Türkiye’nin siyasi manzarasına dışarıdan bir göz atan biri, bu durumun nasıl mümkün olduğunu sorgulayabilir.

Yirmi yılı aşkın bir süredir iktidarda olan AKP, bir yandan ana muhalefet partisi CHP’ye, kazandığı belediyeler üzerinden sürekli saldırırken, diğer yandan bu belediyelerden eleman transferi yapmak için çaba sarf ediyor.

Siyaset böyle bir şeydir, denilebilir. Ancak bu durumun boyutları, kabul edilebilir sınırların çok ötesine geçiyor. Meclis’te, basın toplantılarında ve destekçi medyada CHP belediyeleri hakkında yapılan eleştiriler oldukça sert; bu durum, insanı endişeye sevk ediyor. Hatta, bu kişilerin CHP’li başkanlarla karşılaşmaları halinde, yol değiştirmeleri bile gerekebilir!

Bu çelişkinin bir nedeni, bozulmuş olan demokratik hukuk düzeninin buna müsaade etmesidir.

Esasında, rakip partiden makam almak, demokratik bir siyasi etik anlayışına aykırıdır.

Ancak daha derin bir sebep olarak, AKP’nin yöneticilerinin, bir zamanlar kendilerini güçlü hissettikleri belediyecilik alanında CHP’nin gerisinde kaldıklarını anlamaları yatmaktadır.

Gerçekten de, bu durum söz konusudur; zira Türkiye’nin son 50 yıldaki dönüşüm süreci ile ilgili analizler yetersiz kalmıştır.

Geçti o günler

Türk sağını temsil eden Demokrat Parti, Adalet Partisi ve AKP, halkla CHP’den daha yakın olma iddiasında bulunmuşlardır.

Kendi kültürü, gelenekleri ve inançları ile halkın içinden geldiklerini savunarak, belediyecilikte bu nedenle “başarılı” olduklarını düşünmüşlerdir. Alafranga seçkinler şehir kulübünde oyun oynarken, onlar cami avlularında, köy kahvelerinde halkla iç içe bulunmuşlardır.

Ancak zamanla her şey değişti, Türkiye de değişti.

Türk sağının ve AKP’nin bir kesimi, hâlâ Türkiye’yi siyah beyaz yerli filmlerden izliyor gibidir.

Oysa, geçmişteki açık hava sinemaları gibi mekanlar artık yok; onların yerini farklı eğlence biçimleri almıştır. Erkeklerin evden kaçıp pişpirik oynadığı kahvehaneler, artık “kafe” haline gelmiştir.

Devletin yürüttüğü bir araştırmaya göre, halk dışarda yemek yediğinde en çok hamburger ve pizza sipariş ediyormuş; kuru fasulye ise çok gerilerde kalıyor.

Bunun gibi pek çok değişim yaşanıyor.

Akdeniz gelen biziz

Daha önce de ifade ettiğim gibi, Türkiye’nin son 50 yılda yaşadığı en büyük değişim, Akdenizleşmedir. Bazı siyasi çevrelerin tüm çabalarına rağmen, İslamlaşma veya Araplaşma değildir!

Ülkemizdeki büyük nüfus hareketliliğinin en belirgin yönü, Akdeniz ve Ege’ye doğru olmuştur. Orta ve Doğu Anadolu’nun köyleri ve kasabaları boşalırken, Ege ve Akdeniz kıyıları dolup taşmıştır.

Tarım ve asker kökenli Türkler, korktukları denizle barış yapmış, kıyılarda geniş tatil beldeleri kurmuş, mayo giymiş ve denize girmiştir.

Bu değişimle birlikte, yeme içme alışkanlıkları da evrilmiştir. İnanmayanlar, Türk mutfağındaki zeytinyağı tüketimi rakamlarına göz atabilirler.

Giyim tarzında da benzer bir değişim söz konusudur; artık Türk gençlerini kıyafetlerinden yola çıkarak bir Yunan ya da İtalyan gencinden ayırt etmek zorlaşmıştır.

Artık favori sporumuz güreş değil futbol; gençler, geçmişteki kahramanlarımız olan Yaşar Doğu ve Celal Atik yerine Arda ve Kenan’ı idol edinmektedir.

Bu bağlamda, Türkiye’de siyasi tercihler açısından baskın olanın “ideoloji” değil, “yaşam tarzı” olduğunu söyleyebiliriz.

İnsanlar, yaşayacakları yeri seçerken öncelikle oranın sunduğu yaşam tarzını dikkate alıyorlar.

Açıkça görülüyor ki, çoğunluk Akdenizli yaşam tarzının hakim olduğu yerleri tercih etmektedir.

Bu tarz, sekülerdir, açık havayı ve keyif almayı sever, kadınlı erkekli eğlenir, aşırı disiplinin dışında kalmayı tercih eder ve duygusaldır.

Bu nedenle, demokrasi karnesinde bazı kırıklar gözlemlenebilir. Ancak insanlar, kendilerini yönetecek olanları seçmeyi ve gerektiğinde değiştirmeyi severler. Müdahalelerde bulunanlara karşı tepki gösterir ve onları cezalandırırlar.

Son belediye seçimlerinin sonuçları ve yeni kamuoyu araştırmaları, seçmenlerin aklında Akdenizli yaşam tarzını temsil eden partinin CHP olduğunu ortaya koyuyor. Bu nedenle, bir sonraki yerel seçimde bu dalgadan faydalanarak açık ara önde çıkması bekleniyor.

AKP’nin CHP’den gerçekleştirdiği transferler de bu izlenimi güçlendirmektedir.