TEKNOFEST KKTC’de Araştırma Projesi Yarışması kapsamında yer alan Bakü Devlet Üniversitesi öğrencileri, katıldıkları TEKNOFEST’te önceki yıllarda Akıllı Ulaşım Yarışması kategorisinde iki kez birincilik elde etmişti. Bu yıl, sürdürülebilir tarım ekosistemi projeleri ile yeni bir başarıya imza atmayı hedefliyorlar.

ATIK SULARIN YENİDEN KULLANIMI

Azerbaycan’dan devlet desteği alarak yarışmaya katıldıklarını belirten İlyas Nasibov, geliştirdikleri projeyle atık suların tarımda yeniden kullanımını sağlamak istediklerini ifade etti. Nasibov, “Projemiz, duş ve mutfakta kullanılan ancak daha sonra gri su olarak siyah sulara karışıp dönüştürülemeyen suların, çeşitli gübreler eklenerek zenginleştirilmesi üzerine kuruludur. Bu sayede bu sular tarımda tekrar kullanılabilir hale getirilecektir.” şeklinde konuştu.

MOBİL UYGULAMA İLE İHTİYAÇ ANALİZİ

Öğrenciler, oluşturdukları hibrit nanofotokatalizörler sayesinde suyu filtreleyerek güneş ışığı ile içerisindeki kirleticilerin ve ağır metallerin temizlendiğini aktardılar. Nasibov, “Filtrasyondan sonra su, UV filtreden geçiyor. Bunun ardından bir sistem ve mobil uygulama geliştirdik. Tarım şirketleri veya çiftçiler, buradan toprak veya tarımsız hidroformlara ektikleri bitkilerin bilgilerini girebiliyor. Sistem otomatik olarak hangi bitki türü için ne kadar gübreye ihtiyaç olduğunu, hangi gübrelerin gerektiğini ve su ile gübre oranlarını hesaplıyor.” ifadelerini kullandı.

TOPRAK KALİTESİNİ ARTIRAN POLİMERLER

Nasibov, projeleri kapsamında geliştirdikleri dozajlama pompası ile arındırılan suyun bitki türüne uygun gübrelerle zenginleştirildiğini vurguladı. “Kimyasal polimerler geliştirdik ve bu polimerler su ile temas ettiğinde kendi hacminin bin katına kadar büyüyebiliyor. Suyu bünyelerinde saklayarak, bitkinin ihtiyaç duyduğu su miktarını toprakta yavaşça salınım yaparak sağlıyor. Bu sayede toprağın nemlilik oranını uzun süre stabil tutmak mümkün oluyor ve bitki için uygun bir ortam yaratılıyor.” sözlerini ekledi.

Ayrıca, sulama suyunun dış etkenlerden, özellikle güneş ışınlarından ve ısıdan korunması gerektiğine dikkati çeken Nasibov, “Geliştirdiğimiz polimerler aracılığıyla sulama sistemlerinin yetersiz olduğu otoyol kenarlarında bile bitkilerin uzun süre nemli kalmasını sağlıyoruz.” şeklinde düşüncelerini paylaştı.