İstanbul Altın Rafinerisi (İAR) AŞ ile bağlantılı 44 kişi hakkında, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) döviz dönüşüm desteğini paravan şirketler aracılığıyla kötüye kullanarak devlete 12 milyon 537 bin dolar zarar verdikleri iddiasıyla iddianame hazırlandı. İddianamede, İAR’ın da dahil olduğu 31 şirket “malen sorumlu” olarak belirtildi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmanın ardından düzenlenen iddianameye göre, şüpheliler TCMB’nin “Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi” talimatı çerçevesinde yüzde 3’lük devlet desteğinden haksız yararlanmak amacıyla organize bir sistem oluşturdu.

Yüzde 3 desteği için ‘asitli altın’ oyunu

İddianamede, şüphelilerin yasal olarak ithal ettikleri altın madenini iç piyasada işleyerek, ardından bu madeni asit solüsyonları ile karıştırarak “işlenmiş” gibi gösterdikleri ifade edildi. Elde edilen “kıymetli maden bileşenlerinin” yasal yollarla yurt dışına çıkarıldığı ve bu işlem üzerinden döviz kazancı elde edilmiş gibi gösterilerek yüzde 3 devlet desteği alındığı belirtildi. Böylece devlet sistematik bir şekilde zarara uğratıldı.

15 Ekim 2024 sonrası paravan şirketler kuruldu

Savcılığın yaptığı araştırmalara göre; İAR AŞ, Gram Altın Kıymetli Madenler, Kuyumcukent Enerji, İstanbul Gümüş Rafinerisi ve İAR Kıymetli Metal Bilişim gibi şirketlerin sahip ve yöneticileri, kendi çalışanları adına yeni paravan şirketler kurdu. İddianamede, TCMB’nin döviz dönüşüm talimatında değişiklik yaptığı 15 Ekim 2024 ve sonrasında aynı adreste birçok şirketin kısa aralıklarla kurulmasının bu planın bilinçli ve koordineli bir şekilde yapıldığını gösterdiği vurgulandı.

Bu organizasyon çerçevesinde, paravan şirketlerin Rand Kimyevi isimli bir firmadan satın almış gibi gösterdiği “kolloidal altın” sıvısının, özdeş suç örgütünün lideri olduğu öne sürülen İAR’ın sahibi Özcan Halaç’a ait Dubai merkezli Fine Gold şirketine ihraç edildiği kaydedildi. Suç organizasyonu içindeki tüm şirketlerin birbirleriyle organik bir bağının bulunduğu tespit edildi.

543 milyon dolarlık ihracat, 12,5 milyon dolar kamu zararı

İddianamede yer alan bilgilere göre; İAR AŞ çalışanları veya bağlantılı kişiler üzerine kurulan ve tamamı Halaç’ın kontrolündeki paravan şirketler aracılığıyla “kıymetli metal ve altın bileşeni” adı altında toplam 543 milyon 634 bin 253 dolar değerinde ihracat yapıldığı belirtildi. Bu sistem üzerinden yüzde 3 oranında teşvik ödemesi alan şebekenin devleti tam 12 milyon 537 bin 560 dolar zarara uğrattığı ifade edildi.

Özcan Halaç’a 652 yıla kadar hapis talebi

Hazırlanan iddianamede Özcan Halaç, Zeynep Başak Halaç ve Ayşen Esen’in “suç işlemek amacıyla örgüt kurmak”, “suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamak” ve “zincirleme şekilde bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık” suçlarıyla 143 yıldan 652 yıla kadar hapis cezasına çarptırılması talep edildi.

Diğer 41 şüpheli için ise “suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmak”, “kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık” ve “suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamak” suçlarından 11 yıldan 36 yıla kadar hapis cezası isteniyor. İddianame, değerlendirilmek üzere asliye ceza mahkemesine iletildi. (AA)