Bu önemli dönemde çay üreticileri hasat hazırlıklarına başlarken, pirinç üreticileri de fide yataklarını oluşturmaya girişir. Baharın değişken havası yavaş yavaş istikrara kavuşurken, güneş ışığının etkisi giderek artmaktadır. Bu, yaz mevsiminin 5 Mayıs’ta resmi olarak başlamasından önceki geç bahar döneminin sonuna işaret eder.

20-24 Nisan: İlk sazlar filizleniyor

Mevsim, dağların, tarlaların ve su kenarlarının canlı bir yeşil örtüyle kaplanarak canlandığı bir dönemi temsil ediyor.

Su kenarlarında yükselen genç filizlerden biri de sazdır. Bambu gibi, saz bitkisinin gövdesi de içi boş bir yapıya sahiptir. Bu özellik, sazlara hem hafiflik hem de dayanıklılık kazandırır. Antik dönemlerden beri sazlar; müzik aletlerinden konutların çatı malzemelerine kadar pek çok alanda kullanılarak insanların günlük yaşamına derin bir şekilde entegre olmuştur.

İç Anadolu’da bulunan Sultansazlığı, volkanik Erciyes Dağı’nın yakınında yer alarak doğal güzellikleriyle dikkat çeker. Ayrıca, yerel halk için önemli bir geçim kaynağı olan göldeki saz hasadı geleneği ile de tanınır. (Fotoğraf: F. Dilek Yurdakul @fdilekuyar)

Mevsimlik Sözcük: Asu naki haru — Yarını olmayan bahar

Bu terim, baharın sona erdiği ve yazın başladığı dönemi ifade eder.

Mevsimlik Balık / Meyve / Sebze / İçecek

Aji (istavrit) Mart ve Nisan aylarında en lezzetli halini alır. (Fotoğraf: JustOneCookbook.com’dan istavrit kızartması)

Su teresi, besin değeri yüksek, biberli yapraklı bir sebzedir ve en güçlü meyve ve sebzeler arasında birinci sıradadır. K vitamini (kemik sağlığı ve kan pıhtılaşması), C vitamini (bağışıklık sistemi) ve A vitamini açısından oldukça zengindir. Faydaları arasında kalp sağlığını iyileştirme, kansere karşı koruma, kilo yönetimi ve sindirimi destekleme yer alır.

Bambu filizleri, bu dönemde toprak altından çıkarak taze olarak tüketilebilir. Nemli kabuklu olanları seçmek ve mümkün olan en kısa sürede işlemek önemlidir.

Wakame, genellikle kuru olarak kullanılsa da bu dönemde taze wakame en popüler deniz bitkisi olmaktadır.

Japon beslenme kültüründe önemli bir yeri olan wakame yosunu, lif açısından zengindir ve iyot ile diğer mineraller, vitaminler ve antiinflamatuar özelliklere sahip karmaşık bir karbonhidrat olan fukoidan içerir. (Fotoğraf: Setouchi Cookbook’un izniyle)

Mevsimlik Film: Yasujiro Ozu’dan “Geç Bahar” (1949)

Ozu’nun başyapıtlarından biri olarak kabul edilen bu film, bir baba-kız ilişkisi içinde yaşanan değişimlerin duygusal etkilerine odaklanmaktadır. Savaş sonrası Japonya’sında, kızı Noriko’nun kendi hayatını kurmak için babasının yanından ayrılmasını ve bu durumun zamanın kaçınılmaz ilerleyişini simgeleyen geçişi konu alır. Film, sessiz fedakârlık, geçicilik ve gelenekten modernliğe doğru yaşanan kuşaklar arası değişim temalarını işler.

Chishū Ryū, Setsuko Hara ve Yumeji Tsukioka’nın yer aldığı Yasujirō Ozu’nun 1949 yapımı “Geç Bahar” filminden bir sahne. (Fotoğraf: Shochiku Yapım izniyle)

72 mikro mevsim nedir?

Çin kökenli geleneksel bir takvim ile bir yıl, doğadaki ince değişimleri ve küçük değişiklikleri yakalayan 72 kō’ya (beş günlük dönem veya mikro mevsim) ayrılmaktadır. 1685 yılında Japon astronom Shibukawa Shunkai tarafından Japonya’ya uyarlanan bu sistem, dünyanın her yerindeki insanlar için doğayı keşfetmek, yemek pişirmek ve doğanın sunduğu nimetlerden faydalanmak adına bir başlangıç noktası sunar. Bu yaklaşım, beslenme açısından yiyeceklerle derin bir bağlantı kurarken, yerel ve kadim tekniklerin önemini vurgular ve mevsimin zirvesindeki malzemelerle bilinçli bir şekilde yemek pişirme yöntemlerini teşvik eder.