Cardiff’te bir araya gelen Galler Bölgesel Başbakanı Rhun ap Iorwerth, İskoçya Bölgesel Başbakanı John Swinney, Kuzey İrlanda Bölgesel Başbakanı Michelle O’Neill ve Sinn Fein Genel Başkanı Mary Lou McDonald, gerçekleştirdikleri toplantının ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.

‘EŞİT MUAMELE’ VURGUSU

Toplantıya ev sahipliği yapan ap Iorwerth, Birleşik Krallık yönetiminin (Westminster) artık tüm Birleşik Krallık için faydalı olmadığını belirterek, “Galler’in bazı yetkilere sahip olması ve eşit muamele görmesi gerekiyor. Bu hakkı sonuna kadar savunuyoruz ve bu nedenle komşularımızla iş birliği yapıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Swinney, açıklamasında, mayıs ayında gerçekleştirilen ve partisinin İskoçya Parlamentosu’ndaki en büyük parti olarak öne çıktığı seçimlerin önemine dikkat çekerek, “Bu seçim, Birleşik Krallık’ta yeni bir durumu temsil ediyor. Anayasal yolda önemli bir noktadayız.” şeklinde konuştu.

Birleşik Krallık’ı oluşturan dört ülkeden üçünün bölgesel başkanlarının kendi kaderini tayin hakkını savunmasının önemine değinen Swinney, “Bu hak, görüşmemizin merkezini oluşturdu ve gelecekteki tartışmalar için de temel teşkil edecek. Bu, halklarımızın vazgeçilmez hakkıdır.” dedi.

“TAAHMÜLÜMÜZ KALMADI”

Swinney, üç bölgesel başkan ve McDonald’ın imzaladığı mutabakat zaptının merkezinde kendi kaderini tayin etme hakkının bulunduğunu vurguladı.

Sinn Fein lideri Mary Lou McDonald ise “Bugünkü toplantı ve imzaladığımız mutabakat zaptı tarihi bir belge niteliğindedir. İrlanda’nın yüz yıllar süren işgal ve sömürge döneminin sona ermesini sağlayan Belfast Anlaşması’nın 30’uncu yılına yaklaşıyoruz. Ülkelerimiz bu süreçte önemli gelişmeler kaydetti. İrlanda, birçok alanda imkansızı mümkün hale getirebileceğini gösterdi. Ülkemiz bölünmüş durumda. Referandum hakkımız var. Geleceğimizi belirleme hakkımızı kimse sorgulayamaz.” şeklinde değerlendirmede bulundu.

McDonald, İrlanda, Galler ve İskoçya’daki gençlerin özgürlük ve kendi kaderini tayin hakkını yaşadıklarını belirtirken, O’Neill ise “Büyük bir değişim dönemindeyiz ve bu durdurulamaz. Hiçbir İngiliz Başbakanı bu süreci engelleyemez.” ifadelerini kullandı.

O’Neill, Westminster sisteminin üç ülkenin menfaatine çalışmadığını belirterek, “Kendi kaderimizi tayin etme hakkına ihtiyacımız var.” dedi.

“KENDİ KADERİNİ TAYİN ETME İSTEĞİ ARTIYOR”

Toplantının soru-cevap kısmında ap Iorwerth, Galler halkının mayıstaki parlamento seçimiyle geleceği hakkında karar verdiğini ifade etti. Bu kararın sadece bağımsızlıkla değil, aynı zamanda toplumun talepleriyle ilgili olduğunu vurgulayan ap Iorwerth, “Galler halkının özgüvenini artırmak ve değişimin anahtarının onların elinde olduğunu göstermek önemlidir.” dedi.

Doğru anayasal yapıyı oluşturmanın gerekliliğine dikkat çeken ap Iorwerth, “En yakın dostlarımızla, öncelikle bu adalarda (Büyük Britanya ve İrlanda) ve sonrasında Avrupa’da geleceği inşa etmeliyiz. Benzer fikirleri paylaşan insanlar bir araya geliyor. Sadece anayasa değil, birçok pratiğe dair yanıtlar arıyoruz.” dedi.

Ap Iorwerth, Birleşik Krallık’ın “büyük bir sıfırlama” yapması gerektiğini belirterek, “Temelden bir yenilenmeye ihtiyaç var. Birlikte çalışan bağımsız ülkeler olmanın birçok avantajı var. Bu konu, giderek daha fazla kabul görüyor. Mevcut statüko savunulabilir durumda değil.” ifadelerini kullandı.

İngiltere hükümetinin değişime açık olması ve beklentileri anlaması gerektiğinin altını çizen ap Iorwerth, “Westminster işlevsel değil, ancak şimdi bundan sonra ne olacağına dair çalışmalıyız. Artan bir kendi kaderini tayin etme isteği var. Bu durum, ilişkilerimizin farklılaşmasına sebep olacak. İngiltere, olumlu bir yaklaşım sergileme ya da engeller koyma arasında bir seçim yapacak.” değerlendirmesinde bulundu.

“İSKOÇ HALKI KENDİ GELECEĞİNİ BELİRLEMEK İSTİYOR”

Swinney, İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın “Birleşik Krallık’ın son başbakanı” olacağı iddiasında bulunarak, “İskoçya, kendi isteğiyle hükümetini seçti. İskoç halkı Avrupa Birliği’nin (AB) bir parçası olmak istiyor. Kendi iradesi dışında AB’den ayrıldılar. İskoç halkı, umutlarının ve hayallerinin peşinden gitme arzusunda.” şeklinde konuştu.

Parlamento çoğunluğunu ve hükümet gücünü kullanarak İskoçya’nın bağımsızlığı için bir referandum gerçekleştirmek amacıyla çalışacaklarını belirten Swinney, “Burnham, İskoç halkının kendi geleceğini belirleme hakkına saygı gösterdiğini ifade etti.” dedi.

McDonald, ABD Başkanı Donald Trump’ın İrlanda’nın birleşmesine verdiği desteği hatırlatarak, “ABD, İsrail’e silah satarak soykırıma destek veriyor. ABD’yi bu tutumunu gözden geçirerek, İsrail’e karşı tutumunu değiştirmeye çağırıyoruz. İrlanda’daki barış sürecinde uygulanan ABD yaklaşımı Filistin’e de aynı şekilde uygulanmış olsaydı, her şey farklı olurdu. ABD’nin temel pozisyonunda bir değişim istiyoruz. Bu süreç devam ettikçe İrlandalılar seslerini çıkarmaya devam edecek.” ifadelerini kullandı.
Kaynak: AA