Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, “AİHM’in Selahattin Demirtaş’la ilgili ihlal kararı” hakkındaki soruya, “AİHM’in ihlal kararlarını yerine getirme yetkimiz bulunmuyor.” şeklinde yanıt verdi. Özkaya, Can Atalay ile ilgili olarak da “Anayasa Mahkemesi olarak, Anayasa’nın 14 ve 83. maddeleri gereğince milletvekilliği sıfatı devam ettiği sürece yargılamanın durması gerektiğine dair iki kararın altında imzam bulunmaktadır.” ifadesini kullandı.

Özkaya, Halkların Demokratik Partisi (HDP) hakkında açılan kapatma davasıyla ilgili sorulara da yanıt verdi. “Bu dava oldukça kapsamlı. İddianamede yer alan hususların incelenmesi ve araştırılması önemli bir zaman alacak. Teknik açıdan dosyada sona gelindiğini söyleyebilirim; yani tamamlanma aşamasına yaklaşıldı.” dedi.

Kadir Özkaya, medya mensuplarıyla iftar programında bir araya geldi. Burada, Anayasa Mahkemesi’nin dosyaları inceleme sırası ve kriterleri hakkında kamuoyunda zaman zaman tartışmalar yaşandığını belirtti. “Adalet odaklı bir anlayışla yürüttüğümüz çalışmalarda elbette bir inceleme sırası mevcut. Mahkememiz, norm denetimi kapsamındaki işlerin incelenmesinde ‘İlk gelen ilk çıkar’ ilkesine göre hareket etmektedir. Özellikle itiraz yoluyla gelen işlerde 5 ay içinde karar vermeye özen gösterilmektedir.” açıklamasında bulundu.

Özkaya, mevzuattan kaynaklanan yetki çerçevesinde başvuruların konularının önem ve aciliyeti dikkate alınarak farklı bir inceleme sıralaması yapılabildiğini dile getirerek, “Bu anlamda belirlediğimiz kriterler 2025 Temmuz ayında genel kurul kararıyla güncellenmiştir. Objektif ölçütlere dayanan bu kriterler doğrultusunda ‘acil’, ‘pilot ve öncü’ ile ‘çekirdek haklar’ gibi toplam 7 kategori oluşturulmuştur.” dedi.

Özkaya, hak arama yollarının etkinliğini artırmak için teknolojik dönüşüme önem verdiklerini belirtti. “1 Ekim 2025 tarihi itibarıyla bireysel başvuruların elektronik ortamda, UYAP Avukat Portalı üzerinden yapılabilmesi mümkün hale geldi. Bu süre zarfında 6 bin 686 başvuru bu platform üzerinden gerçekleştirildi.” dedi.

“2025 yılında AYM’ye 64 bin 321 bireysel başvuru yapıldı”

Özkaya, 2025 yılında AYM’ye 64 bin 321 bireysel başvuru yapıldığını, buna karşın 71 bin 175 başvurunun sonuçlandırıldığını ifade etti. “Yani yapılan başvuruları karşılama oranı yüzde 111 olarak gerçekleşti.” diyerek, Anayasa Mahkemesi’nin yoğun iş yüküne rağmen büyük bir özveri ile çalıştığını vurguladı.

2025 yılında karara bağlanan başvurulardan 5 bin 268’inde ihlal kararı verildiğini söyleyen Özkaya, “23 Eylül 2012 tarihinden 31 Aralık 2025 tarihine kadar verilen ihlal kararı sayısı ise 84 bin 519’dur.” dedi. Özkaya, bu kararların 56 bin 443’ünün makul sürede yargılanma hakkı ihlaline ilişkin olduğunu aktardı.

Özkaya, AYM’nin bireysel başvuruda verdiği önemli kararlarla anayasal ilkelerin daha işlevsel hale gelmesine katkı sağladığını belirtti. “Bireysel başvuru, Anayasa’nın dinamik ve dönüştürücü bir mekanizması olmuştur.” diyerek, bu kararların hayata geçirilmesinin belirli süreçler çerçevesinde yürütüldüğünü ifade etti.

31 Aralık 2025 itibarıyla AYM tarafından verilen ihlal kararlarının yüzde 99,7’sinin gereğinin yerine getirildiğini belirten Özkaya, “Bu, temel hak ve özgürlüklerin korunması açısından bireysel başvurunun etkili ve işlevsel bir yol olduğunu göstermektedir.” dedi.

Selahattin Demirtaş sorusuna yanıt

Özkaya, “AİHM’in Selahattin Demirtaş’la ilgili ihlal kararı” üzerine yaptığı açıklamada, “AYM olarak AİHM’in ihlal kararlarının yerine getirilmemesi üzerine yapılan başvurularda işin esasını inceliyoruz.” ifadesini kullandı.

“12 Yüce Divan dosyası karara bağlandı”

Özkaya, Anayasa Mahkemesi’nin Yüce Divan yargılamalarını yürütme görevine de değinerek, “2017 yılından itibaren toplam 12 Yüce Divan dosyasını karara bağladık.” dedi. Ayrıca, 2025 yılı itibarıyla derdest Yüce Divan dosyası kalmadığını belirtti.

“Anayasa’yı nihai yorumlama yetkisi AYM’ye aittir”

Özkaya, icra süreci tamamlanmayan 83 karara ilişkin, “Anayasa’nın 153. maddesi açıktır. İcra süreci tamamlanmamış olan 83 kararın dışındaki birçok ihlal kararının gereği yerine getirilmiştir.” açıklamasında bulundu.

“HDP kapatma davasında sona gelindi”

HDP hakkında açılan kapatma davasıyla ilgili olarak Özkaya, “Çok kapsamlı bir dava. İddianame 840 sayfa ve 60 klasör içeriyor. Bugün itibarıyla dosyada sona gelindiğini söyleyebiliriz.” dedi.

“2 Can Atalay kararında imzam var”

Özkaya, milletvekilliği düşürülen Can Atalay ile ilgili Anayasa Mahkemesi’nin verdiği kararların altında imzasının olduğunu belirtti. “Can Atalay’ın milletvekili olarak yargılanmasının özel usule tabi olduğunu vurgulayan iki kararın altında imzam var.” dedi.

Son olarak, yapay zeka kullanımına ilişkin Özkaya, “2026 yılının Eylül ayı itibarıyla yapay zekayı hayata geçirmeyi hedefliyoruz.” açıklamasında bulundu.