Bugün itibarıyla Avrupa Birliği (AB), yapay zeka sistemlerine yönelik yeni şeffaflık yükümlülüklerini uygulamaya alıyor.

YÜKSEK RİSKLİ SİSTEMLER İÇİN SIKI YÜKÜMLÜLÜKLER

AB’de 1 Ağustos 2024’te devreye girmesi planlanan Yapay Zeka Yasası, yapay zeka sistemlerinin risk düzeylerine göre farklı düzenlemeler getiriyor. Söz konusu yasayla, kabul edilemez risk taşıyan bazı yapay zeka uygulamaları yasaklanırken, yüksek riskli sistemler için ise sıkı yükümlülükler belirleniyor.

Yapay zeka ile ilgili kuralların aşamalı olarak hayata geçirileceği bu yasada, 2 Ağustos 2026 tarihi önemli bir dönüm noktası olarak öne çıkıyor. Bu tarihten itibaren şeffaflık yükümlülükleri yürürlüğe girecek.

AB Komisyonu ve üye ülkelerin piyasa gözetim otoriteleri, denetim ve yaptırım yetkilerini aktif bir şekilde kullanabilecek.

KULLANICILAR YAPAY ZEKA İÇERİĞİNİ ANLAYACAK

Yeni düzenlemeler, vatandaşların yapay zeka ile etkileşimde bulunurken karşılaştıkları içeriklerin yapay zeka tarafından üretilip üretilmediğini anlayabilmelerini hedefliyor. Bu sayede, yapay zekanın yanıltıcı bir şekilde kullanılmasının önüne geçilmesi, bilgi ekosisteminde şeffaflığın artırılması ve dijital ortama olan güvenin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

AB Komisyonu, Yapay Zeka Yasası çerçevesinde uygulanacak şeffaflık yükümlülüklerine dair bir kılavuz yayımladı. Bu kılavuz, yapay zeka sistemlerini geliştiren ve kullanan kuruluşların, kullanıcıları bilgilendirmesi gereken durumları net bir şekilde açıklıyor.

Bu kapsamda, sohbet botları (chatbot), yapay zeka ajanları ve benzeri etkileşimli yapay zeka sistemleri, kullanıcıları yapay zeka ile iletişim kurdukları hakkında açık bir şekilde bilgilendirmek zorunda olacak.

YAPAY ZEKA ÜRETİMİ İÇERİKLERE İŞARET EKLENECEK

Yapay zeka tarafından üretilen veya değiştirilen fotoğraf, video, ses ve belirli metin içeriklerine, bunların yapay zeka tarafından oluşturulduğunu belirten makine tarafından okunabilir işaretler eklenecek. Ayrıca, yapay zeka ile oluşturulan deepfake içeriklerin yapay olarak üretildiği açıkça belirtilecektir.

KAMU YARARINI İLGİLENDİREN İÇERİKLER İÇİN BİLDİRİM ŞARTI

İnsan incelemesi veya editoryal denetimden geçmeyen, kamu yararını ilgilendiren yapay zeka üretimi içeriklerde de bu durumun kullanıcıya bildirilmesi gerekecek. Duygu tanıma veya biyometrik sınıflandırma yapan yapay zeka sistemlerini kullanan kuruluşlar, bireyleri bu tür sistemlere maruz kaldıkları konusunda açık bir şekilde bilgilendirmekle yükümlü olacak.

Kılavuzda, yazım ve dil bilgisi düzeltmesi gibi standart düzenlemelerin ise bu yükümlülüklerin kapsamı dışında olduğu örneklerle açıklanmıştır.

Bugünden itibaren Yapay Zeka Yasası kapsamındaki kuralların büyük bir kısmı yürürlüğe girecek ve AB Komisyonu ile üye ülkelerin piyasa gözetim otoriteleri, denetim ve yaptırım yetkilerini uygulamaya koyabilecek.

2 ARALIK’A KADAR GEÇİŞ SÜRESİ

Bugünden önce piyasaya sunulan yapay zeka sistemlerine, yapay zeka üretimi içeriklerin işaretlenmesi ve tespit edilebilir olmasına ilişkin teknik yükümlülükler için 2 Aralık 2026’ya kadar bir geçiş süresi tanınacaktır.