Geçtiğimiz yıl temmuz ayında yükselişe geçen bakır fiyatları, uluslararası piyasalarda arz endişeleriyle 5,96 dolara kadar çıkarak tarihi zirveye ulaşma yolunda ilerliyor.

AA muhabirinin S&P Global’in yayımladığı “Yapay Zeka Çağında Bakır: Elektrikleşmenin Zorlukları” adlı rapordan elde ettiği verilere göre, küresel elektrik tüketiminin 2040 yılına kadar neredeyse yüzde 50 artması bekleniyor. Aynı dönemde küresel bakır talebinin de yüzde 50 oranında artarak mevcut 28 milyon metrik tondan 42 milyon metrik tona yükselebileceği öngörülüyor.

Bu artışın arkasında yatan sebepler arasında ekonomik talep, enerji dönüşümü, enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi, yapay zeka ve veri merkezleri ile savunma modernizasyonları yer alıyor.

Ekonomik talep ve enerji dönüşümü, 2040 yılına kadar bakır tüketiminin en büyük itici güçleri arasında sayılıyor. Yapay zeka ve veri merkezlerinin elektrik yoğunluğunun yüksek olması, bakır kullanımını artıran önemli bir unsur olarak öne çıkıyor.

2040’A KADAR 10 MİLYON METRİK TONLUK ARZ AÇIĞI

Rapora göre, yer üstü risklerinde iyileşme ve önemli yatırımlar gerçekleşmediği takdirde, bakırda 2040 yılına kadar 10 milyon metrik tonluk bir arz açığı yaşanacağı tahmin ediliyor. Ayrıca, ortalama bakır cevheri kalitesindeki düşüş, büyük üretim bölgeleri olan Güney Amerika’da madencilik işlemlerini daha karmaşık ve maliyetli hale getiriyor.

Ortalama bir bakır madeninin keşfinden üretime geçiş süreci genellikle 17 yıl sürüyor. Bu sürecin büyük bir kısmı, izin süreçleri, çevresel değerlendirmeler ve halkla yapılan istişarelere ayrılıyor.

Enflasyon, düşük cevher kalitesi ve derin bölgelerdeki madencilik faaliyetleri maliyetleri artırıyor.

BAKIR FİYATLARINDA YÜKSELİŞ BEKLENİYORDU

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, bakır fiyatlarındaki artışın uzun bir süredir beklendiğini ifade etti. Geçen yıldan itibaren hazırlanan raporların, talep artışına rağmen arzın aynı şekilde artmadığını gösterdiğini belirtti.

Talep artışının en önemli nedenlerinden birinin Uzak Doğu’daki artış olduğunu vurgulayan Ergezen, şöyle devam etti:

“Çin’de yenilenebilir enerji, elektrikli araçlar ve yapay zeka kaynaklı ürünlerdeki talep artışı, bakır kullanımını da artırdı. Ancak bu talebin fiyatlara yansımasını çok fazla göremedik. Çünkü Çin ekonomisi zayıflamıştı ve artan faizler nedeniyle küresel büyüme yavaşlama gösteriyordu. Bu nedenle son 6 ay içinde fiyatlarda belirgin bir hareket gözlemlenmedi.”

Şu anki durumda, faiz indirimlerinin yeniden gündeme gelmesi ve ekonomilerde toparlanma beklentisinin, bakır talebini artırdığını söyleyen Ergezen, “Otomotiv sektörü Çin’de güçlü bir şekilde devam ediyor, bu da bakır talebini artırıyor.” dedi.

“ÇİN’DEN GELEN TALEPLER FİYATLARI BELİRLEYECEK”

Ergezen, gümüşteki talebin bakır piyasasına da yansımaya başlayabileceğini ifade ederek, şunları kaydetti:

“Küresel büyüme hala yavaş. Bu nedenle talep etkisini fiyatlamalarda göremiyoruz. Ancak küresel büyüme canlandığında, özellikle Çin ekonomisi yeniden güçlü bir büyüme dönemine girdiğinde, bakır talebinde ciddi artışlar olacaktır. Bu durum fiyatları yukarı taşıma potansiyeli taşıyor. Arz-talep dengesizliği de bunu gösteriyor.”

Ergezen, bakırın son dönemde küresel büyümedeki yavaşlamadan etkilenmeyen nadir emtialardan biri olduğunu belirtti. Arz tarafında büyüme endişeleri nedeniyle bir miktar yavaşlama yaşansa da arzın azaldığını söylemek mümkün değil. Arz tarafındaki beklenen artışların gerçekleşmediğini ifade eden Ergezen, “Güney Amerika ve Avustralya’da bazı kısıntılar var.” dedi.

Bu kısıntıların arz üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Ergezen, diğer yandan talebin düzenli bir şekilde artmaya devam ettiğini, bunun da fiyatlardaki yükselişin süreceğine işaret ettiğini söyledi.

www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı Mega Ajans
ve Rek. Tic. A.Ş’ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.