ABD’nin İran ile ilişkilerdeki gerilimi azaltmaya yönelik yeni bir diplomatik çaba başlattığına dair iddialar, uluslararası kamuoyunda büyük bir ilgiyle karşılandı. Al Arabiya’nın, İsrail’in Kanal 12 televizyonuna dayandırdığı habere göre, Washington yönetimi, Tahran ile bir ay sürecek geçici bir ateşkes gerçekleştirmeyi hedefleyen kapsamlı bir anlaşma mekanizması üzerinde çalışıyor.

GAZZE VE LÜBNAN’DAN ESİNLENEN MODELLER

Haberde, bu sürecin ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner tarafından yürütüldüğü iddia ediliyor. Planın, Gazze ve Lübnan’daki mevcut mutabakatlara benzer bir model içerdiği bildirildi.

GEÇİCİ ATEŞKES VE KALICI ANLAŞMA HEDEFİ

ABD yönetimi, bir ay sürecek ateşkes ile birlikte daha kalıcı bir anlaşma için müzakerelere zemin hazırlamayı amaçlıyor. Bu süreçte, tarafların 15 maddelik bir taslak üzerinde görüşmeler yapması planlanıyor.

15 MADDELİK ANLAŞMA TASLAĞI AÇIKLANDI

Al Hadath’ın, İsrail Kanal 12’ye dayandırdığı bilgilere göre, taslak anlaşmada aşağıdaki maddeler yer alıyor:

1- Yaptırımların yeniden devreye alınması tehdidinin otomatik olarak kaldırılması
2- İran’ın mevcut nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması
3- İran’ın “asla nükleer silah arayışında olmayacağına” dair taahhüt vermesi
4- İran topraklarında herhangi bir nükleer zenginleştirme faaliyetinin yasaklanması
5- Zenginleştirilmiş uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) teslim edilmesi
6- Natanz, İsfahan ve Fordow’daki nükleer tesislerin devre dışı bırakılması ve imha edilmesi
7- UAEA’ya tüm bilgilere tam erişim izni verilmesi
8- İran’ın “vekâlet güçleri” stratejisinden vazgeçmesi
9- Bölgedeki milis gruplara finansman ve silah desteğinin kesilmesi
10- Hürmüz Boğazı’nın kapatılmadan açık tutulması
11- Balistik füze programına ilişkin kararın ertelenmesi
12- Balistik füzelerin yalnızca savunma amaçlı kullanılması
13- İran’a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması
14- Buşehr’de sivil nükleer programın geliştirilmesine destek verilmesi
15- Yaptırımların yeniden uygulanması tehdidinin otomatik olarak iptal edilmesi

RESMİ DOĞRULAMA YOK

Söz konusu planla ilgili henüz ABD, İran veya diğer resmi mercilerden herhangi bir doğrulama gelmedi. Ancak diplomatik kaynaklar, önümüzdeki süreçte taraflar arasında iletişimin başlayabileceğine dair işaretler veriyor. Bölgedeki gerilimin devam ettiği bir dönemde ortaya atılan bu iddialar, olası bir ateşkes ve anlaşmanın küresel dengeler üzerinde önemli etkiler yaratabileceğini gösteriyor.