Anayasa Mahkemesi (AYM), hakim ve savcı yardımcılarına yönelik düzenlemelerle ilgili verdiği kararda iki önemli hükme imza attı. Yüksek Mahkeme, sözlü sınav şartının Anayasa’ya aykırı olmadığına hükmederek iptal talebini reddetti. Ancak, eğitim ve sınav süreçlerinin Türkiye Adalet Akademisi tarafından yönetmelikle düzenlenmesini öngören hükmü iptal etti.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), 7413 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu ile bazı diğer kanunlarda yapılan değişikliklerin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle AYM’ye başvuruda bulunmuştu. Mahkemenin 10 Temmuz 2025 tarihli kararının gerekçesi, Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlandı.

Mahkeme, hakim ve savcı yardımcılarının son eğitim döneminin ardından sözlü sınava tabi tutulmasını öngören düzenlemenin, kanun koyucunun takdir yetkisi çerçevesinde olduğunu belirtti. Kararda, sözlü sınavın mahkemelerin bağımsızlığı veya hâkimlik teminatı ilkeleriyle çelişmediği ifade edildi.

AYM, kararında “Sözlü sınavın uygulanmasına dair içerik ve usul konularının düzenlemenin dışında olduğu ve bu hususların Türkiye Adalet Akademisi tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirleneceğinin kanunda açıkça yer aldığı” vurgusunu yaptı. Bu nedenle, sözlü sınav şartının Anayasa’ya aykırılık taşımadığı kaydedildi.

<pBuna karşın, AYM, aynı maddenin on sekizinci fıkrasında yer alan ve hâkim-savcı yardımcılarının eğitimleri ile yazılı ve sözlü sınavlara ilişkin tüm usul ve esasların Türkiye Adalet Akademisi tarafından yönetmelikle belirlenmesini öngören hükmü Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.

KARAR 9 AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK

Kararda, eğitim içerikleri ile sınavların kapsamı, ölçütleri, uygulanması ve kayıt süreçlerine ilişkin temel ilkelerin kanunla düzenlenmesi gerektiği ifade edildi. Yüksek Mahkeme, bu yetkinin tamamen Akademi’ye bırakılmasının “yasama yetkisinin devredilemezliği” ve “kanunla düzenleme ilkesi” ile uyumlu olmadığını belirtti.

İptal hükmünün, bugün itibarıyla 9 ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırıldı.