1 Ağustos 2024 tarihinde yürürlüğe girecek olan Yapay Zeka Yasası, Avrupa Birliği’nde yapay zeka sistemlerine yönelik risk düzeylerine göre farklı düzenlemeler getirmektedir. Bu yasa çerçevesinde, kabul edilemez risk taşıyan bazı yapay zeka uygulamaları yasaklanırken, yüksek riskli sistemlere sıkı yükümlülükler uygulanacaktır.

Yapay Zeka Yasası, kuralların aşamalı olarak devreye gireceği bir süreç öngörmektedir. 2 Ağustos 2026 tarihi, önemli bir uygulama tarihi olarak belirlenmiştir ve bu tarihten itibaren şeffaflık yükümlülükleri geçerli hale gelecektir.

AB Komisyonu ve üye ülkelerin piyasa gözetim otoriteleri, denetim ve yaptırım yetkilerini aktif olarak kullanma fırsatına sahip olacaklardır.

Yeni düzenlemelerle, vatandaşların yapay zeka ile etkileşimde bulunduklarında, karşılaştıkları içeriklerin yapay zeka tarafından üretilip üretilmediğini anlamaları hedeflenmektedir. Bu sayede, yapay zekanın yanıltıcı bir şekilde kullanılmasının önüne geçilmesi, bilgi ekosisteminde şeffaflığın artırılması ve dijital ortama duyulan güvenin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.

AB Komisyonu, Yapay Zeka Yasası çerçevesinde şeffaflık yükümlülüklerinin uygulanmasına ilişkin bir rehber yayımlamıştır.

Bu rehber, 2 Ağustos 2026’dan itibaren geçerli olacak yükümlülükler doğrultusunda, yapay zeka sistemlerini geliştiren ve kullanan kuruluşların kullanıcıları hangi durumlarda bilgilendirmeleri gerektiğini açıklamaktadır.

Özellikle sohbet botları (chatbot) ve diğer etkileşimli yapay zeka sistemleri, kullanıcıları doğrudan yapay zekayla iletişim kurdukları konusunda açık bir şekilde bilgilendirmekle yükümlü olacaktır.

Ayrıca, yapay zeka tarafından üretilen veya değiştirilmiş olan fotoğraf, video, ses ve metin içeriklerine, bu içeriklerin yapay zeka tarafından oluşturulduğunu belirten makine tarafından okunabilir işaretler eklenecektir.

Yapay zeka kullanılarak oluşturulan deepfake içeriklerin de yapay olarak üretildiği açıkça belirtilecektir.

İnsan incelemesi veya editoryal denetimden geçmeyen ve kamu yararını ilgilendiren yapay zeka üretimi içeriklerde de bu durum kullanıcıya bildirilmek zorunda olacaktır.

Duygu tanıma veya biyometrik sınıflandırma yapan yapay zeka sistemlerini kullanan kuruluşların, bireyleri bu tür sistemlere maruz kaldıkları hakkında bilgilendirmesi gerekecektir.

Rehberde, yazım ve dil bilgisi düzeltmesi gibi standart düzenlemelerin ise bu yükümlülüklerin dışında kaldığı örneklerle açıklanmıştır.

Bununla birlikte, 2 Ağustos itibarıyla Yapay Zeka Yasası kapsamındaki kuralların büyük bir kısmı yürürlüğe girecek ve AB Komisyonu ile üye ülkelerin piyasa gözetim otoriteleri denetim ve yaptırım yetkilerini kullanma imkanına sahip olacaklardır.

2 Ağustos 2026’dan önce piyasaya sunulan yapay zeka sistemleri için, yapay zeka üretimi içeriklerin işaretlenmesi ve tespit edilebilir olmasına dair teknik yükümlülükler açısından 2 Aralık 2026’ya kadar geçiş süresi tanınacaktır.
Kaynak: AA