Antalya Valisi Hulusi Şahin, Akdeniz kıyılarında gözlemlenen plastik ve mikroplastik kirliliği ile ilgili olarak gerçekleştirilen 10 günlük temizlik çalışmalarında denizden toplam 27 metreküp atık toplandığını açıkladı. Şahin, kirliliğe neden olan kişi ve kurumlara yönelik sert yaptırımlar uygulanacağını belirtirken, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından Antalya’ya iki adet deniz süpürgesinin getirildiğini duyurdu.

Vali Şahin’in yanı sıra, Antalya Yat Limanı’nda gerçekleştirilen basın toplantısına TÜÇA Çevre Koruma Direktörü Ömer Oral, Deniz Rehabilitasyonu İş Birliği ve Atık Yönetimi Anonim Şirketi Genel Müdür Yardımcısı Levent Erbuzcu, İl Çevre Müdür Vekili, Sahil Güvenlik Antalya Grup Komutanı Yarbay Mustafa Söylemez ve Muratpaşa Kaymakamı İhsan Kara da katıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile TÜÇA iş birliğiyle yürütülen projeler çerçevesinde, deniz süpürgeleri kullanılarak ilk 10 günde 27 metreküp atığın denizden toplandığı ve kirliliğin kaynağının belirlenmesi amacıyla detaylı denetimlerin sürdüğü vurgulandı.

Antalya’da yaşanan plastik ve mikroplastik kirliliğini yakından izlediklerini ifade eden Vali Şahin, “Bakanlık olarak plastik kirliliğini yalnızca kıyılara ulaşan atıklarla sınırlı görmüyoruz; kirliliği kaynağında ele alıyoruz. Denetim ekiplerimiz sahada çalışmalarına devam ediyor. Deniz süpürgeleri ile başta plastik parçaları olmak üzere ambalaj atıkları, köpük, odunsu materyaller ve diğer yüzer katı atıklar toplanarak kontrol altında deniz ortamından uzaklaştırılmakta. İlk 10 günde toplam 27 metreküp atık toplandı” dedi.

Tüm kurumlar harekete geçti

Vali Şahin, Antalya’da bugüne kadar denizlerden 325 bin tondan fazla atık toplandığını belirtti. “Bu çalışmalarda kirliliğin karasal kaynaklarını belirlemek amacıyla plastik geri kazanım faaliyeti gerçekleştiren işletmelere ve izinsiz faaliyet gösterdiğinden şüphelenilen ‘merdiven altı’ işletmelere yönelik gündüz ve gece denetimleri yapılmaktadır. Ayrıca tüm kıyı ilçelerimizin belediye başkanlıklarından izinsiz faaliyet gösteren işletmelerin tespiti ve gerekli işlemlerin yapılması istenmiştir” diye açıkladı.

Şikayetler dikkate alınıyor

Vali Şahin, vatandaşların şikayetlerini titizlikle değerlendirdiklerini belirtti. “Teknelerin uzaklaşmasının ardından sahillerde kirliliğin arttığı yönündeki iddialar Sahil Güvenlik Komutanlığımız tarafından incelenmektedir. Ekipler kirliliğin yoğunlaştığı bölgelerde tekne ile incelemelerde bulunarak, sahillere vuran plastik kırıntılarının deniz açığında serbest şekilde bulunan atıklarla benzerlik gösterdiğini tespit etti. Ayrıca, bazı illerde plastik kırıntıların preslenerek levha haline getirildiği ve bu levhalarla eşya taşınmasına yönelik palet üretimi yapıldığı yönünde bilgiler alındı. Denetimlerde tespit edilecek kişi ve kuruluşlara ağır yaptırımlar uygulanacaktır” ifadelerini kullandı.

