CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, kamu-özel iş birliği projelerindeki garanti ödemeleriyle ilgili olarak TBMM Başkanlığı’na sunduğu soru önergesine Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan gelen yanıta tepki gösterdi. Bakanlık, somut veri paylaşmadan cevap verirken, Kış, “Siyasi bir tartışma yürütmüyoruz, kamu kaynağının hesabını soruyoruz. Sorularımız net, teknik ve ölçülebilir. Ancak verilen cevapta hiç somut veri yok. Bu, bilgi vermemek için tercih edilmiş bir yöntemdir,” şeklinde konuştu.

Kış, 25 Aralık 2025 tarihinde otoyol, köprü ve tünel projelerinde sunulan araç geçiş garantilerine dair yazılı soru önergesini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na iletti. Ancak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, önergeye yanıt vermek için tam üç ay bekledi.

Önergesinde, 2025 yılı boyunca Hazine’den yapılan toplam garanti ödemesi tutarını, proje bazlı ödemeleri, garanti edilen geçiş sayısının altında kalan projeleri ve bu durumun bütçeye etkisini sordu. Ayrıca, döviz kuru artışlarının maliyetine dair veriler de istedi. Ancak Bakanlık, verdiği yanıtta mali verilere dair herhangi bir sayısal bilgi paylaşmadı.

Bakanlığın yanıtında yalnızca yasal mevzuat ve sözleşmelere atıf yapıldı, somut veri sunulmadı. Yanıtta sadece 2023’ün son çeyreğinden itibaren Avrasya Tüneli’nde araç geçişlerinin garanti edilen seviyeyi aştığı ve bu nedenle ödeme yapılmadığı bilgisi yer aldı. Bunun dışında garanti ödemelerinin toplamı, bütçeye etkisi ve döviz kuru kaynaklı maliyetine dair hiçbir bilgi verilmedi.

“Sorular var, rakam yok”

Bakanlığın yanıtına tepki gösteren Kış, “Bu cevap teknik olarak şunu söylüyor: Soruların yüzde 90’ı cevapsız bırakılmış. Kaç para ödendi, yok. Kaç para ödenecek, yok. Kur farkı yükü, yok. Bütçeye etkisi, yok. Yani sorular var ama rakam yok. Sadece tek bir örnek verip geneli gizliyorlar,” ifadelerini kullandı.

Aldığı yanıtın kamuoyunu bilgilendirmekten uzak olduğunu belirten Kış, açık bir şeffaflık sorunu yaşandığını vurguladı. “Siyasi bir tartışma yürütmüyoruz, kamu kaynağının hesabını soruyoruz. Sorularımız net, teknik ve ölçülebilir. Ancak verilen cevapta tek bir somut veri yok. Bu, bilgi vermemek için tercih edilmiş bir yöntemdir,” dedi.

“Harcamaları kuruşu kuruşuna açıklamak zorunda”

Bakanlığın yalnızca bir projeye ilişkin bilgi vermesine dikkat çeken Kış, kamu-özel iş birliği projelerinde gerçek maliyetlerin gizlendiğini savunarak, “Bu cevap aslında bir itiraftır. ‘Bu projelerin gerçek maliyetini açıklamak istemiyoruz’ demektir. Çünkü rakamları açıklarsanız, garanti ödemelerinin boyutu ortaya çıkar. Vatandaşın vergisiyle şirketlere yapılan ödemeler netleşir. Avrasya Tüneli’ni açıklıyorsunuz, peki diğerleri ne? Otoyollar, köprüler… Onlar sır mı? Devlet garantili geçişlerin maliyeti devlet sırrı mı? Eğer ortada kamu kaynağı varsa, o bilgi de kamuya aittir. Seçtiğiniz bir örneği anlatıp geri kalanını gizleyemezsiniz,” şeklinde konuştu.

Kış, milyonlarca vatandaşın borç yükü altında ezildiğini ve icra dairelerinin dolup taştığını belirterek, “Vatandaş geçim mücadelesi verirken, devletin yaptığı garanti ödemelerinin büyüklüğü açıklanmıyor. Bu tablo kabul edilemez. Vergiyi kuruşu kuruşuna toplayan bir devlet, harcamalarını da kuruşu kuruşuna açıklamak zorundadır. Şeffaflık bir tercih değil, anayasal bir sorumluluktur,” dedi. (ANKA)