Bursa Büyükşehir Belediyesi, plansız yapılaşmanın yoğun olduğu bölgelerde kapsamlı bir kentsel dönüşüm tasarım sürecine başlamıştır.

BURSA (İGFA) – Bursa Büyükşehir Belediyesi, birinci derece deprem kuşağında yer alan Bursa’nın afet riskine karşı daha dayanıklı hale gelmesi, düzensiz yapılaşmanın önlenmesi ve sağlıklı yaşam alanlarının oluşturulması amacıyla çeşitli projeler geliştirmektedir.

Bu çerçevede, Bursa Planlama Ajansı tarafından Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Nazlı Yazgan’ın koordinasyonunda sürdürülen Ekolojik Temelli Bütüncül Kentsel Dönüşüm Projesi, ilk olarak Merinos Parkı çevresi ile Soğanlı ve çevresindeki mahallelerde yaklaşık 380 hektarlık bir alanda gerçekleştirilecektir. Bursa’nın merkezinde bulunan bu bölgelerde, uzun yıllar boyunca oluşan plansız yapılaşma, dar parseller, yetersiz yol genişlikleri ve eskiyen yapı stoku, hem yaşam kalitesini düşürmekte hem de deprem riski açısından tehlikeli bir kentsel yapı ortaya çıkarmaktadır. Bu nedenle, deprem riski yüksek olan alanlarda güvenli, sağlıklı ve doğayla uyumlu yaşam alanlarının yeniden inşası hedeflenmektedir.

MAHALLE ÖLÇEĞİNDE GÜÇLÜ KAMUSAL ALANLAR

Kentsel dönüşümü sadece yapı yenileme olarak değerlendirmeyen bu çalışma, ulaşım, açık-yeşil alan sistemleri, sosyal yaşam ve ekolojik sürdürülebilirlik unsurlarını bir arada ele alan bütüncül bir planlama yaklaşımı sunmaktadır. Hazırlanan ‘Ekolojik Temelli Bütüncül Kentsel Tasarım Planı’; blok nizam yerleşim modeli ile daha büyük ve düzenli imar adaları oluşturmayı, yapılaşmayı kontrollü bir şekilde yeniden düzenlemeyi ve mahalle ölçeğinde güçlü kamusal alanlar yaratmayı amaçlamaktadır. Dar ve işlevsiz yolların ortadan kaldırılmasıyla elde edilen alanlar, yeşil altyapıya dâhil edilmekte; yapı adalarının merkezlerinde yer alan avlular, meydanlar ve açık alanlar, mahalle yaşamını desteklemektedir. Zemin katlarda bırakılan yaya geçişleri ve iç bağlantılar sayesinde kesintisiz yaya dolaşımı sağlanmaktadır.

Planlama sürecinin temel önceliklerinden biri, günlük yaşamın yaya öncelikli bir şekilde düzenlenmesidir. Eğitim, park ve sosyal donatı alanları arasında 1–2 kilometre mesafede, kesintisiz ve güvenli yaya ulaşımının sağlanarak çocukların ve kentlilerin araç trafiğinden arındırılmış bir ortamda hareket edebilmesi hedeflenmektedir. Araç trafiği ise kontrollü bir şekilde çevre yollarına yönlendirilerek yaya güvenliği önceliklendirilmiştir.

AĞAÇ SAYISININ 45 BİNİN ÜZERİNE ÇIKARILMASI HEDEFLENİYOR

Projenin ana unsurlarından biri olarak yeşil altyapı dikkate alınmaktadır. Mevcut durumda sınırlı olan yeşil alan oranı, parsel içindeki pasif yeşil alanlarla önemli ölçüde artırılacaktır. Ağaç sayısının yaklaşık 1.500’den 45 binin üzerine çıkarılması hedeflenmektedir. Kurakçıl ve iklime dayanıklı bitki türleri ile oluşturulan sistem, kentin mikro klimasını iyileştirirken, afet anlarında güvenli toplanma alanları da sunmaktadır. Bahçe duvarlarının kaldırılmasıyla açık, geçirgen ve paylaşımcı bir kamusal yaşam anlayışı güçlendirilmektedir. Yapılaşma kararları ise enerji verimliliğini öne çıkaran ‘Pasif Ev’ yaklaşımıyla desteklenmektedir. Kompakt blok nizam yapı formu sayesinde fosil yakıt kullanımının minimize edilmesi, düşük enerji tüketimli ve uzun vadede sürdürülebilir konut alanlarının oluşturulması amaçlanmaktadır.

Bu bütüncül dönüşüm yaklaşımının önemli mekânsal bileşenlerinden biri Kuzey Bulvarı Projesi’dir. Ankara–İzmir Yolu’na alternatif olarak tasarlanan ve kentin kuzey aksında süreklilik gösteren Kuzey Bulvarı, yalnızca bir ulaşım hattı değil, Bursa’nın farklı kentsel parçalarını birbirine bağlayan güçlü bir kentsel omurga olarak değerlendirilmektedir. Yaklaşık 65 metre genişliğinde planlanan bulvarın, Ekolojik Temelli Bütüncül Kentsel Tasarım Planı kapsamındaki yaklaşık 3,7 kilometrelik kısmı planlama alanından geçmektedir.

Kuzey Bulvarı, servis yolları, yaya ve bisiklet yolları ile desteklenen kesiti sayesinde araç trafiğini düzenlerken, yerel ulaşımı ve kamusal mekân sürekliliğini de güvence altına almaktadır. Metro ve tramvay hatlarının kesiştiği noktalar için önerilen özel proje alanları, kentsel yönlenmeyi kolaylaştıran ve kamusal kullanımlarla desteklenen yeni cazibe merkezleri oluşturmayı amaçlamaktadır.

“EKOLOJİK TEMELLİ YEŞİL SİSTEME UYGUN”

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, 380 hektarlık alanda yeni bir kentsel tasarım anlayışının hayata geçirildiğini ifade ederek, “Yeni alternatif yollar da bu planlama süreçlerinde ortaya çıkıyor. Ankara–İzmir Yolu’nda, Mudanya Yolu’na paralel olacak şekilde 65 metrelik Kuzey Bulvarı’nı ortaya çıkaran bir planlama yapıldı. 380 hektarlık alanda, ekolojik temelli yeşil sisteme uygun, öğrencilerin okullarına yürüyerek gidebileceği kentsel tasarımı aralıksız sürdürüyoruz” şeklinde açıklamada bulunmuştur.

DOĞAYLA UYUMLU DÖNÜŞÜM MODELİ

Bursa Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde, Bursa Planlama Ajansı Kentsel Tasarım Birimi tarafından geliştirilen bu yaklaşım; kentsel dönüşümü yoğunluğu artıran bir süreç olarak değil, doğayla uyumlu, enerji verimli, sosyal ilişkileri güçlendiren ve güvenli yaşam alanları oluşturan bir model olarak ele almaktadır. Aşamalı ve esnek bir biçimde uygulanması planlanan bu süreç, Bursa için sürdürülebilir ve yaşanabilir bir kentsel geleceğin temelini atmayı hedeflemektedir.