Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde yer alan koruma altındaki şakayık çiçekleri, özellikle Antalya’nın Beydağları kıyı kesimlerinde yoğun olarak gözlemleniyor. Likya Yolu üzerinde yayılan ve 2016 yılında düzenlenen Expo Antalya’nın simgesi haline gelen şakayık çiçeğini koparmanın cezası ise 699 bin 245 TL olarak belirlenmiş durumda.

Anadolu’da ‘ayı gülü’ adıyla da bilinen şakayık, Türkiye’de en çok Antalya ilinde görülmektedir. Her yıl, doğa yürüyüş grupları ve gezginler, Beydağları’nın kıyı bölgelerinde, özellikle Konyaaltı ilçesindeki Hisarçandır Ekizce Yaylası Sarıçınar alanında şakayıkları görmek ve fotoğraflamak amacıyla ziyaretler düzenlemektedir.

Latince isminde ‘Türk’ kelimesi geçiyor

Latince ismi içinde ‘Türk’ kelimesini barındıran Paeonia Turcica, tamamen Anadolu’ya özgü bir türdür ve Toros Dağları’nın 1500 ile 1800 rakımları arasındaki ormanlarda yetişmektedir. ‘Yörük gülü’ olarak da adlandırılan bu şakayık, mart ayının başında tomurcuklanmaya başlar ve nisan ayının ilk haftasında açılır. Nisan ayında şakayıkların açmasıyla birlikte Antalya ve çevresindeki doğa yürüyüş grupları ile fotoğraf tutkunları bu eşsiz çiçekleri görmek üzere bölgeye akın eder.

“Biyolojik çeşitliliği tahrip etme” suçu

Mayıs ayı sonlarına dek açık kalan bu doğa harikası şakayıkların bulunduğu alanlara düzenlenen gezilerde, en önemli husus, ziyaretçilerin çiçekleri koparmaması ve zarar vermemesi gerektiğidir. Endemik bitkilerin izinsiz olarak toplanması veya zarar verilmesi, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 20’nci maddesi ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu kapsamında ‘Biyolojik çeşitliliği tahrip etme’ suçu olarak kabul edilmektedir. 2026 yılı itibarıyla, bu tür bitkileri koparan veya yaşam alanlarını tahrip edenler için 699 bin 245 TL’ye kadar idari para cezası uygulanacağı bildirilmektedir.

Öbek öbek açıldılar

Uzun yıllardır şakayıkların bulunduğu bölgeye doğa yürüyüşü düzenleyen Patika Yürüyüş Grubu’nun kurucusu orman yüksek mühendisi Nusret Yakışıklı, Türkiye’de Doğu Anadolu, Orta Anadolu gibi bölgelerde de şakayıkların görüldüğünü, ancak türlerinin farklılıklar gösterdiğini ifade etti. Şakayıkların genellikle 1500 metre rakımın üzerinde, kar ve sedir ormanlarının bulunduğu alanlarda yetiştiğini belirten Yakışıklı, “Beydağları’nın kuzey ve doğu yamaçlarında daha nemli ve ışıksız yerlerde şakayıkların öbek öbek 20-30 yerde bulunduğunu, zamanla bu alanların genişlediğini” söyledi.

Tamamen doğal bir alan

Şakayıkların açtığı alanın Likya Yolu güzergahında bulunması, bölgeye yoğun bir ziyaretçi akışı sağlıyor. Yakışıklı, “Şakayıklara ayı gülü de deniyor. Ege’de ıslah edilerek çiçek olarak kullanılmasına rağmen, burası tamamen doğal bir alan. Doğal alan olması nedeniyle, sosyal medya ünlüleri de burayı sıklıkla ziyaret ediyor. Doğa yürüyüş grupları turlar düzenliyor ve bireysel olarak da insanlar bu güzellikleri yaşamak ve fotoğraflamak için bölgeye geliyor. Şakayıklar, özellik arz eden bir bitki olduğu için koparmanın cezası 600-700 bin lira civarındadır” şeklinde konuştu.

28 günde tamamlanan bir yol

Likya Yolu, Antalya’dan başlayarak Fethiye’ye kadar uzanan yaklaşık 600 kilometre uzunluğunda bir güzergahı temsil ediyor. Yakışıklı, “Özellikle yabancı turistler, yalnız ya da gruplar halinde Likya Yolu’nu yürümekte. Düzgün bir yürüyüş performansıyla 28 günde tamamlanabilen bir yol. Bu bölgeye Doğu Likya Yolu deniyor ve Göynük’ten başlayarak Geyikbayırı’na kadar uzanıyor. Şakayıkların açma dönemi de genellikle mart, nisan ve mayıs aylarına denk geliyor. Likya Yolu yürüyüşçüler için şakayıklar da güzel sürprizler sunuyor” ifadelerini kullandı. Her yıl nisan-mayıs aylarında yerli ve yabancı turistler için doğa yürüyüşleri düzenleyen UltraTDK’nın yetkilileri, şakayık yürüyüşünün yoğun bir ilgi gördüğünü belirtti. UltraTDK yetkilileri, yürüyüş öncesinde katılımcılara endemik şakayıklara zarar verilmemesi ve koparılmaması konusunda uyarılarda bulunduklarını açıkladı.

Kaynak: iahaber / Mehmet Çınar – Mehmet Yılmaz