Yükseköğretim Kanunu’nda önemli değişiklikler, bugünkü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu yeni düzenleme ile, başkasına tez, makale veya proje yaptırarak diploma veya akademik unvan alan kişilerin üniversiteden ihraç edilmesi, bu tür çalışmaları gerçekleştirenlere ise hapis yerine 5 bin ila 10 bin gün arası adli para cezası verilmesi öngörülüyor. Ayrıca, üniversite öğrencileri için belirli istisnalar dışında yeniden eğitim hakkı tanındı.

ANKARA (İGFA) – Yükseköğretim Kanunu ve bazı diğer kanunlarda değişiklik yapan 7592 sayılı Kanun, 9 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu düzenleme, yükseköğretim alanında akademik personelden öğrencilere, vakıf üniversitelerinden yurt dışındaki üniversite faaliyetlerine kadar birçok alanda önemli değişiklikler sağladı.

AKADEMİK SAHTEKÂRLIĞA AĞIR YAPTIRIM

Kanunun en dikkat çekici düzenlemeleri arasında, tez, makale, kitap veya proje gibi akademik çalışmaların başkalarına yaptırılması hususu yer alıyor.

Kişisel emeği ve akademik birikimi dışında başkalarına ücretli veya ücretsiz olarak çalışma yaptırarak diploma veya akademik unvan alanların üniversite öğretim mesleğinden çıkarılması ve kazandıkları akademik unvanların geri alınması öngörülüyor.

Bu tür çalışmaları başkaları adına gerçekleştiren veya aracılık edenler için ise 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak. Eğer bu fiil meslek edinilirse, cezanın 10 bin ila 20 bin gün arasında gerçekleşmesi bekleniyor.

SAHTE ÜNİVERSİTE VE DİPLOMA DÜZENİNE CEZA

Yurt dışında bir eğitim kurumu adına Türkiye’de mevzuata aykırı yükseköğretim programı açan veya işletenlere 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve adli para cezası getirildi. Ayrıca, Türkiye’de mevzuata aykırı yükseköğretim kurumu açan veya işletenler de aynı cezalarla karşılaşacak. Bu kurumların tanıtımını yapanlara ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Sahte diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika düzenleyenler hakkında da Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanacak.

ÜNİVERSİTEYE DÖNÜŞ İÇİN YENİ HAK

Düzenleme ile bazı öğrenciler için yükseköğretime dönüş imkanı sağlandı. Terör, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve uyuşturucu ticareti gibi ağır suçlardan mahkûm olanlar ile sahte belge nedeniyle kaydı silinenler ve bazı örgüt bağlantıları nedeniyle ilişiği kesilenler kapsam dışında bırakıldı.

Bu şartlar dışında, çeşitli nedenlerle üniversite ile ilişiği kesilen veya üniversiteyi kazandığı halde kayıt yaptırmayan öğrenciler, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde başvurmaları halinde 2026-2027 eğitim öğretim yılında yeniden eğitim hayatına başlayabilecekler. Ayrıca, bu düzenlemeden yararlananlara belirli şartlarla yatay geçiş ve açıköğretim programlarına geçiş imkânı da tanındı.

VAKIF ÜNİVERSİTELERİNE YAPTIRIM SİSTEMİ GELİYOR

Kanun ile vakıf yükseköğretim kurumlarına yönelik denetim ve yaptırım mekanizması da yeniden düzenlendi. Mevzuata aykırılığın niteliğine göre uyarma, program açma taleplerinin askıya alınması, öğrenci kontenjanlarının kısıtlanması ya da öğrenci alımının durdurulması, faaliyet izninin geçici olarak durdurulması ve faaliyet izninin kaldırılması gibi yaptırımlar uygulanabilecek.

Mali usulsüzlük, denetimi engelleme, yanıltıcı beyanda bulunma, gerekli akademik kadroyu sağlamama ve eğitim faaliyetlerinin mevzuata aykırı yürütülmesi gibi durumlar yaptırım kapsamına alındı.

Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması halinde üniversitenin yönetimi garantöre veya YÖK tarafından belirlenecek aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilebilecek. Ağır ve sürekli ihlallerde ise faaliyet izninin tamamen kaldırılması gündeme gelecek.

YAN DAL UZMANLARINA EK ÖDEME ARTIŞI

Sağlık alanında görev yapan ve yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ile araştırma görevlileri için ek ödeme oranlarında artış yapıldı. Düzenlemeyle bazı yan dal uzmanı öğretim üyelerinin ek ödeme oranı yüzde 1150’ye, belirli uzman tabiplerin oranı ise yüzde 950’ye kadar çıkarıldı.

Devlet yükseköğretim kurumlarının Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim ve program açabilmesinin önü açıldı. Üniversitelerin yurt dışındaki faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin yönetimi ve personel istihdamına ilişkin usul ve esaslar da yeniden düzenlendi.

KAHRAMANMARAŞ’TA ÜNİVERSİTE YAPILANMASI DEĞİŞTİ

Kanunla Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi’nin adı “İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi” olarak değiştirildi. Üniversitenin bazı fakülte ve meslek yüksekokullarının bağlantıları değiştirilirken, bazı birimler Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’ne bağlandı. İlgili öğrencilerin eğitimleri ve personelin kadro durumları için geçiş hükümleri getirildi. Ayrıca, üniversitelerin buluş ve sınai mülkiyet haklarının ticarileştirilmesine, ortak araştırma merkezlerine ve Ar-Ge gelirlerinin dağıtımına ilişkin yeni hükümler getirildi.

Söz konusu 7592 Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un detaylarına ulaşmak için tıklayabilirsiniz.