CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu ve CHP Genel Başkan Yardımcısı Aylin Nazlıaka, 20 Kasım “Dünya Çocuk Hakları Günü” dolayısıyla önemli açıklamalarda bulundu.

CHP Genel Başkan Yardımcısı Aylin Nazlıaka, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:

“Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 1989 yılında imzalanan Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin altında ülkemizin de imzası bulunuyor. Sözleşme’nin birinci maddesi ve TCK 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na göre, “18 yaşını doldurmamış kişi” çocuktur. Bu bağlamda, esas olan çocuğun üstün yararını korumaktır.”

Türkiye’de yaklaşık 22 milyon çocuk yaşamaktadır. Çocuk nüfusunun yüzde 51’ini erkekler, yüzde 49’unu ise kızlar oluşturmaktadır. Şimdi, ülkemizdeki çocukların maruz kaldığı hak ihlallerine göz atalım:

YOKSULLUK BODUR BIRAKIYOR

Türkiye’de çocuk yoksulluğu rekor seviyelere ulaşmış durumda. OECD’nin “Hayat Nasıl 2024” raporuna göre, 15 yaşındaki öğrencilerin gıdaya erişiminde en kötü durumda olan ülke Türkiye. Son 30 günde haftada en az bir gün hiç yemek yiyemediğini belirten öğrencilerin oranı, OECD ülkelerinde yüzde 8 iken, bizde bu oran yüzde 20’ye yaklaşıyor. Durumun ciddiyeti o kadar büyük ki, verileri gizlemekte ustalaşan TÜİK bile çocuk yoksulluğunu saklayamıyor.

YASAL ÇOCUK SÖMÜRÜSÜ

TÜİK verilerine göre, her 4 çocuktan 1’i çalışmak zorunda. Çocuklar, atölyelerde, tarlalarda, sanayide, fabrikalarda ve inşaatlarda ağır şartlar altında çalıştırılıyor.

EĞİTİM HAKKI GASP EDİLEN ÇOCUKLAR

Millî Eğitim Bakanlığı, bir yandan karma eğitimi tartışmaya açarken diğer yandan zorunlu eğitimi kısaltmayı planlıyor. Bu durum, çocukların eğitim hakkının gasp edilmesine yol açıyor. Yoksulluk nedeniyle çocuklarını okula gönderemeyen ailelere “şartlı eğitim yardımı” adı altında sembolik yardımlar yapılıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, eğitim dönemi içinde aylık 4 günden fazla devamsızlık yapılmadığı takdirde iki ayda bir düzenli nakdi yardım sağlıyor. Ailelere, ilköğretime giden kız öğrenciler için 100 TL, erkek öğrenciler için 90 TL, liseye giden kız öğrenciler için 150 TL ve erkek öğrenciler için 130 TL ödeniyor. Bu şartlar altında, yoksulluk içinde sıkışan aileler çocuklarını okula gönderemiyor.

ERKEN YAŞTA ZORLA EVLENDİRİLEN ÇOCUKLAR

TÜİK’in 2024 yılına ait evlenme ve boşanma istatistikleri, 16-17 yaş aralığında 9 bin 354 kız çocuğu ve 617 oğlan çocuğunun zorla evlendirildiğini ortaya koyuyor. Bu evliliklerde, kız çocuklarının büyük bir kısmı kendilerinden yaşça büyük erkeklerle evlendiriliyor. Yaklaşık 8 bin kız çocuğu, 20-29 yaş aralığındaki erkeklerle, 570 kız çocuğu ise 30-44 yaş aralığındaki erkeklerle evleniyor. Gerçek durumun çok daha korkunç olduğu biliniyor.

ÇOCUK İSTİSMARI YAYGINLAŞIYOR, ADALET SUSUYOR

Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nün 2024 verilerine göre, çocukların cinsel istismarı suçuna ilişkin açılan dosya sayısı 15 bin 227’ye ulaştı. Ülkede günde ortalama 18 “çocuğa karşı istismar suçu” işlenmektedir. Sadece 2024 yılında mahkemelere toplamda 18 bin 884 dosya intikal etti.

