Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, coğrafi verilerin toplanması, üretilmesi, paylaşılması ve satışına dair yeni bir yönetmelik yayımladı. Bu yeni düzenleme, ticari faaliyetler için izin alma zorunluluğu getirirken, belirtilen süre içinde başvuru yapmayanlara bir yıllık en yüksek izin bedeli tutarında idari para cezası uygulanacağını öngörüyor. Yabancı kişi ve şirketler için bu ceza ise iki katına çıkacak.

ANKARA (İGFA) – Yayımlanan Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği ile coğrafi verilerin ticari faaliyetleri için gereken usul ve esaslar yeniden belirlendi. Yönetmelik, yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girdi.

TİCARİ FAALİYETLERDE İZİN ZORUNLULUĞU

Düzenlemeye göre, gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri ve yabancı gerçek ve tüzel kişiler, Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi kapsamındaki coğrafi verilerle ilgili ticari faaliyetlerde bulunmak için Bakanlıktan izin almak zorunda. Başvurular, Bakanlığın elektronik altyapısı aracılığıyla gerçekleştirilecek.

Başvurularda, faaliyet konusu, işlenecek bölge, ilgili coğrafi veri temaları ve izin süresi gibi bilgiler bildirilecektir. İzinler, en az bir yıl ve en fazla beş yıl için düzenlenebilecek. Faaliyet alanı, veri konusu veya izin süresinde bir değişiklik olduğunda yeniden başvuru yapılması gerekecek.

İLK YIL İÇİN ÜCRETSİZ İZİN UYGULAMASI

Türk vatandaşı gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri, ticari faaliyete başladıkları ilk yıl boyunca izin bedelinden muaf tutulacak. Kamu kurumları ve kamu tüzel kişileri, coğrafi veri toplama, üretme ve paylaşma faaliyetlerinde ücretsiz izin alabilecekler.

Ancak, bu çalışmalar sonucunda elde edilen verilerin ticari faaliyetlere konu edilmesi, satılması veya paylaşılması durumunda izin bedeli ödeme yükümlülüğü ortaya çıkacak. Elektrik ve doğal gaz dağıtım lisansı sahibi şirketler ise lisans kapsamındaki faaliyetleri için kayıt şartıyla izin ve ücret yükümlülüğünden muaf tutulacak.

İZİN ALMAYANLARA UYGULANACAK PARA CEZALARI

Yönetmelikteki yaptırımlar da net bir şekilde belirtilmiştir. İzin almadan faaliyet yürüttüğü tespit edilenlere, başvuru yapmaları için tebliğ tarihinden itibaren 15 gün süre tanınacak.

Bu süre içinde başvuru yapmayan Türk vatandaşı gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerine, tespitin yapıldığı yıla ait bir yıllık en yüksek izin bedeli tutarında idari para cezası uygulanacak. Yabancı gerçek ve tüzel kişiler için ceza, bir yıllık izin bedelinin iki katı olarak belirlenmiştir.

İdari para cezasının süresinde ödenmesi durumunda yüzde 25 indirim uygulanabilecektir. Ancak ceza verilmesi, izin alma zorunluluğunu ortadan kaldırmayacaktır. Ayrıca, cezanın tahakkukundan itibaren 60 gün içinde izin başvurusu yapılmaması halinde, sonraki başvuruda izin bedeli iki katı olarak alınacaktır.

VERİLERİN BAKANLIKLA PAYLAŞILMASI

İzin sahipleri, gerçekleştirdikleri çalışmalara dair faaliyet raporlarını her 12 ayda bir Bakanlığın elektronik altyapısına sunmak zorundadır. Coğrafi verilere ilişkin meta veri kayıtları da aynı periyotlarla sisteme işlenecektir.

Afet ve acil durum yönetiminde kullanılmak üzere, Bakanlığın talep etmesi halinde, çalışma kapsamında üretilen coğrafi veriler, ilgili teknik standartlara uygun olarak ve ücretsiz bir şekilde paylaşılacaktır. Verilerin servisler aracılığıyla sunulamadığı durumlarda ise Bakanlık, alternatif teslim yöntemlerini belirleyebilecektir.

İZİNLERİN ASKIYA ALINMASI VE İPTALİ

Başvurularda yanlış veya eksik bilgi verilmesi, sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi veya gerekli yeterliliklerin kaybedilmesi durumunda izinler askıya alınabilir. Eksikliklerin 60 gün içinde giderilmemesi halinde ise izin iptal edilebilecektir.

Yeni yönetmelikle birlikte, 2021 yılında yayımlanan Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği ve Coğrafi Veri Lisans Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. Önceki düzenlemeler altında verilen izin ve lisans belgeleri, mevcut süreleri sona erene kadar geçerliliğini koruyacaktır.

Söz konusu yönetmeliğin detaylarına ulaşmak için tıklayabilirsiniz