına gidileceğini açıkladı; şirket bir yıl önce 4 bin kişiyi de işten çıkarmıştı.