BU ÜLKE, ÇOCUKLARINA SAHİP ÇIKACAK!

Tablo karanlık olsa da karamsar değiliz. Cumhuriyet’in ışığı, çocukların yüzünde yeniden parlayacak. Çocuk hakları siyaset üstüdür! AKP bunu unutsun, biz asla unutmayacağız. Çocukların eşit olduğu; güvenlik, barınma, eğitim ve sağlık gibi temel haklara erişimin bir ayrıcalık değil, bir hak olduğu bir düzeni birlikte inşa edeceğiz.

İlk seçimlerden sonra iktidara geldiğimizde;

– Cumhuriyet, yeniden kimsesizlerin kimsesi olacak. Yoksulluk, ebeveynlerden çocuklara miras kalmayacak. En değerli varlığımız olan çocuklarımız, açlıkla sınanmayacak.

– Laik, bilimsel, çağdaş ve parasız eğitim sistemini kuracağız. Çocukların eğitim dışına itilmesine engel olacağız.

CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, şu açıklamayı yaptı:

“1989 yılında Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi kabul edildi. 20 Kasım, bu nedenle tüm dünyada Çocuk Hakları Günü olarak kutlanıyor.”

Türkiye, bu sözleşmeye taraf ancak en önemli üç maddesine çekince koymuş ve uygulamıyor.

“SÖZLEŞMEDEKİ HAKLAR TÜRKİYE’DE BİRÇOK BAKIMDAN İHLAL EDİLİYOR”

Bu sözleşmedeki haklar, hem dünyada hem de Türkiye’de birçok açıdan ihlal ediliyor. Başta yaşam hakkı olmak üzere, cinsel istismar ve çocuk emeğinin sömürülmesi gibi konular gündemde. Dünyada çocuk haklarını ölçen indeksler mevcut. Bu indekslere göre, Türkiye 194 ülke arasında çocuk haklarına ilişkin eğitim, sağlık, korunma ve destekleyici ortamlar bakımından 106. sırada yer alıyor. Bu kadar geri durumdayız. Tüm OECD ülkelerinin ve Avrupa Birliği ülkelerinin gerisindeyiz, hatta Balkan ülkelerinin çoğunun da ilerisindeyiz. Dünya ortalamasında çocuk haklarına saygı açısından diplerdeyiz.

Yaşam hakkı bakımından son bir yılda ölen çocuk sayısı 257… Birçok konuda istismar ve yaşam hakkı ihlalleri yaşanıyor. Şiddet sonucu yaşamını yitiren çocukların sayısı 20, iş cinayetlerinde yaşamını kaybeden çocuklar 36, ihmal sonucu yaşamını yitiren çocuklar ise 149. 2025 yılının ilk on ayında en az 75 çocuk işçi, genç yaşamını yitirdi. Her gün çocuk ölümlerine dair haberler alıyoruz. Her gün suça itilen, suça karışan çocuklarla ilgili duyumlar alıyoruz. Her gün akran cinayetlerine kurban giden çocukları duyuyoruz.

“15 YAŞINDAKİ GENÇ BİR ÇOCUK İŞKENCE GÖREREK YAŞAMINI YİTİRDİ”

Ve en trajik olanı, daha önceki gün Şanlıurfa’da 15 yaşındaki bir genç, işkence görerek hayatını kaybetti.

Çocukları korumak, hepimizin sorumluluğudur. Onlara güzel bir gelecek hazırlamak, ortak görevimizdir. Bu hedefler doğrultusunda çalışmalıyız. Ortak geleceğimiz, çocukların mutluluğu ve barış içinde eğitim alacakları, güvenli barınma koşullarının sağlandığı, istismar edilmedikleri ve emeklerinin sömürülmediği bir ortamı yaratmak için el birliğiyle çalışmalıyız. Unutmayalım, çocuklar bizim ortak geleceğimizdir.