Türkiye’deki asgari ücret politikaları ve tespit süreçlerinin eksiklikleri üzerine HAK-İŞ Konfederasyonu ve Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi iş birliğiyle düzenlenen “Hukuki, Ekonomik ve Sosyal Boyutuyla Asgari Ücret” sempozyumunda birçok önemli konu gündeme geldi. Açılış konuşmasını yapan HAK-İŞ Genel Başkanı Mahmut Arslan, mevcut asgari ücret sisteminin yetersiz kaldığını ve toplumun büyük bir kesimini etkilediğini vurguladı. Arslan, Türkiye’de asgari ücretin artık yalnızca düşük gelir grubunu değil, geniş bir çalışan kitlesini etkilediğini ifade etti.

ASGARİ ÜCRETİN GİTTİKÇE ARTAN ÖNEMİ

Mahmut Arslan, asgari ücretin Türkiye’de giderek yaygınlaştığına dikkat çekerek, bu konunun yalnızca dar gelirli kesimi değil, genel olarak çalışan nüfusu ilgilendirdiğini belirtti. Avrupa’da asgari ücretin genellikle istisnai bir uygulama olduğunu hatırlatan Arslan, Türkiye’de ise durumun tam tersine döndüğünü, asgari ücretin çoğu çalışanın ana gelir kaynağı haline geldiğini ifade etti. “Asgari ücret, gelişmiş ülkelerde sadece az sayıda insanı ilgilendirirken, Türkiye’de konuşulan konu, yoğun bir şekilde genel ücret düzeyini etkilemektedir. Bu, sorunun daha geniş bir perspektiften ele alınması gerektiğini gösteriyor” dedi.

Asgari ücretle çalışan bireylerin oranının Türkiye’de yüzde 50 seviyelerine ulaştığını belirten Arslan, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın sunduğu rakamların birbirinden farklı olduğunu ancak gerçek durumun çok daha vahim olduğunu ifade etti. “Asgari ücret, Türkiye’de istisnai bir uygulama olmaktan çıkmış ve yüz binlerce çalışanın temel geçim kaynağı haline gelmiştir. Bu sebepten de asgari ücret tartışmaları, ülkenin en büyük toplu iş sözleşmelerinin niteliğini taşımaktadır” şeklinde konuştu.

ASGARİ ÜCRETİN BELİRLENMESİ SÜRECİNE ELEŞTİRİLER

Asgari ücretin belirlenmesi sürecinde yaşanan sorunların en temelinin komisyon yapısı olduğunu vurgulayan Arslan, mevcut sistemin günümüzün dinamiklerine uygun olmadığını ifade etti. “1970’lerin mevzuatına göre inşa edilmiş bir sistemle modern Türkiye’nin sorunlarını çözmemiz mümkün değildir. Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılında bu dar kapsamlı yapının Türkiye’yi temsil etmediği açıkça ortada. Daha katılımcı, demokratik ve daha geniş kesimleri temsil eden yeni bir yapı oluşturulmalıdır” dedi.

AİLELERİN GEÇİM KOŞULLARI DA DİKKATE ALINMALI

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından kabul edilen 131 sayılı sözleşmeye de değinen Mahmut Arslan, Türkiye’nin bu sözleşmeyi henüz imzalamadığını ancak içerdiği prensiplerin uygulanması gerektiğini özellikle belirtti. “ILO’nun 131 sayılı sözleşmesine göre, asgari ücret belirlenirken yalnızca işçinin değil, ailesinin geçim şartları da dikkate alınmalıdır. Ayrıca, bağımsız danışmanların katkı sunduğu bir sistem oluşturulmalıdır. Türkiye’de ise bu unsurlar yeterince göz önünde bulundurulmuyor. Asgari ücretin belirlenme kriterleri yeniden düzenlenmelidir” dedi.

MEVCUT SİSTEMİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ SORUNLU

2024 yılı asgari ücret görüşmelerinde yaşanan gelişmelere de değinen Arslan, işçi kesiminin temsil sorunu nedeniyle 2025 yılında bazı sendikaların bu görüşmelere katılmayacağını açıkladı. “Şu anki asgari ücret tespit komisyonu yapısıyla süreç sürdürülebilir