iahaber Dış Haberler

Amerika Birleşik Devletleri, Japon Yen’inin değer kaybını durdurmak amacıyla harekete geçti. Bu müdahale, para biriminin son 40 yılın en düşük seviyelerine yaklaşmasıyla birlikte, Japon hükümetiyle gerçekleştirilen koordine bir çabayı simgeliyor.

BU HABERİ, iahaber ABONELERİNİN DE
SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ.

iahaber’E ABONE OL,
BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE!

ABONE OL

Zaten abone misiniz?
Üye girişi yapın

Japonya, hızla değer kaybeden yenin etkileriyle boğuşarak, ekonomik baskıları artıran bir durumla karşı karşıya. Enerji ve gıda ithalatına bağımlı olan ülke, zayıf yen nedeniyle bu maliyetleri daha da yükseltiyor.

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin bu müdahaleyi gerçekleştirmesi, Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’nin enflasyonu kontrol altına alma ve ekonomiyi sürdürülebilir bir büyüme yoluna sokma çabalarıyla çakışıyor.

Yen neden değer kaybediyor?

Japonya, 2022 yılından bu yana yenin değer kaybını durdurmak için milyarlarca dolar harcadı, ancak para birimi yeni rekor düşük seviyelere inmeye devam etti. Bu durumun bir kısmı, yatırımcıların sürekli olarak yen satmasıyla bağlantılıyken, küresel olaylar da durumu daha da kötüleştirdi.

Japonya, Orta Doğu’dan gelen enerji ithalatına bağımlı ve ABD’nin İran’a yönelik savaş politikaları nedeniyle bölgeden gelen petrol ve gaz akışında yaşanan kesintilerden olumsuz etkileniyor. Bu durum, enflasyon üzerinde baskı oluşturuyor ve hükümet, akaryakıt sübvansiyonlarına milyarlarca dolar harcayarak tüketicilerin yükünü hafifletmeye çalışıyor.

Japonya Merkez Bankası (BOJ) ise faiz oranlarını son derece düşük seviyelerde tutarak, para birimini uluslararası yatırımcılar için daha az cazip hale getiriyor.

Hükümet borcu da önemli bir etken. Durgun ekonomiyi canlandırmak ve yaşlanan nüfusla başa çıkmak için vergi gelirlerinden daha fazla harcama yapan Japonya’nın toplam kamu borcu, G20 ülkeleri arasında GSYİH’sinin yüzde 200’ünden fazlasına ulaşmış durumda.

Trump yönetimi yen konusuna neden müdahale etti?

ABD’nin müdahale edeceğine dair ilk sinyaller, geçtiğimiz cuma günü yapılan bir toplantıda ortaya çıktı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, “Yapılacaklar: 5-10 milyar dolar tutarında Japon Yeni (JPY) satın al” notuyla dikkatleri üzerine çekti.

Bessent’in masasındaki not

Trump, pazar günü ABD Hazinesinin Japon yeni satın aldığını doğruladı ve “Pearl Harbor hariç tabii ki, Japonya bize karşı her zaman çok iyi oldu” ifadelerini kullandı. Bu hareket, ABD’nin para birimini güçlendirmek amacıyla 30 yıl aradan sonra atılan bir adım olarak değerlendiriliyor.

Başkan, müdahalenin “dünya ekonomisi için iyi olacağını” belirtti. Ancak bazı analistler, Trump yönetiminin Japonya’nın kendi para birimini değerini artırma çabalarının ABD ekonomisine olumsuz etkiler yaratabileceği ve borçlanmanın maliyetini artırabileceğinden endişe duyduklarını ifade ediyor.

Japonya, yen satın almak için gerekli fonu sağlamak adına ABD devlet tahvillerini satıyor. Birçok ülkenin ulusal servet birikimi olarak ABD tahvillerine sahip olduğu biliniyor; fakat büyük miktarlarda satışlar, ABD Hazinesinin borçları için ödediği faiz oranlarını artırabilir.

Bu durum, ABD’nin kamu harcamalarını finanse etmek için borç almasını fiilen daha pahalı hale getirebilir. Ekonomistler, Trump yönetiminin müdahalesinin, Japonya’nın satacağı ABD devlet tahvili miktarını sınırlamayı hedeflediğini belirtiyor.

Takaichi’nin politikalarının etkisi

Japonya Başbakanı Takaichi, son zamanlarda gününü ve gecesini ülkesinin ekonomik iyileşmesini planlamaya ayırdığını belirtti. Ancak artan ithalat maliyetleri, Orta Doğu’daki enerji krizinin etkileri ve zayıf yenin seçmenler üzerindeki olumsuz etkisi nedeniyle ulusal anketlerde kaybettiği desteği geri kazanmak için mücadele ediyor.

Bu kaybı tersine çevirmek için nisan ayında, gıdadaki satış vergisini geçici olarak düşüreceğini açıkladı. Bu indirimler, yeni hükümetinin büyüme odaklı gündeminin bir parçası olarak, ekonominin çeşitli sektörlerine yüz milyarlarca dolarlık yatırım yapma vaadiyle eş zamanlı gerçekleşiyor.

Ancak mevcut yüksek borç seviyeleri göz önüne alındığında, bu harcamaların nasıl finanse edileceği konusunda endişeler ortaya çıkıyor. Bu durum, Takaichi’nin politikalarının ekonomiyi olumsuz etkileyebileceği ve “Liz Truss tarzı bir şok” yaratabileceği korkularını gündeme getiriyor. Uzmanlar, bu belirsizliğin piyasa oynaklığını artırdığını ve yenin değer kaybını tetiklediğini dile getiriyor.

Trump yönetiminin müdahalesinin önemi

Geçen yılın ekim ayında, ABD, Trump’ın müttefiki olan sağcı başkan Javier Milei’nin kritik bir seçimden önce ülkenin finansmanını desteklemek amacıyla milyarlarca Arjantin pezosu satın almıştı.

O dönemde ABD Hazine Bakanı Bessent, bu müdahaleyi Arjantin’in ücretlerin dondurulması ve kamu harcamalarının kısıtlanması gibi “reform gündeminin” başarısını sağlamak amacıyla gerçekleştirildiğini belirtmişti.

Bazı analistler, Trump’ın Takaichi’yi de Milei’ye benzer ideolojik bir müttefik olarak gördüğünü ve bu durumun yeni destekleme kararında etkili olabileceğini düşünüyor.

Takaichi yönetimindeki Japonya, önümüzdeki beş yıl içinde savunma harcamalarını GSYİH’nin yüzde 2’sine çıkararak iki katına çıkarma planlarıyla, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en büyük askeri tahkimatını onayladı.

Bu planlar, Japonya’nın savaş sonrası anayasası çerçevesinde benimsenmiş olan uzun süreli pasifizme son verme niyetinde olduğu yönünde eleştirilerle karşılaşırken, Trump yönetimi tarafından müttefiklerin ulusal savunmalarında daha fazla sorumluluk almaya teş