siyasi partiler, demokrasinin temel taşlarıdır. Bu nedenle, bir partinin iç işleyişine dair ortaya çıkan herhangi bir şaibe iddiası, yalnızca o partiyi değil, aynı zamanda demokrasiye olan güveni de zedeler.

Türkiye’nin köklü siyasi partilerinden biri olan Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP), 38. Olağan Kurultayı’na ilişkin iddiaların yargıya taşınması, siyasetin gündeminde önemli bir yer tutmaya devam ediyor.

Bu iddiaların, parti üyeleri tarafından dile getirilmesi ve davaların partililer tarafından açılması, tartışmalara önceki Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu’nun da dahil edilmesi, “mutlak butlan” beklentileri ile birlikte meselenin ciddiyetini artırıyor.

İddiaların merkezinde, kurultayın görevden alınmış ve tutuklanmış İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ve ekibi tarafından, Özgür Özel lehine sonuçlanması için “çıkar ilişkileri üzerinden şekillendirildiği” iddiası yer alıyor. Ancak tartışmalar, beklenmedik bir şekilde ilerliyor.

Bu mesele, yolsuzluk ve yozlaşma bağlamında bir parti içi mücadele değil, sanki iktidar ve muhalefet ilişkileri çerçevesinde, ülkeye karşı sorumluluk üstlenecek kişilere karşı düzenlenmiş bir komplo olarak sunuluyor; bu da durumu daha da karmaşık hale getiriyor.

Bir siyasi partinin iç seçim sürecinin meşruiyeti, delegelerin iradelerinin özgürce ifade edilmesine dayanır. Ancak delege listelerinin hazırlanmasından salon düzenine, seçime katılacak delegelere yönelik baskılardan çıkar vaadine kadar birçok konuda usulsüzlük iddiaları gündeme gelmiş durumda.

Elbette bu iddiaların gerçekliğini ortaya koyacak olan mekanizma yargıdır. Ancak ana muhalefet partisinin kongresinin bu tür iddialarla anılması, kurumsal itibarını ve siyasi meşruiyetini sarsar ve tartışmaların boyutu, partinin tabanını ve seçmenini daha da incitebilir.

Burada dikkat çeken bir diğer nokta, meselenin “dışarıdaki siyasi rakipler tarafından ortaya atılan suçlamalar” değil, doğrudan CHP içinden yükselen bir adalet ve hesap verebilirlik talebi olmasıdır. Bu durum, siyasi hesaplaşmaların ötesinde bir iç hesaplaşmayı ve arayışı işaret ediyor.

Partinin eski genel başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’na yönelik sosyal medya üzerinden ve bazı parti içi çevrelerde sürdürülen sistematik linç girişimleri, dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıkıyor. 13 yıl boyunca genel başkanlık yapmış bir siyasetçiye karşı bu tür ağır ifadelerle yürütülen saldırılar, sadece parti içi saygıyı değil, Türkiye’nin siyasi kültürünü de olumsuz etkiliyor.

Hiçbir siyasi tartışma, insan onuruna saldırmayı meşrulaştıramaz. Demokratik toplumlarda eski ve yeni liderler eleştirilebilir, hesap sorulabilir; ancak hakaret ve linç kültürünün siyasete hâkim olmasına göz yummak, daha büyük sorunlara yol açar. Bu süreçte sessiz kalınmaması, hem insani hem de siyasi bir sorumluluktur.

Bu süreç, muhtemel üç temel sonucu beraberinde getirebilir:

Yargı sürecinin derinleşmesi ve iddiaların ciddi bir sonuç doğurması durumunda, partinin mevcut yönetiminin meşruiyeti tehlikeye girebilir. Mevcut yönetim, önceki yönetimi tanımayacağını beyan ederken, CHP’nin içindeki ideolojik ve jenerasyonel fay hatları daha görünür hale gelebilir.

CHP’nin bu tür iddialarla meşgul olması, geniş muhalefet bloğunun güvenilirlik sorunları yaşamasına neden olabilir. Ekonomik, dış politika ve toplumsal sorunlar karşısında muhalefetin alternatifler sunması beklenirken, iç tartışmalarla anılan, yolsuzluk ve yozlaşmadan kurtulamayan, hukuk devletine saygı duymayan bir muhalefet nasıl iktidar alternatifi olabilir?

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne yönelik kaynak kullanımı iddiaları, yerel yönetim etiği açısından da ciddi sonuçlar doğurabilir. Bu iddialar yargıda doğrulanırsa, itirafçılar, etkin pişmanlar ve belgeler, önümüzdeki yerel seçimlerde CHP’nin elindeki belediyelerdeki yönetim biçimi ve kaynak kullanımı konusunda daha fazla sorgulama yapılmasına neden olacaktır.

Bu süreç, Türkiye’de siyasetin nasıl yürütülmesi gerektiğine dair önemli bir test niteliğindedir. Yargının bu iddiaları en kısa sürede, en şeffaf şekilde aydınlatması, siyasi tartışmaların spekülasyonlardan arındırılması açısından kritik bir öneme sahiptir. Siyasi kurumlar, toplum nezdindeki meşruiyetlerini yalnızca şeffaflık ve hesap verebilirlik ile koruyabilirler.

CHP’nin yaşadığı bu durumları iktidara yöneltmek yerine, gerçekçi bir değerlendirme ile iç iktidar hırslarının yol açtığı çürümeyi fark etmesi ve bu yoldan bir an önce dönmesi, dürüstlük ve samimiyet temelinde bir birliktelik tesis etmesi gerekmektedir. Belki yıllardır iktidar özlemi çeken kitlesinde gerçekleri gizleyen bir retorik ile dağılmayı önleyebilir, fakat geniş seçmen tabanını kendi anlatımı ile ikna edemez.

Bu tür iç kavgalarından ve yolsuzluk batağından başlarını çıkardıklarında, söylediklerinin inandırıcılığını ve yaptıklarının nasıl karşılandığını görebileceklerdir.

Yaşananlar, muhalefetin iktidarı eleştirme hakkını ortadan kaldırmaz; ancak kendi içindeki demokrasi ve şeffaflık sorunlarını ele almadan, ülkenin daha büyük meselelerinde güven tesis edemeyeceğini ortaya koyar. Bu süreçte linç kültürü yerine, eleştiri kültürünün güçlendirilmesi gerekmektedir.

Türkiye’nin demokratik geleceği, sandık sonuçlarına olduğu kadar, sandığa giden yolun nasıl yürütüldüğüne de bağlıdır. Bu nedenle mesele, bir partinin iç sorunu olmanın ötesinde, Türkiye’nin demokratik olgunluğu için bir sınav olarak ele alınmalıdır.