30 Ağustos 2024 tarihinde düzenlenen Kara Harp Okulu resmi mezuniyet töreni sonrasında kılıç çatarak “Mustafa Kemal’in askerleriyiz” sloganı attıkları gerekçesiyle beş teğmen Türk Silahlı Kuvvetleri’nden (TSK) ihraç edilmiştir. Bu olayın ardından Yüksek Disiplin Kurulu, icra edilen eylemelerle ilgili olarak teğmenlere ”Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası” verilmesi yönünde bir karar almıştır. Bu süreç, teğmenlerin disiplin amirleri tarafından yapılan bir talebin reddedilmesine rağmen, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin itibarını zedeleyecek içerikte bir davranış sergiledikleri gerekçesiyle görülmüştür.

Bu 47 sayfalık gerekçede, teğmenlerin, yemine ilişkin metnin okunmasının önceden planlandığı, dolayısıyla gerçekleştirdikleri eylemlerin disiplin açısından uygun olmadığı belirtilmiştir. Ayrıca, teğmenlerin eylemlerinin toplumda bir ayrışmaya neden olabileceği, bu nedenle de ordu açısından bir sorun teşkil ettiği vurgulanmıştır. Özellikle, Ebru Eroğlu’nun andın değiştirilmesine yönelik bir düzenlemeyi protesto etmek amacıyla bu yönde bir plan yaparak, yönergeden kaldırılan andın okunmasında öncü rol oynaması, dikkat çekici bir unsurdur.

Teğmenlerin kullandıkları ifadelerin toplumsal bir karşıtlık doğurabileceği ve bunun TSK’nın temel değerlerini zedeleyebileceği gerekçeler arasında yer almaktadır. Gerekçede, “Mustafa Kemal’in askerleriyiz” sözünün, amacı dışında ve protest bir eylemde kullanılması, sözün değerini azaltan bir davranış olarak değerlendirilmiştir. Tüm bu durumlardan hareketle, teğmenlerin eylemlerinin TSK’nın itibarını zedelediğine ve toplumsal güveni sarstığına kanaat getirilmiştir. Askeri hizmetin ve disiplinin etkilenmesi, o kadar önemlidir ki, bu tür eylemler ağır bir disiplinsizlik olarak tasnif edilmiştir.

Kara Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu’nun kararında, gösterilen fiilin askeri hizmet üzerindeki olumsuz etkileri, disiplinsizlik kapsamındaki değerlendirmelerin yanı sıra, devletin ve TSK’nın itibarını zedeleyecek nitelikte olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle, 6413 sayılı TSK Disiplin Kanunu’nun 20/1 maddesinin c fıkrası kapsamında “hizmete engel davranışta bulunmak” disiplinsizliğinin işlenmiş olduğuna karar verilmiştir.

Ancak, Yüksek Disiplin Kurulu kararının ardından dört üye, karşı oy kullanmış ve bu karşı oy gerekçesi yazılı olarak belirtilmiştir. Bu gerekçede, resmi tören sırasında okunan andın, yürürlükte olan yönergelerle uygun olduğunu ve resmi törenden sonra bir emir olmadığını öne sürülmüştür. Ayrıca, “Mustafa Kemal’in askerleriyiz” söyleminin, Anayasa ile belirlenen hükümler çerçevesinde hukuka aykırılık teşkil etmediği savunulmuştur.

Karşı oyda ayrıca, teğmenlerin mevcut durumu teşkil eden herhangi bir eylemin, devletin ve TSK’nın itibarına zarar vermediği, buna bağlı olarak Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası verilmesine gerek olmadığı ifade edilmiştir. Bu durumda, olumsuz bir karar alınmasının orantılılık, gereklilik ve elverişlilik gibi ilkeleri göz önüne almadığı düşünülmüştür. Sonuç olarak, karşı oy yazısında, ilgili eylemin ağır bir suç veya disiplinsizlik olarak sınıflandırılamayacağını vurgulayan bir görüş bildirilmiştir.

Bu olay, Türk Silahlı Kuvvetleri içindeki disiplin mekanizmasında nasıl bir değerlendirme yapıldığına ve askeri personelin kıdemi ile toplum arasındaki sınırları etkileyebilecek eylemlerin sonuçlarına dair