Son aylarda Amerikan televizyonlarında küçük bir bebeğin hikayesi geniş yankı uyandırdı. Brooks, henüz anne karnındayken doktorlar tarafından kalbinde ciddi bir sorun tespit edildi. Ailesine, “Müdahale edilmezse bebeğinizin yaşama şansı çok düşük,” şeklinde uyarılar yapıldı.

Bu duruma çözüm önerisi ise alışılmadık bir yaklaşım içeriyordu. Kalbe yapılacak müdahale, bebeğin doğumunu beklemek yerine, henüz anne karnındayken gerçekleştirilecekti.

Houston’daki Texas Children’s Hospital’da uygulanan bu dikkat gerektiren işlem, Amerikan kanalı Fox 26 Houston tarafından da haberleştirildi. Stüdyoda Brooks’un ailesiyle birlikte yer alan doktorlardan biri, Türk hekim Dr. Betül Yılmaz Furtun’du ve çocuk kardiyologu olarak bu sürecin bir parçasıydı.

Bugün Brooks sağlıklı bir şekilde büyüyor. Ancak bu sadece onun hayata tutunma hikayesi değil; aynı zamanda Türkiye’den yola çıkarak dünyanın en gelişmiş tıp merkezlerinden birinde çalışan bir doktorun da öyküsü.

Dr. Betül Yılmaz Furtun, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nden mezun olduktan sonra 2003 yılında uzmanlık eğitimi için Amerika’ya gitti. İlk olarak University of Chicago’da genetik alanında araştırma görevlisi olarak çalıştı. Ardından pediatri asistanlığını Washington University’de tamamladı ve çocuk kalp hastalıkları alanında uzmanlaşmak için Columbia University, New York-Presbyterian Hospital’a geçti. Burada pediatrik kardiyoloji yan dal eğitimini aldı.

Yılmaz, zamanla uzmanlık alanını netleştirerek anne karnındaki (in utero) bebeklerin kalp hastalıkları üzerine yoğunlaştı. Bu alandaki ileri görüntüleme eğitimini, dünyanın önde gelen çocuk hastanelerinden Cincinnati Children’s Hospital Medical Center’da tamamladı. Burada fetüsün kalbini ultrason ve diğer görüntüleme yöntemleriyle inceleme konusunda uzmanlaştı.

2015 yılından bu yana Houston’da görev yapan Dr. Yılmaz Furtun, şu anda Baylor College of Medicine bünyesinde öğretim üyesi ve Texas Children’s Hospital’da fetal kardiyoloji medikal direktörü olarak çalışıyor. Araştırmaları, doğuştan kalp hastalıklarının anne karnında tanınması, ileri görüntüleme teknikleri ve bazı durumlarda bebeğin kalbine doğumdan önce müdahale edilmesi üzerine yoğunlaşıyor.

Anne karnında kalp ameliyatları, ultrason eşliğinde, annenin karnından ince bir iğneyle girilerek bebeğin kalbine ulaşmayı içerir.

Yılmaz’ın araştırmalarının büyük bir kısmı, hangi bebeklerin bu riskli ama hayat kurtarıcı müdahalelerden fayda görebileceğini belirlemeye odaklanıyor. Ekip, anne karnındaki görüntüleme bulgularından doğum sonrası sonuçları öngörme işaretlerini tanımlamaya çalışıyor.

Dr. Betül Yılmaz Furtun ile göç hikayesini, anne karnında yapılan kalp müdahalelerini ve Brooks’un hayatını kurtaran operasyonu ele aldık.

“Amerika’ya fetal kardiyoloji eğitimi için gittim”

– Öncelikle göç hikâyenizden bahsedelim. Amerika’ya nasıl gittiniz?

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nden mezun olduktan hemen sonra Amerika’ya geldim. Amacım pediatri ve ardından pediatrik kardiyoloji alanında ileri eğitim almaktı. Özellikle fetal kardiyoloji, anne karnındaki bebeklerin kalp hastalıklarını inceleyen ve bazı durumlarda müdahale eden bir alan olarak ilgimi çekiyordu.

