18 Ağustos 2026 17:54

Güncelleme: 18 Ağustos 2026 18:19

Ankara Tabip Odası, rahim ağzı kanserinin önlenmesinde etkili olduğu bilimsel olarak kanıtlanmış HPV aşısının Ulusal Bağışıklama Programı’na dahil edilmesi konusunda Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun yaptığı açıklamalara tepki gösterdi. Memişoğlu’nun, “Bazı bilim adamları geldiler, ‘Bunu açıkladınız ama biz bunun karşıt görüşüyüz çünkü buna gerek yok’ dediler” ifadeleri, “bilimsel bakış açısı açısından son derece talihsiz” olarak nitelendirildi.

Ankara Tabip Odası’nın yaptığı yazılı açıklamada, HPV aşısının Türkiye’nin Genişletilmiş Bağışıklama Programı’na alınacağının hem önceki Sağlık Bakanı Fahrettin Koca hem de mevcut Bakan Kemal Memişoğlu tarafından kamuoyuna duyurulduğu vurgulandı.

BU HABERİ, iahaber ABONELERİNİN DE
SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ.

iahaber’E ABONE OL,
BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE!

ABONE OL

Zaten abone misiniz?
Üye girişi yapın

Açıklamada, Bakan Memişoğlu’nun birkaç gün önce bir televizyon programında HPV aşısıyla ilgili olarak “Ben bunu açıkladıktan sonra bazı bilim adamları geldiler, ‘Bunu açıkladınız ama biz bunun karşıt görüşüyüz çünkü buna gerek yok,’ dediler. Çünkü HPV oranlarımız farklı, HPV profilimiz de farklı. ‘Bunu tartışalım, ondan sonra yapalım,’ dediler… Bir yararı olacaksa programa almamız lazım; olmayacaksa niye alalım? Faydası olmayacak bir şeye devletin, milletin parasını niye vereyim?” şeklindeki ifadeleri yer aldı.

Bu ifadelerin, “bilimsel yaklaşım açısından son derece talihsiz” olduğu ve “toplum sağlığı bakımından bir geri adım” olarak değerlendirildiği belirtilen açıklamada, “Sayın Bakan’ı, HPV aşısıyla ilgili olarak kendisine yanıltıcı bilgi veren ‘bazı bilim adamları’nı ve bu iddiaları destekleyen bilimsel verileri kamuoyuyla paylaşmaya davet ediyoruz” denildi.

“HPV kanserojen bir virüstür”

Açıklamada, HPV aşısıyla ilgili bilimsel veriler ve diğer ülkelerin uygulamaları sıralanarak şu bilgiler verildi:

“HPV, dünya genelinde her yıl yaklaşık 690 bin kanser vakasına (her 100.000 kişi-yılda 8 vaka) neden olan kanserojen bir virüstür. HPV; kadınlarda serviks, vulva ve vajen kanserlerine, erkeklerde penis kanserine; her iki cinste ise anüs, ağız boşluğu ve larenks kanserlerine yol açar. Bunun yanı sıra bazı HPV tipleri siğillere de sebep olabilir. Rahim ağzı kanseri, kadınlarda görülen kanserler arasında dördüncü sıradadır ve vakaların yüzde 99’u HPV ile ilişkilidir. 2023 yılında yayımlanan bir rapora göre, Türkiye’de serviks kanseri sıklığı her 100.000 kişide 5,9; ağız boşluğu kanseri sıklığı ise her 100.000 kişide 1,63’tür. Bu kanserlerin yaklaşık yüzde 70’i, dünyada olduğu gibi ülkemizde de HPV tip 16 ve HPV tip 18’den kaynaklanmaktadır. HPV’nin 200’den fazla farklı tipi bulunmakta olup, bunlardan 15-20 tanesi kanser riski açısından yüksektir.

“2030 yılı aşılama hedefi, kız çocuklarının yüzde 90’ının 15 yaşına gelmeden HPV’ye karşı aşılanmasıdır”

Bu nedenle, ‘bazı’ bilim insanlarının Türkiye’deki HPV profilinin farklı olduğu iddiası bilimsel verilerle desteklenmeye ihtiyaç duymaktadır. HPV aşısının koruyuculuğu farklı araştırmalarda yüzde 90-100 arasında değişirken; aşının uygulandığı ülkelerde serviks kanseri sıklığının yaklaşık yüzde 90 oranında azaldığı gözlemlenmiştir. Koruyuculuk düzeyi, aşının uygulandığı yaşa ve içindeki virüs tipi sayısına göre değişiklik göstermektedir. Bu sebeplerle, Dünya Sağlık Örgütü, 2018 yılında serviks kanserinin elimine edilebilecek ilk kanser olduğunu duyurmuş; 2020 yılında ise 2030 yılına kadar ulaşılması gereken aşılama ve tarama hedeflerini belirlemiştir. 2030 yılı aşılama hedefi, kız çocuklarının yüzde 90’ının 15 yaşına gelmeden HPV’ye karşı aşılanmasını öngörmektedir. Ocak 2026 itibarıyla, Libya’dan Endonezya’ya, Nijerya’dan Suudi Arabistan’a kadar 164 ülke HPV aşısını ulusal aşı programına entegre etmiştir.