Aile ve Nüfus On Yılı Genelgesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

GENELGEDE AİLE VE NÜFUS VURGUSU

Genelgede, toplumların sürdürülebilir varlığı için güçlü aile ve nüfus yapısının kritik öneme sahip olduğu vurgulandı.

Aile, Türkiye’de toplumun temel yapı taşı olarak kabul edilmektedir. Bu durum, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 41. maddesiyle güvence altına alınmıştır. Genelgede, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerde ailenin “toplumun doğal ve temel birimi” olarak tanımlandığı, devlete ailenin korunması konusunda önemli görevler yüklendiği ifade edilmektedir.

Genelgede, dünya genelinde uzun yıllar nüfus artışının kalkınmanın önünde bir engel olarak görüldüğü ve bu nedenle doğurganlığı azalıcı politikaların uygulandığı hatırlatıldı. Ayrıca, cinsiyetsizleştirme gibi zararlı akımların, insan hakları ve bireysel özgürlükler söylemini araçsallaştırarak aile kurumunu, nesilleri ve milli değerleri tehdit etmeye başladığı ifade edildi. Günümüzde demografik yapıda medeni durum, hane büyüklüğü, yaş profili ve mekansal dağılım gibi boyutlarda belirgin bir dönüşüm yaşandığına dikkat çekildi. Doğurganlık hızının Cumhuriyet tarihinin en düşük seviyesine gerilemesi, aile ve nüfus yapısındaki olumsuz değişimlerin varoluşsal bir boyut kazanmasını sağladı.

Etkin aile ve nüfus politikalarının eş güdüm içinde uygulanmasının büyük önem taşıdığı vurgulandı. Bu bağlamda, 15 Mayıs 2024 tarihinde yayımlanan “Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi” konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Koordinasyon Kurulu ve Nüfus Politikaları Kurulu’nun kurulduğu hatırlatıldı.

KAMU KURUM VE KURULUŞLARI GÖREV ALANLARIYLA İLGİLİ FAALİYETLERİNDE AİLEYİ KORUYUCU VE NÜFUSU ARTIRICI YAKLAŞIMLA HAREKET EDECEK

2025 yılının “Aile Yılı” olarak ilan edilmesiyle hız kazanan çalışmaların uzun vadeli ve bütüncül bir politika çerçevesinde yürütülmesi amacıyla 2026-2035 döneminin “Aile ve Nüfus On Yılı” olarak ilan edildiği belirtildi. Bu dönemde uygulanması hedeflenen stratejik öncelikler ile uygulama modelini ve araçlarını içeren “Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi”, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda hazırlandı ve Bakanlığın resmi internet sitesinde yayımlandı.

Genelgede, “Aile ve Nüfus On Yılı” süresince aile ve nüfusun güçlendirilmesine yönelik politikaların geliştirilmesi ve uygulanması için kamu kurumları da dahil olmak üzere tüm toplumsal kesimlerin ortak hareket etmesinin gerekliliği ifade edildi. Bu çerçevede gerçekleştirilecek faaliyetler şöyle sıralandı:

“HER YIL MAYIS AYININ SON HAFTASI ‘MİLLİ AİLE HAFTASI’ OLARAK KUTLANACAK”

1- Aile ve nüfus yapısının korunması ve güçlendirilmesi konusundaki ülke öncelikleri, ulusal politika belgeleri ile kurumların stratejik plan ve programlarına dahil edilecektir. Bu öncelikler, uluslararası belgelerin müzakere süreçlerinde ve uluslararası kuruluşların Türkiye ülke programlarının hazırlanması, kabulü ve uygulanmasında dikkate alınacaktır.

2- Kamu kurumları tarafından yürütülen veya desteklenen tüm araştırmalar, aile yapısına ve nüfus değişimlerine etkileri açısından değerlendirilecek ve sonuçları uygulama süreçlerine yansıtılacaktır.

3- Kamu kurum ve kuruluşları, faaliyetlerinde aileyi koruyucu ve nüfusu artırıcı bir yaklaşım benimseyecek, resmi belgelerde aile ve nüfus politikasıyla uyumlu kavramsal çerçeve esas alınacaktır. Bu çerçeveye ilişkin rehberlik, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sağlanacaktır.

4- Aileyi ve nüfusu olumsuz etkileyen zararlı akımlar, alışkanlıklar ve nesillere yönelik tehditler, bütüncül bir politika çerçevesinde ele alınacaktır.

5- Evlilik müessesesinin toplumsal itibarı korunacak, sağlıklı evliliklerin teşvik edilmesi ve genç yetişkinlerin evliliğe yönlendirilmesine yönelik mekanizmalar güçlendirilecektir.

6- ‘Annelik ve babalık’ kavramları, çocukların sağlıklı gelişimindeki önemiyle toplumsal bir değer olarak desteklenecek, çok çocuklu aile yapısı özendirilecek ve çocuk sahibi olmayı kolaylaştıran uygulamalar hayata geçirilecektir.

7- Gençlerin nitelikli bireyler olarak yetiştirilmesine yönelik politikalar güçlendirilecek, yaşlıların refahı için sürdürülebilir sosyal güvenlik ve sağlık sistemleri geliştirilecektir.

8- Nüfusun dengeli dağılımı gözetilerek kırsal alanlardaki nüfus kaybının önlenmesi, kentlerde yoğunlaşan nüfusun kırsal alanlara geri dönüşünün teşvik edilmesi için bütüncül tedbirler alınacaktır.

9- Mevcut hukuki düzenlemeler, aile ve nüfus yapısını koruma ve güçlendirme amaçları doğrultusunda gözden geçirilecek, ihtiyaçlar doğrultusunda yeni düzenlemelere ilişkin çalışmalar yapılacaktır.

10- Aile ve nüfus yapısındaki değişimlerin düzenli olarak takip edilmesi için ulusal istatistikler üretilen araştırmalar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı sorumluluğunda yürütülecek, akademik altyapının geliştirilmesi için çeşitli teşvikler sağlanacaktır.

11- Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi’nin etkin bir biçimde uygulanabilmesi için kurumsal yapılanma ve işbirliği güçlendirilecektir.

12- Türkiye’nin uluslararası platformlardaki öncü rolünü pekiştiren diplomasi faaliyetleri yürütülecek ve benzer tutum sergileyen ülkelerle işbirlikleri geliştirilecektir.

13- Kitle iletişim araçlarındaki zararlı unsurların tespiti ve önlenmesi amacıyla dijital aile kalkanı oluşturulacak ve aile dostu yayıncılık teşvik edilecektir.

14- Güçlü aile ve nüfus hedeflerine dair iletişim kampanyaları düzenlenecek, bu konular eğitim programlarında temel bir bileşen olarak ele alınacaktır.

15- Her yıl mayıs ayının son haftası “Milli Aile Haftası” olarak kutlanacak ve bu haftaya yönelik etkinlikler düzenlenecektir.

Genelgede, “Aile ve Nüfus On Yılı kapsamında yapılacak tüm çalışmalarda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda hareket edilmesi, bu Genelge ile Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi doğrultusunda tüm kamu kurum ve kuruluşlarının yıllık faaliyetleri belirlenerek Bakanlığa raporlanması ve izlenmesi gere