Bu alan, ileri teknoloji, güçlü ekip çalışması ve uzun yıllara dayanan deneyim gerektiriyor. Amerika’da aldığım eğitim, hem klinik hem bilimsel açıdan benim için çok değerli bir fırsat oldu ve ufkumu genişletti.

“Zorluklar beni motive etti”

– Yabancı bir doktor olarak çalışmak zor oldu mu?

Olumsuz bir baskı hissettiğimi söyleyemem. Eğer bir baskı olduysa da, bu beni daha iyi olmaya motive eden bir güç oldu.

Burada gördüğüm destek sayesinde pek çok fırsat yakaladım. Şimdi ben de yeni nesil hekimlere mentörlük yaparak daha güçlü genç akademisyenlerin yetişmesine katkıda bulunuyor, aynı zamanda beni yetiştiren değerli hocalarıma duyduğum minneti bir anlamda geri ödemeye çalışıyorum.

Dr. Betül Yılmaz Furtun 2015’ten beri Texas Children’s Hospital’da görev yapıyor.

“Anne karnında kalbe müdahale, ciddi dolaşım sorunlarında uygulanır”

– Anne karnında yapılan kalp müdahalesi tam olarak nedir?

Bu işlem, bebeğin kalbinde ciddi bir dolaşım sorunu oluştuğunda uygulanıyor. Ultrason eşliğinde, annenin karnından ince bir iğneyle girilerek bebeğin kalbine ulaşılıyor. Kalbin kapakçıklarında darlık veya üst odacıkları arasında kanın geçişini engelleyen bir tıkanma varsa, kapakçık darlığı balon ile genişletilirken, tıkalı bölgeye lazer yardımıyla küçük bir açıklık oluşturulup, tekrar kapanmaması için küçük bir stent yerleştiriliyor. Bu prosedürlerin amacı, bebeğin dolaşımını rahatlatmak ve akciğerlerde oluşabilecek kalıcı hasarı önlemektir.

“Fayda riskten fazlaysa müdahale edilir”

– Anne karnında yapılan kalp müdahalesi hangi hastalıklarda uygulanıyor?

Anne karnında yapılan kalp müdahaleleri, doğuştan kalp hastalıklarının yalnızca belirli bir kısmında uygulanır. Bu işlemler oldukça hassas ve riskli olduğu için her bebek için uygun değildir. Müdahale, ancak beklenen faydanın risklerden daha yüksek olduğu durumlarda düşünülür. Genel olarak bu girişimler iki hasta grubuna uygulanır.

“Amaç bebeğin doğumdan sonra yaşama şansını artırmak”

– Açıklar mısınız?

İlk grup, gebeliğin ortalarında tanı konulduktan sonra doğuma kadar giderek kötüleşebilen bazı kalp hastalıklarıdır. Örneğin, kalpteki bazı kapakçıkların ciddi şekilde dar olduğu durumlarda bu müdahale düşünülebilir. Amaç, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak ve kalbin pompalama gücünü koruyarak doğum sonrası dolaşımın daha iyi olmasını sağlamaktır.

İkinci grup ise gebelik sırasında ya da doğumdan hemen sonra ciddi dolaşım sorunları ve yüksek ölüm riski olan bebeklerdir. Bizim üzerinde çalıştığımız grup daha çok bu hastalar. Bu durumda, anne karnında yapılan müdahalenin amacı bebeğin dolaşımını stabilize etmek ve doğumdan sonra yaşama şansını artırmaktır.

“Bu tür işlemlerde en kritik nokta doğru hastayı seçmektir”

– Bu teknik üzerindeki rolünüz ne oldu?

Müdahalenin amacı kalbin yapısını tamamen değiştirmek değil; bebeğin kan dolaşımını rahatlatmak, akciğerlerde oluşabilecek kalıcı hasarı önlemek ve doğduğunda daha stabil bir durumda olmasını sağlamaktır. Nihai hedef ise bebeğin doğumdan sonra hayatta kalma şansını