Yeni çözüm süreci çerçevesinde oluşturulan komisyondaki siyasi partilerin grup başkanvekilleri, önceki gün bir araya gelerek komisyonun ortak rapor hazırlığı sürecini değerlendirdi. Toplantıda, partiler ilk görüşlerini paylaştı ve gelecek hafta TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş başkanlığında tekrar toplanma kararı aldı. Tüm partilerin ayrı hazırladıkları raporları, gelecek haftaya kadar komisyona sunmaları bekleniyor. Komisyonun ortak raporunun ise yeni yıl girmeden tamamlanması hedefleniyor.

Her parti, kendi raporunda süreçle ilgili ve sürecin yasal adımlarıyla alakalı farklı önerilerde bulunduğundan, “Nasıl bir ortak rapor çıkacak?” sorusu gündemde. Komisyon üyeleri, sürecin başlangıcını hatırlatarak, bu komisyonun yasal bir düzenleme yapmayacağını vurguluyor. Bu durum, raporda “Silah bırakan örgüt mensuplarının geçiş yasaları nasıl olacak? Terörle Mücadele Yasası nasıl değiştirilecek? Sürece özel bir yasa mı çıkartılacak?” gibi sorular için somut yasal öneriler yerine genel değerlendirmelerin yer alacağı anlamına geliyor.

‘ADALET BEKLEYEN KİMSE ISKALANMAMALI’

Komisyonun bazı üyeleri, eğer partiler sürece özel bir geçiş yasası çıkarma konusunda uzlaşırsa, raporda “Sürece özel yasalar çıkartılacak” gibi bir ifadenin eklenebileceğini belirtiyor. Raporun tamamlanmasının ardından genel kurulda görüşülecek ve komisyonun tavsiyelerine göre yasal düzenlemeler üzerinde çalışmalara başlanacak. Bu süreçte devletin istihbarat biriminin, Meclis’e çıkarılacak yasal düzenlemelerin etkisi hakkında bilgi vereceği, aynı şekilde Adalet Bakanlığı’ndan da görüş alınacağı ifade ediliyor. Ancak somut yasal düzenlemeler, komisyonun raporunun dışında kalacak ve komisyon yalnızca genel değerlendirmelerle bir çerçeve oluşturacak.

Öte yandan, partilerin oluşturacağı bu genel çerçevenin toplumda rahatsızlık yaratacak değerlendirmelerden uzak olması gerektiği de vurgulanıyor. Muhalefet, özellikle örgüt mensupları hakkında konuşulurken, toplumun adalet bekleyen farklı kesimlerinin de raporda unutulmaması gerektiğini belirtiyor.

MUHALEFETTEN ‘AİHM VE AYM’ BEKLENTİSİ

Raporun ekler kısmında her partinin kendi hazırladığı raporların yer alacağı ifade edildi. Bu nedenle ortak raporda şerh bölümüne gerek duyulmayacağı belirtiliyor. Herkesin Türkiye’nin demokratikleşmesiyle ilgili farklı bakış açılarına sahip olduğu da kaydediliyor. Muhalefet, Türkiye’nin yargının taraf olduğu gerekçesiyle demokrasiden uzakta olduğunu savunurken, iktidar yargının bağımsız olduğunu öne sürüyor. Bu tür konularda bir uzlaşmanın zorunlu olmadığı, raporun komisyonun ortaklaştığı noktaları içereceği, her partinin kendi görüşünün de eklerde yer alacağı ifade ediliyor. Görüş farklılıklarının sorun yaratmayacağı düşünülüyor.

Ek olarak, muhalefetten bazı üyeler, ortak raporda “AİHM ve Anayasa Mahkemesi kararlarına uyulur” gibi ifadelerin yer alması konusunda iktidarla bir uzlaşmaya varılabileceğini belirtiyor. Bu bağlamda, önemli olanın seçilecek dil ve üslup olduğu vurgulanıyor.