iahaber Dış Haberler

Britanya’nın prestijli yayın organlarından The Economist, 2024 Nobel Ekonomi Ödülü’nü kazanan iktisatçı Daron Acemoğlu hakkında “Dünyanın en nüfuzlu iktisatçısı tuhaf bir şekilde ikna edicilikten uzak” başlıklı bir makale yayımladı. Acemoğlu, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Economist’in bu yazısı bana bir itibar suikastı gibi hissettiriyor ve kesinlikle memnun değilim. Ayrıca, bu durumun arka planında -bir ara paylaşacağım- daha karmaşık bir mesele bulunuyor.” ifadelerini kullandı.

BU HABERİ, iahaber ABONELERİNİN DE
SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ.

iahaber’E ABONE OL,
BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE!

ABONE OL

Zaten abone misiniz?
Üye girişi yapın

Economist: Bir iktisatçıya birkaç kadeh bir şey içirirseniz,
bazıları bu dev ismin hakkındaki gerçek fikirlerini dile getirmekten çekinmez

The Economist dergisi, Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Daron Acemoğlu hakkında bir makaleye yer verdi. “Dünyanın en nüfuzlu iktisatçısı tuhaf şekilde ikna edicilikten uzak” başlıklı yazıda, Acemoğlu’nun iktisat dünyasındaki yerinin önemine dikkat çekildi.

“Acemoğlu, henüz 58 yaşında olmasına rağmen ekonomi disiplininin önde gelen isimlerinden biri. Birkaç popüler ders kitabının yanı sıra, demokrasi ve yapay zekanın ekonomik etkilerine dair yazdığı yeni kitabı da dahil olmak üzere toplamda yedi kitap kaleme almış durumda. Bu yıl içinde yayımlanan yüzlerce makalesi genellikle karmaşık matematiksel modellerle dolu. Harvard Üniversitesi’nden Andrei Shleifer ile birlikte hazırlanan en çok atıf alan iktisatçılar sıralamasında üst sıralarda yer alıyor. Görüşleri, ekonomi çevrelerinde ve medya tarafından büyük bir ciddiyetle karşılanıyor.

Ancak, bir iktisatçıya birkaç kadeh içki içirildiğinde, bazıları Acemoğlu hakkında gerçek düşüncelerini ifade etmekte tereddüt etmiyor. Tanınmış bir iktisatçı, ‘Teorik çalışmaları genelde faydalı, ancak modellerini daha önce başarısız olmuş popülist politikaları savunmak için kullanıyor’ şeklinde sert bir eleştiri yöneltiyor. Bazı tartışmacıların cesaret bulmak için alkole ihtiyaç duymadığı belirtiliyor. Ekonomi blog yazarı Noah Smith, Acemoğlu hakkında çevrimiçi eleştirilerde bulunduğunu belirterek, ‘Tam anlamıyla on yıldır Acemoğlu hakkında avazım çıktığı kadar bağırıyorum’ dedi.

Nobel’i kazanmasına temel olan çalışmasındaki verilere eleştiri

Makalede, Acemoğlu’nun ekonomi alanındaki itibarının, yaptığı bilimsel çalışmalarla ne kadar örtüştüğüne dair sorular soruluyor. Nobel ödülünün, 2001 yılında Messrs Johnson ve Robinson ile birlikte yayımladığı ve 23 binden fazla atıf alan bir makaleye dayandığı belirtiliyor. Bu çalışma, bazı ülkelerin neden zengin, bazılarının ise fakir olduğunu anlamaya çalışıyor. Sömürgecilerin, kaynakları küçük bir elit grubun elinde toplayan ‘sömürücü’ kurumlar inşa ettikleri ifade ediliyor. Öte yandan, daha elverişli iklim koşullarında hayatta kalan yerleşimcilerin ‘kapsayıcı’ kurumlar oluşturduğu ve bu durumun zenginliğe yol açtığı vurgulanıyor.

Nobel Komitesi’nin 2024 tarihli raporu, makaledeki ölüm oranı verilerinin ‘yer yer yüzeysel’ olduğunu kabul etti. 2012 yılında Urbana-Champaign Illinois Üniversitesi’nden David Albouy, bazı ülkelerin ölüm oranlarının başka ülkelerden ödünç alındığını gösterdi. Bu düzeltmeler yapıldığında, makalenin tahminlerinin güvenilmez hale geldiği tespit edildi. RWI-Essen araştırma enstitüsünden Martin Buchner ve ekibinin geçen yıl yayımladığı bir çalışma, uzmanların bu konuda Albouy’un görüşlerini desteklemeye daha yatkın olduğunu ortaya koydu.

Acemoğlu’nun bir başka çalışması da eleştirilere maruz kaldı. Bu çalışmada, düşük doğum oranlarının çalışma çağındaki yetişkin başına düşen GSYİH ile ilişkili olduğu iddia ediliyor. Ancak bu bulgu, Japonya gibi nüfus kaybeden bölgelerin endişelerinin abartıldığını ima edebilir. Pennsylvania Üniversitesi’nden Jesús Fernández-Villaverde gibi bazı iktisatçılar, geçmişteki tarihsel ilişkilerin günümüzü anlamada ne kadar yararlı olduğunu sorguluyor.

“Amerikan siyaseti üzerine yaptığı değerlendirmeler ezberlerin ötesine geçemiyor”

The Economist makalesinde Acemoğlu’nun çalışmaları hakkında, “Derinlemesine incelendiğinde, kararlı bir eleştirmen neredeyse her araştırmacının çalışmalarında açıklar bulabilir, ve Bay Acemoğlu ekonomideki en büyük hedef konumunda. Ancak şöhretin getirdiği bu inceleme baskısı, Acemoğlu’nun fikirlerinin sosyal bilimlerin devleri için şaşırtıcı derecede sığ kalmasına yetmiyor. Özellikle Amerikan siyaseti üzerine yaptığı kamu değerlendirmeleri, klişelerin ötesine geçemiyor.” ifadelerine yer verildi.

Acemoğlu: İtibar suikastı gibi hissettiren bu yazıdan memnun değilim, cevap hakkı için iletişime geçtim

Nobel ödüllü iktisatçı Daron Acemoğlu, The Economist’in yayımladığı makale hakkında X hesabından bir paylaşımda bulundu.

Acemoğlu, paylaşımında şu ifadeleri kullandı: “Economist’in bir itibar suikastı gibi hissettiren bu yazısından hiç memnun değilim. Üstelik işin arka planında -bir ara paylaşacağım- çok daha sıkıntılı bir durum var. Cevap verme hakkı tanımaları için kendileriyle iletişime geçtim; yanıtlarını bekliyorum. Eğer dergide yayımlamazlarsa, yanıtımı burada paylaşacağım.”