Antalya’daki Aspendos Antik Kenti’nde gerçekleştirilen kazı çalışmaları, Geleceğe Miras Projesi kapsamında sağlık tanrısı Asklepios ile onun iyileşme simgesi olan oğlu Telesphoros’u betimleyen yaklaşık 2,20 metre boyunda bir mermer heykel grubunun ortaya çıkarılmasıyla sonuçlandı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bu keşfin Roma Dönemi Aspendos’unda sağlık ve şifa kültlerinin kent yaşamındaki önemine dikkat çekti.

Eserin Roma İmparatorluk Dönemi’ne tarihlenmekte olduğu bildirildi. Heykel grubu, Tiyatro Caddesi üzerindeki Doğu Meydanı’nın batı cephesinde, Anıtsal Kapı’nın kuzey kanadına ait yıkıntılar arasında bulundu.

BU HABERİ, iahaber ABONELERİNİN DE
SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ.

iahaber’E ABONE OL,
BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE!

ABONE OL

Zaten abone misiniz?
Üye girişi yapın

MS 2. yüzyılın son çeyreğine tarihlenen bu eser; sanatsal detayları, ayrıntılı işçiliği ve hastalıktan tam iyileşmeye kadar uzanan süreci simgeleyen ikonografik anlatımıyla dikkat çekmektedir.

Bakan Ersoy: Aspendos’un sağlık kültlerine ışık tutan bir keşif

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, kazılar sırasında sağlık tanrısı Asklepios ile oğlu ve yardımcısı Telesphoros’un birlikte tasvir edildiği 2,20 metrelik mermer heykel grubuna ulaşıldığını duyurdu.

Bakan, Roma İmparatorluk Dönemi’ne tarihlenen eserin Anıtsal Kapı’nın kuzey kanadına ait yıkıntılar arasında bulunduğunu vurgulayarak, heykelin figürlerinin duruşu, himationun kıvrım düzeni, Asklepios’un yüz yapısı ve saç ile sakalındaki işçiliğin dönemin heykeltıraşlık anlayışını yansıttığını ifade etti.

Antik Çağ’da Asklepios’un hekimlik, tedavi ve sağlığın korunmasını temsil ettiğini belirten Bakan Ersoy, uzun kapüşonlu giysisiyle tasvir edilen Telesphoros’un ise tedavinin tamamlanması ve iyileşme sürecinin simgesi olduğunu söyledi. Bu nedenle eserin, hastalığın tedavisinden kişinin tamamen iyileşmesine kadar olan şifa sürecini bütünsel bir biçimde anlattığını vurguladı.

Bakan Ersoy, keşfin Aspendos’un sağlık kültlerine, inanç sistemine ve toplumsal yaşamına dair yeni veriler sunduğunu belirterek, kazı ekibine ve emeği geçenlere teşekkür etti.

Asklepios ve Telesphoros birlikte betimlendi

Heykel grubunun ana figürü Asklepios, ayakta, cepheden, olgun yaşta, uzun ve gür saçlı, sakallı bir erkek olarak tasvir edilmektedir. Vücut ağırlığını sol bacağına vererek duran figürün sağ bacağı hafifçe bükülmüş bir şekilde öne ve yana doğru uzanmaktadır.

Asklepios’un üst gövdesi büyük ölçüde çıplak bırakılırken, himationu sol omzunun üzerinden geçirilerek bel ve bacaklarının etrafında yoğun kıvrımlar oluşturacak şekilde yerleştirilmiştir. Figür, sol eliyle himation kıvrımlarını tutarken, sağ kolunun ise tanrının en önemli simgesi olan yılan sarılı asaya dayanacak biçimde olduğu düşünülmektedir. Olgun, sakallı ve ağırbaşlı yüzü, Asklepios’un Roma Dönemi’ndeki ikonik özelliklerini taşımaktadır.

Ana figürün sol ayağının önünde, ona göre daha küçük bir ölçekte betimlenen Telesphoros yer alıyor. Çocuk görünümündeki figür, vücudunu tamamen örten uzun ve kapüşonlu giysisiyle dikkat çekiyor. Anatomik detayları büyük ölçüde gizleyen bu giysi, figüre sütunumsu bir görünüm kazandırıyor.

Tedaviden iyileşmeye uzanan süreci simgeliyor

Antik Çağ’da Asklepios, hekimliği, tedaviyi ve sağlığın korunmasını temsil ederken, oğlu Telesphoros tedavi sürecinin tamamlanması, iyileşme ve nekahet döneminin başarıyla sonuçlanmasıyla ilişkilendiriliyordu.

İki figürün aynı kompozisyonda yer aldığı heykel grubu, yalnızca sağlık kavramını değil, hastalığın tedavisinden kişinin bütünüyle iyileşmesine kadar uzanan şifa sürecini de simgeliyor. Telesphoros’un Asklepios’un ayağının önünde konumlandırılması, iki figür arasındaki kültürel bağı ortaya koyarken, kompozisyonun ikonografik bütünlüğünü tamamlıyor.

Heykel grubunun Doğu Meydanı ile bağlantılı Anıtsal Kapı’nın yıkıntıları arasında bulunması, eserin kentin kamusal ve törensel açıdan önemli bir bölümünde sergilendiğine işaret ediyor.

Arkeologlara göre bu eser, Roma Dönemi Aspendos’unda Asklepios kültünün varlığı ve sağlık inancının kent yaşamındaki yerini belgeleyen önemli buluntular arasında yer alıyor. Asklepios’un Telesphoros ile birlikte betimlenmesi, tedavi ve iyileşme kavramlarının kentteki gelişmiş ikonografik anlayışla ele alındığını gösterirken; figürlerin duruşu, himationun kıvrım düzeni ve Asklepios’un yüz tipi, saç ve sakalındaki ince işçilik, Roma Dönemi heykeltıraşlığının belirgin özelliklerini yansıtıyor.

Eser, sanatsal niteliğiyle birlikte, Aspendos’un dinsel, toplumsal ve kamusal yaşamının değerlendirilmesine katkı sağlayacak önemli bir arkeolojik buluntu olarak kayda geçiyor.