Anayasa Mahkemesi (AYM), bir trans erkeğin üniversite diplomasının yeni kimlik bilgilerine göre yeniden düzenlenmemesini, ‘özel hayata saygı’ hakkının ihlali olarak değerlendirdi. Mahkeme, ilk derece ve istinaf mahkemelerinin ret gerekçelerinin yetersiz olduğunu belirttiği kararında, “Başvurucunun cinsiyet değişikliği yaptığına ve ismini değiştirdiğine dair bilginin mahremiyet hakkı kapsamında kaldığı açıktır” ifadelerini kullandı.

Resmî Gazete’de yayımlanan karara göre, E.D. 2016 yılında mahkeme kararıyla ön ismini değiştirdi. 2018 yılında kesinleşen başka bir mahkeme kararıyla, E.D.’nin nüfus kayıtlarındaki kadın cinsiyet kaydı erkek olarak güncellendi. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nden 2014 yılında mezun olan E.D., diplomasının yeni kimlik bilgilerine uygun şekilde yeniden düzenlenmesini talep etti. Ancak üniversite, Yükseköğretim Kurulu’nun ilgili düzenlemelerine dayanarak diplomanın yeniden düzenlenemeyeceğini, yalnızca diploma üzerine açıklama şerhi eklenebileceğini bildirdi. E.D.’nin bu konuda açtığı dava, idare ve istinaf mahkemeleri tarafından reddedildi.

BU HABERİ, iahaber ABONELERİNİN DE
SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ.

iahaber’E ABONE OL,
BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE!

ABONE OL

Zaten abone misiniz?
Üye girişi yapın

“Eski kimliğin görünür kalması mahremiyet hakkını ilgilendiriyor”

AYM, daha önce benzer konularda verdiği kararlara atıfta bulunarak, E.D.’nin yeni kimlik bilgilerinin yalnızca diploma üzerine eklenmesi yeterli mi, bu durumun somut olayın koşulları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Kararda, E.D.’nin ‘cinsiyet değişikliği’ yaptığı ve eski kimlik bilgilerine ilişkin verilerin mahremiyet hakkı çerçevesinde bulunduğu vurgulandı. E.D.’nin, idare ve yargı mercilerine sunduğu dilekçelerde bu bilgilerin gizli tutulması gerektiğini özellikle belirttiği kaydedildi.

“Kamu yararı ile bireysel hak arasındaki denge kurulmadı”

AYM, idare ve ilk derece mahkemelerinin E.D.’nin iddialarını yeterince değerlendirmediğini, yalnızca ikincil mevzuat hükümlerine dayanarak talebi reddettiklerini açıkladı.

Kararda, diplomanın yeniden düzenlenmemesi ile ilgili olarak gerekli ve orantılı bir müdahalenin gerekçesinin sunulmadığı belirtildi. Kamu yararı ile başvurucunun özel hayatına dair bireysel yararı arasında gözetilmesi gereken dengenin ihlal edildiği vurgulandı.

AYM, Anayasa’nın 20. maddesi uyarınca özel hayata saygı hakkının, kişilerin cinsiyet geçişi ve önceki kimlik bilgilerinin mahremiyetinin korunmasını gerektirdiğine dikkat çekti.

Bu çerçevede AYM, E.D.’nin özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine hükmetti.

AYM kararında, “Başvuru konusu olayda, idarece ve yargı mercilerince yalnızca ikincil mevzuatta yer alan düzenlemelere dayanılarak diplomanın yeniden tanzim edilmesi talebi reddedilmiştir. Başvurucunun yeni kimlik bilgilerinin diplomanın uygun bir yerinde açıklama yapılmak suretiyle belirtilmesinin yeterli olacağı kabul edilmiştir. E.D., diplomasının yeniden düzenlenmesinin gerekliliğine ve bunun nedenlerine dair açıklamalar yapmış, ancak idare ve yargı makamları bu iddiaları dikkate almamıştır,” ifadeleri yer aldı.

AYM, başvurucunun diplomasının yeni kimlik bilgileriyle düzenlenmesi talebinin reddinin, kamu yararı ile bireysel yarar arasında korunması gereken dengenin başvurucu aleyhine bozulmasına yol açtığını değerlendirerek, özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine karar verdi.

İki üye karşı oy kullandı: Diploma üzerine açıklama eklenmesi yeterli

Karara, üyeler Muhterem İnce ve Ömer Çınar karşı oy kullandı. Bu üyeler, isim değişikliğinin kişisel durumu değiştirmediğini, diploma üzerine açıklama eklenmesinin yeterli olduğunu ve diplomanın yeniden düzenlenmemesinin E.D. için büyük bir yük oluşturmadığını savundu.