Atık toplama bariyerleri

Akarsu ve dere yataklarında da önlemlerin artırıldığını söyleyen Vali Şahin, “Akarsu ağızlarında atıkların denize ulaşmadan tutulmasına yönelik Antalya Büyükşehir Belediyesi tarafından Finike ilçesindeki Acısu ve Akçay akarsularında atık toplama bariyerleri kurulmuştur. 29 büyük ırmakta benzer uygulamaları tamamlayacağız. Deniz süpürgeleri ve diğer deniz temizliği araçlarının temin edilmesi için çalışmalar devam ediyor. Doğu Akdeniz’den gelen levant akıntısının etkisiyle kirliliğin taşındığı konularını uluslararası platformlarda gündeme getireceğiz. COP31, bu açıdan önemli bir fırsat olacak” dedi.

Vali Şahin, Antalya’da deniz süpürgesi sayısının arttığını vurgulayarak, “İstanbul’da 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde geniş katılımlı bir çalıştay yapılacak. Yasal düzenlemeler, uluslararası anlaşmalar ve ihracat-ithalat düzenlemeleri gündeme gelebilir. Türkiye Çevre Ajansı’ndan bir teknemiz daha geldi, ikinci tekne de gelecek. Diğer kurumların yeni tekne alım süreçleri hızlandı. Bu sayede plastikleri kaynağında azaltmanın yollarını arıyoruz” dedi.

Mikroplastik kirliliği, su altında daha yoğun

Akdeniz kıyılarında yaşanan mikroplastik kirliliğinin su yüzeyine oranla su altında çok daha yoğun olduğu tespit edildi. Dalgıç Hüseyin Fırat, Konyaaltı Varyant’tan Kaleiçi Yat Limanı’na kadar olan bölgelerde yaptığı dalışlarla su altındaki mikroplastik kirliliğini görüntüledi.

Adana ve Mersin’deki geri dönüşüm tesislerinin Avrupa’dan ithal ettiği plastik atıkların parçalanması, Akdeniz’e karışarak Antalya sahillerine ulaşmasına neden oldu. Gazipaşa ve Alanya bölgesinde ciddi boyutlara ulaşan mikroplastik atıklar, Antalya Körfezi’nden Kemer, Çıralı, Kumluca sahillerine kadar yayılmaya başladı. Mikroplastik atıkların denizin yüzeyinden çok daha fazla su altında olduğu gözlemlendi. ‘Su Altında Hayat Var’ isimli sosyal medya hesaplarından dalış görüntüleri paylaşan Hüseyin Fırat, su altındaki mikroplastik kirliliğinin yüzeydekinden çok daha büyük olduğunu belirtti.

“Görmüyoruz diye yok değiller”

8 Ağustos Cumartesi günü Konyaaltı Varyant bölgesinden dalış yapan Hüseyin Fırat, Atatürk Parkı boyunca falezlerin olduğu alanlardan Kaleiçi Yat Limanı’na kadar olan bölgeyi inceledi. Dalış sırasında su altındaki durumu kaydeden Fırat, Instagram hesabında paylaştığı görüntülerle şu değerlendirmeyi yaptı:

“Akdeniz’in mikroplastik problemi, yüzeyde gördüklerimizden çok daha büyük. Görmüyoruz diye yok değiller. Denizin içinde ne olduğunu göremiyoruz ama deniz canlıları bununla yaşıyor. Balıklar bu mikroplastikleri yiyebiliyor, biz de bunları yiyen balıkları tüketiyoruz. Denizleri temiz tutmak artık sadece bir çevre meselesi değil, gelecek meselesi.”

Su altındaki kirliliğin 3 katı

Varyant’tan başlayarak Yat Limanı’na kadar olan bölgede kirliliğin bazen yoğun, bazen ise seyrek olduğunu ifade eden Fırat, “Ancak su yüzeyinde gördüğümüz kirliliğin boyutu, su altındaki kirliliğin en az 3 katı kadar. 9 Ağustos Pazar günü Konyaaltı Belediyesi’nin karşısında dalış yaptım. O bölgedeki kirlilik biraz daha azdı. Ancak dalış sırasında deniz temizleme aracını gördüm. Sadece