(ANKARA) – CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, çiftçilerin borçlarının son beş yılda 1 trilyon 188 milyar 451 milyon lira arttığını ifade etti. Bu artışın, son beş yılda yaklaşık yüzde 881 oranına ulaştığını belirten Gürer, çiftçilerin borcunun yaklaşık 9,8 kat büyüdüğünü vurguladı. “Piyasa borçları ile Cumhuriyet tarihinin en yüksek borçlanma dönemini yaşıyoruz” dedi.

Gürer, çiftçilerin borçlanmadan üretim yapamaz hale geldiğini dile getirerek, tarım kesimine yönelik desteklerin artırılması gerektiğini ve 2026 yılı için belirlenen desteklerin, savaşın yarattığı olumsuzluklar göz önünde bulundurularak yeniden değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Gürer, borçların artışıyla ilgili şu açıklamaları yaptı:

“Çiftçilerin bankalara ve finans kuruluşlarına olan borcu son 5 yılda yaklaşık 10 kat artarak 1 trilyon 323 milyar liraya ulaştı. Piyasa borçları ile birlikte tarım kesimi toplamda 1,5 trilyon lira borçla üretmeye çalışıyor. 2021 yılında 450 bin traktörün maliyetine denk gelen çiftçi borcu, bugün 1 milyon traktör fiyatını aşmış durumda. Son 55 aydır süregelen borç artışı nedeniyle takipteki alacaklar 4 kat artarken, Türkiye’nin çeşitli illerinde çiftçilerin traktörleri icra yoluyla satışa çıkarılmaya başlandı. Bankalar dışındaki borçlar da göz önünde bulundurulduğunda, tarım sektöründe rekor bir borç yükü ile karşı karşıyayız.”

Gürer, çiftçilerin borç yükünün giderek ağırlaştığını ifade etti. Şubat 2021’de çiftçilerin bankalara olan borcu 134 milyar 892 milyon lira iken, bu rakam 2025 yılında 935 milyar 936 milyon liraya, 2026 yılının şubat ayında ise 1 trilyon 323 milyar 343 milyon liraya yükseldi. Son beş yılda çiftçinin borcu 1 trilyon 188 milyar 451 milyon lira artmış durumda. Bu artış son beş yılda yaklaşık yüzde 881 oranına denk geliyor. Çiftçinin borcu neredeyse 9,8 kat büyüdü.”

“Çiftçi borcunu ödemekte zorlanıyor” diye ekleyen Gürer, 2021 yılında bir traktörün ortalama fiyatının 300 bin lira olduğunu, o dönemde çiftçinin toplam borcunun yaklaşık 450 bin traktöre denk geldiğini hatırlattı. Aynı traktör fiyatının 1 milyon 300 bin liraya çıktığını belirten Gürer, çiftçilerin toplam borcunun şu an 1 milyon 18 bin traktör seviyesine ulaştığını, bu durumun çiftçinin borcunun traktör bazında 2,3 kat arttığını gösterdiğini ifade etti. “2021 yılında çiftçilerin bankalar tarafından takibe alınan borcu 4 milyar 969 milyon lira idi. 2026 yılının aynı döneminde bu rakam 19 milyar 371 milyon liraya yükseldi. Takipteki borçlar 14 milyar 402 milyon lira artarak yüzde 290 oranında bir artış gösterdi.”

Gürer, tarımsal üretimin sürdürülmesi için çiftçilerin borç yükünün hafifletilmesi, üretimin desteklenmesi ve girdi maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğinin altını çizdi. Çiftçilerin üretim yapabilmek için borçlandığını, ancak elde ettikleri kazancın borç ödeme gücünü karşılamadığını ifade etti. Bankaların traktörlere el koyması ve tarım alanlarının icra yoluyla satışa sunulması durumu, çiftçilerin üretim yapamaz hale gelmesine yol açıyor. Türkiye’nin pek çok ilinde icra daireleri tarafından traktörler ve tarım alanları satışa çıkarılıyor. Binlerce arazi ve yüzlerce traktör haciz altında bulunuyor.”

Çiftçilerin borç yükünün hafifletilmesi, üretim desteklerinin artırılması ve girdi maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini vurgulayan Gürer, Tarım Kanunu’nun 21. maddesine göre verilmesi gereken desteklerin de sağlanması gerektiğini belirtti. Üretimin devamlılığı açısından çiftçilerin traktörlerinin ve tarım alanlarının haczedilmesinin önlenmesinin büyük önem taşıdığını söyleyen Gürer, ayrıca çiftçilerin kredi borçlarına uygulanan faizlerin silinmesini ve mevcut borçların en az üç yıl süreyle ertelenmesini talep etti.

Gürer, mazotta ÖTV ve KDV’nin kaldırılması, yem ve gübre için sübvansiyon uygulamalarının hayata geçirilmesi ve yeniden taban fiyat uygulamasına dönülmesi gerektiğini belirtti. Çiftçilerin savaş, kuraklık, don ve diğer olumsuz hava koşullarından doğrudan etkilendiği göz önünde bulundurularak, üreticilere pozitif ayrımcılık yapılması ve daha güçlü destek mekanizmalarının devreye alınması gerektiğini de sözlerine ekledi.