DEM Parti, PKK lideri Abdullah Öcalan’ın koşullu salıverilmesi için TBMM gündemine “umut hakkı” kanun teklifinin alınmasını talep etti.

Sözcü’den Veli Toprak’ın aktardığına göre, DEM Parti, Öcalan’ın koşullu salıverilmesi adına hazırladığı “umut hakkı” kanun teklifinin TBMM’ye getirilmesini istedi. Bu teklif, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılan bireylerin, 25 yıl cezaevinde kaldıktan sonra salıverilme koşullarının değerlendirilmesini kapsıyor.

Yasal Düzenleme Üzerine İki Aylık Bekleyiş

Süreç Komisyonu işlerini tamamlamış olmasına rağmen, iki aydan fazla bir süredir yasal düzenlemeler hala hayata geçirilmedi. DEM Parti, bu durum üzerine Öcalan’ın cezaevinden koşullu salıverilmesi için hazırladığı teklifin doğrudan TBMM gündemine alınmasını talep etti. Ancak bu öneri, AKP ve MHP’nin oylarıyla reddedildi.

“Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezası, Katil Yasasıdır”

Teklifin sahibi olan DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Aslan, “Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası, katil yasasıdır” ifadesini kullandı. Aslan, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) Öcalan ile ilgili önerdiği yasal düzenlemeyi hatırlatarak, mevcut yasaların idam cezasının kaldırılmasından sonra ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası getirdiğini belirtti. DEM Partili vekiller, 25 yıl cezaevinde kalanların koşullu salıverilme imkanının değerlendirilmesini istiyor.

Asrın Hukuk Bürosu’nun Avrupa Konseyi’ne Bildirimi

Asrın Hukuk Bürosu avukatları, Nisan ayı başında Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’ne Abdullah Öcalan’a “umut hakkı” için bildirimde bulunmuştu.

Öcalan’a yönelik umut hakkı için girişimde bulunulmuş ve Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’ne resmi bir bildirim yapılmıştı.

Umut Hakkı Nedir?

Türkiye’de “umut hakkı”, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile düzenlenmektedir. Bu düzenleme, mahkûmların ceza süresince sergiledikleri davranışlara bağlı olarak, belirli bir süre cezaevinde kalan ve iyi hal gösteren kişilerin koşullu salıverilme talebinde bulunmalarına olanak tanır. Ayrıca, bu kanun kapsamında tanınan süreler, suçun türü ve mahkûmun cezaevindeki davranışları gibi unsurlara bağlı olarak değişiklik göstermektedir.

Umut Hakkından Kimler Yararlanabilir?

Umut hakkı, her mahkûm için geçerli değildir. Bu hak, belirli kriterleri karşılayan mahkûmlar için geçerlidir. İşte o koşullar:

Ceza Süresinin Belirli Bir Kısmını Tamamlayanlar: Mahkûm, koşullu salıverilme talebinde bulunabilmek için cezasının belirli bir kısmını cezaevinde geçirmiş olmalıdır. Genellikle bu süre, cezanın üçte iki veya dörtte üçü gibi oranlara dayanmaktadır.

İyi Hal Gösterenler: Mahkûmun ceza süresi boyunca disiplin cezası almamış, sosyal rehabilitasyon süreçlerine katılmış ve iyi davranışlar sergilemiş olması, koşullu salıverilme için önemli bir kriterdir.

Ağır Suçlar Dışında Yargılananlar: Cinayet, terör suçları, cinsel saldırı gibi ağır suçlardan mahkûm olan kişiler koşullu salıverilme hakkından yararlanamazlar.

Umut Hakkının Değerlendirilme Süreci

Umut hakkı, mahkûmun ceza süresince sergilediği davranışların değerlendirilmesi sonucunda ortaya çıkar. Bu süreç şu şekilde işler:

İyi Hal Değerlendirmesi: Cezaevi yönetimi, mahkûmun ceza süresi boyunca gösterdiği tutumu değerlendirir. Disiplin cezası almamış, sosyal rehabilitasyon programlarına katılmış ve suç işleme eğiliminde olmayan mahkûmlar iyi hal değerlendirmesine tabi tutulur.

Koşullu Salıverilme Talebi: Mahkûm veya avukatı, belirli bir süreyi doldurduktan sonra koşullu salıverilme talebinde bulunabilir. Bu talep, cezaevi yönetiminin verdiği iyi hal raporu ile desteklenir.

Mahkeme Kararı: Koşullu salıverilme kararı, mahkeme tarafından verilir. Mahkûmun durumu, cezaevi raporları ve gelecekte yeniden suç işleyip işlemeyeceği olasılığı göz önünde bulundurularak değerlendirilir.

Umut Hakkı Hangi Durumlarda İhlal Edilebilir?

Umut hakkının ihlali, mahkûmun koşullu salıverilme hakkını elde etmesine rağmen serbest bırakılmaması durumunda ortaya çıkar. Bu durumlar şunları içerebilir:

Haksız Değerlendirme: Mahkûmun iyi hal sergilemesine rağmen cezaevi yönetimi tarafından bu durumun göz ardı edilmesi.

Sürecin Geciktirilmesi: Koşullu salıverilme hakkı kazanmış bir mahkûmun yasal süreçlerde gecikmeler yaşaması.

Ağır Suçlar Nedeniyle Engellenme: Ağır suçlar nedeniyle bazı mahkûmlar umut hakkından yararlanamaz. Ancak bu durumu kötüye kullanmak, umut hakkının genel işleyişine zarar verebilir.

Öcalan’ın Durumu

Türkiye’de yargı süreci tamamlanan PKK lideri Abdullah Öcalan, “Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar”, “Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar” ve “Milli Savunmaya Karşı Suçlar” gibi suçlardan dolayı cezaevinde tutulmaya devam etmektedir. Koşullu salıverme imkanı bulunmamaktadır.

2004 yılında yürürlüğe giren 5275 sayılı İnfaz Kanunu’nun 107. maddesinin 2. fıkrasına göre, bir ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü, otuz yılını cezaevinde iyi hal ile geçirdiği takdirde koşullu salıvermeden yararlanabilir. 4. fıkrasına göre ise suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçtan mahkûm olmuşsa, hükümlü otuz