Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), iki erkeğin, bir kafe, restoran ve müzik kulübü olarak hizmet veren bir işletmedeki müzik etkinliğine biletleri olmasına rağmen ‘damsız giriş yapılamaz’ denilerek içeri alınmamasını cinsiyet temelli ayrımcılık olarak değerlendirdi. İşletmeye, üst sınırdan 256 bin 357 lira idari para cezası kesildi.

TİHEK’e başvuran kişi, arkadaşıyla birlikte 8 Şubat 2025’te düzenlenen müzik etkinliğine katılmak için gidip biletlerini ibraz ettiklerini, ancak kapıdaki güvenlik görevlileri tarafından içeri alınmadıklarını ifade etti. Başvuran, güvenlik görevlilerinin ‘damsız giriş yapılamaz’ gerekçesiyle kendilerini mekandan uzaklaştırdığını belirtti. Ayrıca, biletlerde veya etkinlik kurallarında iki erkeğin içeri alınmayacağına dair bir düzenleme bulunmadığını, yalnızca kadın ve erkek sayısının dengelenmesine dikkat edileceğine dair bir ifade yer aldığını vurguladı. Bu nedenle, duruma itiraz ederek işletmeye elektronik posta ile şikayette bulundu. İşletme, verilen yanıtta kadın-erkek dengesinin sağlanması ve kadın misafirlerin huzurunun korunması amacıyla bu tür uygulamaların yapılabileceğini belirtti. Başvuran, alkol tüketiminin yalnızca erkeklere özgü olmadığını, kadınların da benzer şekilde rahatsızlık verebileceğini ifade ederek, bu uygulamanın cinsiyet temelli ayrımcılık olduğunu savundu.

İşletme: Ayrımcı tutum yok

İşletme avukatı, TİHEK’e sunduğu görüşte etkinlik kurallarında, ‘organizasyon şirketinin etkinlik için uygun görmediği kişileri bilet ücretini iade etmek kaydıyla içeri almama hakkına sahip olduğu’ ve ‘organizasyon sahibinin kadın-erkek eşitliğini sağlamak amacıyla bilet ücretini iade etmek kaydıyla kişiyi içeri almama hakkını kullanabileceği’ maddelerinin bulunduğunu ifade etti. Bu çerçevede, başvurana bilet ücreti iadesi yapılarak, içeri almama hakkının kullanıldığı belirtildi. İşletme, kadın-erkek eşitliğine aykırı bir ayrımcı tutum sergilemediğini savundu.

Üst sınırdan ceza

TİHEK, başvuranın yalnızca erkek olması nedeniyle mekâna alınmadığını tespit etti ve bunun cinsiyet temelinde farklı muamele oluşturduğunu belirtti. Kurul, erkeklerin alkol aldığında kadınları veya diğer müşterileri rahatsız edeceği varsayımının toplumsal önyargılara dayandığını, somut bir gerekçeye dayanmadığını vurguladı. Ayrıca, olası olumsuz durumların önlenmesine yönelik güvenlik önlemlerinin artırılması gibi alternatif tedbirlerin uygulanabileceği ifade edildi. Kurul, uygulamanın 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu kapsamında cinsiyet temelli doğrudan ayrımcılık oluşturduğuna karar vererek, işletmeye üst sınırdan 256 bin 357 lira idari para cezası uygulanmasına hükmetti.

“Cinsiyet temelli bir ayrımcılık”

Avukat Ayşenur Akdemir Çelik, bu kararın önemine dikkat çekerek, “Kadınlar ve erkekler, birçok eğlence mekanında ‘damsız giriş olmaz’ uygulamasının bulunduğunu bilmektedirler ve mekanlar da giriş kurallarını bu doğrultuda belirlemektedir. Ancak somut olayda herhangi bir bireysel değerlendirme yapılmaksızın, yalnızca ‘damsız giriş olmaz’ denilerek kişilerin mekâna alınmaması hukuken sorunlu görülmüştür. Bu durumun temelinde cinsiyet temelli bir ayrımcılık bulunmaktadır. Mekan işletmesi, bu uygulamanın kadın müşterileri korumak amacıyla yapıldığını belirtmiştir. Ancak erkek müşterilerin potansiyel olarak zarar vereceği varsayımıyla hareket edilmesi ve bu önyargıyla yaklaşılması, toplumsal ayrımcılığı tetiklemektedir. TİHEK’in söz konusu idari para cezasına hükmetmesinin temel nedeni de bu cinsiyet temelli ayrımcılıktır. Hükmedilen 256 bin TL’lik ceza oldukça yüksek olsa da kararın yerinde olduğunu düşünüyorum” dedi. (iahaber)