(ANKARA) – CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, domates ekimi yapan çiftçilerin yaşadığı zorlukları yerinde inceledi. Gürer, “Bazı bölgelerde çiftçiler, ‘Alabildiğim mazot kadar, alabildiğim gübre kadar ekim yapacağım, fazlasını ekmeyeceğim’ diyerek üretim yapma konusunda çekimser kalıyor. Bu durum, desteklerin artırılması gerekliliğini ortaya koyuyor. Mazotta ÖTV ve KDV kaldırılmalı, tohum ve gübreye sübvansiyon sağlanmalı ki çiftçiler üretim yapabilsin ve ülkemizde arz açığı oluşmasın” ifadelerini kullandı.

Gürer, domates ekim süreçlerini takip etmek üzere çiftçileri tarlada ziyaret etti. Üretici Ziraat Mühendisi Doğukan Eker ile gerçekleştirdiği görüşmede, çiftçilerin artan maliyetler ve düşen gelirler nedeniyle zor günler geçirdiğine dikkat çekti. Görüşmede, üretim sürecinden hasat dönemine kadar yaşanan sorunlar ve bunlara çözüm önerileri masaya yatırıldı.

Gürer, bölgede ekim çalışmalarının başladığını belirterek, “Farklı ürünlerin ekim süreçleri devam ediyor. Domates ekimi ile ilgili gübreleme ve diğer hazırlıklar sürüyor. Geçtiğimiz yıla kıyasla gübre ve mazot fiyatlarında ciddi artışlar yaşandı. Ek olarak, elektriğe yapılan zamlar sulama maliyetlerini de artırdı. Bu bölge, tarımsal üretimde domates, biber ve patates gibi ürünleriyle öne çıkıyor. Önümüzdeki süreçte fiyatların ne olacağı ve çiftçilerin sorunlarının neler olduğunu öğrenmek amacıyla bu işin içinde olanlarla görüşmeye devam ediyoruz” dedi.

Gürer, çiftçilerin ciddi bir baskı altında olduğunu vurguladı. Ziraat Mühendisi Doğukan Eker, yaşadıkları sorunları şu şekilde dile getirdi:

“Geçen seneye göre girdi maliyetlerimiz yüzde 35-40 oranında arttı. Savaş nedeniyle gübre ve mazot fiyatlarındaki artış, çiftçileri olumsuz etkiledi. Ancak biz satış yaptığımızda, iki yıldır domates üretiminden kazanç elde edemiyoruz. Devlet bazı konularda destek sağlıyor ama üretim desteklenirken satış sürecinde yeterli yardım yapılmıyor. Bazen ürünlerimizi tarlada bırakmak zorunda kalıyoruz. Hatta bazen köylülerimize ‘gelin toplayın’ demek zorunda kalıyoruz.”

Çiftçilerin durumunun giderek kötüleştiğine dikkat çeken Eker, “Ekilişler azalmış durumda. Üretim düşüyor. Çiftçiler, topraklarından çekilme noktasına geldi. Diğer ürünlerde de, biber ve patlıcan gibi, mevsimsel dalgalanmalar oldukça fazla. Ürünlerimiz çıktığında Türkiye genelinde arz fazlalığı yaşandığında fiyatlar düşüyor. Bizim talebimiz; üreticinin üretim sürecinde olduğu kadar, satış ve piyasa düzenlemeleri konusunda da desteklenmesidir. Çünkü çiftçiler, alın terlerinin karşılığını alamıyor. Toprağa dökülen emek, aileleriyle birlikte mağduriyet yaratıyor” dedi.

Ömer Fethi Gürer, üretimin planlanmasının önemine vurgu yaparak, “Eğer üretim öncesi, süreci ve sonrası iyi planlanırsa, kendi kendine yeten bir ülke haline gelebiliriz” dedi. Eker de bu görüşü destekleyerek, “Hatta fazlasını üreterek ihracata yönelebiliriz” ifadelerini kullandı.

Gürer, hasat sonrası planlama eksikliğinin israfa yol açtığını belirterek, “Tarlada ürün yetişiyor, ancak hasat dönemi planlanmadığı zaman ürünler tarlada kalıyor. Oysa bu ürünler işlenip dondurulsa, israf önlenir. Türkiye’de her yıl 23 milyon ton gıda çöpe gidiyor. Bu israfı önlersek dışa bağımlılığımız azalır. Türkiye yıllık yaklaşık 14 milyon ton domates üretiyor ve önemli bir ihracat gerçekleştiriyor. Ancak son yıllarda tarlada domates fiyatları 1,5 ila 3 lira arasında değişirken, vatandaşlar rafta 50-60 lira ödüyor. Burada ciddi bir sorun var. Bu sorunu çözmek için siyasi iktidarın doğru bir planlama yapması ve öngörülebilir bir politika oluşturması gerekiyor. Hiçbir ürünün tarlada kalmaması için önlem almak şart” şeklinde konuştu.

Gürer’in, “Geçen yıl depo kaça doluyordu, şimdi kaça doluyor?” sorusuna Eker, mazot maliyetlerindeki artışın üretimi zorlaştırdığını belirterek, “Mazot fiyatı neredeyse iki katına çıktı. Geçen yaz 45-55 lira bandında mazot alırken, şu an fiyat 76 lirayı geçti ve 90 liraya yaklaşacağı söyleniyor. Yaz döneminde çiftçilerin maliyetleri daha da artacak. Bir traktör günde yaklaşık 35-40 dekar alanı işleyebilir ve günde yaklaşık 100 litre mazot yakar. Bu da 30-40 dönüm tarlanın sürüm maliyetinin yaklaşık 9 bin liraya ulaşması anlamına geliyor” şeklinde yanıt verdi.

Çiftçilerin üretimden çekilme aşamasına geldiğini vurgulayan Gürer, “Bazı bölgelerde çiftçiler, ‘Alabildiğim mazot kadar, alabildiğim gübre kadar ekim yapacağım, fazlasını ekmeyeceğim’ diyerek durumu özetliyor. Bu nedenle desteklerin artırılması elzem. Mazotta ÖTV ve KDV kaldırılmalı, tohum ve gübrede sübvansiyon sağlanmalı ki çiftçiler üretim yapabilsin ve ülkede arz açığı oluşmasın” dedi.

Üreticinin yaşadığı zorluklara dikkat çeken Doğukan Eker, “En büyük sıkıntımız girdi maliyetlerindeki artış ve satış politikalarındaki sorunlar. Hallerde, marketlerde ve büyük fabrikaların alım fiyatlarında çiftçiler emeğinin karşılığını alamıyor. Domates fidesinin tanesi 4 lira. Geçen yıl bu fiyat 3 liraydı. Gübrede son bir ayda önemli artışlar yaşandı. DAP gübresinin tonu 40 bin liraya, üre gübresinin tonu 33 bin liraya çıktı. Önceden alınmadıysa gübrede yüzde 40’ın üzerinde artış var. Mazot da 90 liraya doğru gidiyor. Üretmek zorlaştı. Üretici büyük sıkıntılar yaşıyor. Ancak asıl önemli olan, üretilen ürünün tarlada kalmaması için bugünden önlem alınmasıdır. İsteğimiz bu yöndedir” dedi.