“`html

Asrın depremini… İskambil kâğıdı gibi yıkılan binaları, çürük inşaatları konuşuyorduk… Suç kimde, günah kimde?
Mehmet Özhaseki dedi ki:

“İmar suçları müşterek sorumluluktur… Kimse topu taca atarak kendisini temize çıkaramaz.”
Anadolu’da yaygın bir söz vardır: “Doğru lafa hacı emmin ne desin?”
Özhaseki’nin sözleri doğru… Yine bir Anadolu deyimiyle… Kitabın ortasından.

***

Tarihsel geçmiş

Mehmet Özhaseki, geçmişten söz etti… Kurtuluş Savaşı sonrasından itibaren:
Yaygın bir fakirlik vardı. Bunun yanında bir de işbilmezlik söz konusuydu.
İnsanlar buldukları her yere ev ve iş yeri yapmaya başladılar.
O günün şartlarında imar hukuku da gelişmemişti. Denetleyen mekanizmalar yoktu.
Sonuç olarak ortaya çarpık kentleşme ve çürük yapılar çıktı.

***

Tecrübe konuşuyor

Kamu yöneticiliğinde geçen bir ömür… Dile kolay, tam 31 yıl.
Kayseri’de 21 yıl belediye başkanlığı yaptım. Ardından 3.5 yıl Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yaptım. 6.5 yıl boyunca Yerel Yönetimlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcılığı görevinde bulundum.
Bu süre zarfında edindiğim deneyim, benim için büyük bir hazine niteliğinde.

Özhaseki, “Müteahhitler inşaat yaparken malzemeden çalıyor… Yalan mı? Ya da standartlara uymayan yapılar ortaya çıkıyor.
Açgözlülük… Maalesef bir gerçek. Ve onu denetlemeyen kamu yönetimi… Acı gerçek.
Depremde yerle bir olan koca koca sitelerin yıkılma sebebine bakıyorsunuz; birçoğu standartlara uymamış ve düzgün malzeme kullanılmamış.
Burada en masumu, katlı binalarda oturan vatandaşlardır.” sözleriyle durumu özetliyor.

***

Büyük göç

Demokrasi… 1950’li yıllarda, seçimle gelen belediye başkanları döneminden itibaren başlayan büyük göç.
İnsanlar, ülkenin doğusundan batısına göç etmeye başladı. Özhaseki, “Bu göç, neredeyse 2000’e kadar hızla devam etti” dedi.
İnsanlar kamu arazisine, vakıf arazisine veya zenginlerin arazisine gecekondu yapmaya başladılar.
Büyük şehirlerin çevreleri bu gecekondularla doldu.
Sorumluluk, gereken mevzuatı hazırlamayan devlete ait… İnsanlar göç ederken onlara imarlı arsa göstermeyen, planlama yapmayan siyaset ve bürokrasidir.
İnsanları serbest bırakan; vakıf veya hazine arazisine gecekondu yapılmasını teşvik eden yol gösteren belediye başkanlarını biliyorum.” dedi.

***

Kayseri modeli

Siyasete giriş… Yıl 1994… Mehmet Özhaseki, Kayseri Belediye Başkanı olarak göreve başladı.
Zaman tüneli notları: Gecekondu yapımı hızla artıyordu.
Ancak, bunu durdurmak için harekete geçtim.
Hemen bir gecekondu önleme bölgesi ilan ettim.

250 metrekarelik imarlı arsalar sunarak kaçak ev yapanlar için alternatifler sağladım.
Gecekondu sahibi olan ve olmayan herkesi çağırdım: “25 lira peşin, ayda 5 lira taksit… Arsa sizin. Yapın evlerinizi,” dedim. <br