6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen depremlerin üzerinden 29 ay geçti. Bu felaket sonucunda en az 53 bin 725 kişi hayatını kaybederken, 107 bin 213 kişi de yaralandı. Depremler sırasında 11 ilde binlerce konut yıkıldı. Yıkılan binaların inşasında sorumluluğu bulunan kişiler hakkında açılan davalar devam ederken, yakınlarını kaybedenlerin adalet arayışları sürmekte.

Adalet Peşinde Aileleri Platformu’ndan Döne Kaya, deprem davalarında bilirkişi raporlarının gecikmesine dikkat çekerek, “Tam 29 aydır adalet arıyoruz. Ancak hâlâ bu talebimiz karşılanmadı. Bunun en önemli nedenlerinden biri, dava dosyalarımızda sürekli olarak bilirkişi raporlarının bekleniyor olması. Eğer bu bir yıldırma politikasıysa, aileler olarak yılmayacağız. Adalet gelene kadar mücadelemizi sürdüreceğiz” dedi.

BİLİRKİŞİ KRİZLERİ

Hatay’da 269 kişinin yaşamını yitirdiği Rönesans Rezidans ile ilgili dördüncü bilirkişi raporu, duruşmadan yalnızca iki gün önce tamamlandı. Altı üniversiteden 12 akademisyenin hazırladığı raporda, Sırbistan’da hayatını kaybeden müteahhit ve diğer yetkililer “asli kusurlu” olarak belirlendi. Diğer sanıklar ise “tali kusurlu” ya da “kusursuz” olarak değerlendirildi. Müşteki ve avukatları rapora itiraz ederken, mahkeme yeni bir bilirkişi raporu hazırlanmasını isteyerek duruşmayı erteledi.

Adıyaman’da, KKTC’li sporcular ve tur rehberlerinin de aralarında bulunduğu 72 kişinin yaşamını yitirdiği Grand İsias Oteli davasında, yapı ruhsatında imzası bulunan dönemin belediye yetkilileri ilk kez hakim karşısına çıktı. Mahkeme bilirkişi raporu talep etti; fakat rapor dosyaya ulaşmadığı için duruşma 6 Kasım’a ertelendi. Duruşma sonrası açıklama yapan Şampiyon Melekleri Yaşatma Derneği Başkanı Ruşen Yücesoylu Karakaya, “O bilirkişi raporu geldiğinde sanıkları tutuklayabilecekler mi?” diye sordu.

Kahramanmaraş’ta 29 kişinin hayatını kaybettiği Özlem Bayraktar Apartmanı ile ilgili ikinci bilirkişi raporu hazırlandı. Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nden 7 akademisyen tarafından hazırlanan raporda, müteahhit ve diğer yetkililerin “asli kusurlu” olduğu belirtildi. Sanıkların itirazı üzerine mahkeme, dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine gönderilmesine ve duruşmanın ertelenmesine karar verdi.

“Rapor zamanında gelmezse heyeti şikayet edeceğiz”

Gaziantep’te 30 kişinin yaşamını yitirdiği Güven Apartmanı davası, bilirkişi raporu gelmediği için bir kez daha ertelendi. Mahkeme, Karadeniz Teknik Üniversitesi’nden beklenen raporun bir an önce sunulması için bilirkişi heyetine muhtıra göndermeye karar verdi. Raporun zamanında iletilmemesi durumunda, heyetin bilirkişi bölge kuruluna şikayet edileceği bildirildi.

Kahramanmaraş’ta 19 kişinin hayatını kaybettiği Fazilet Apartmanı için hazırlanan üçüncü bilirkişi raporu, Pamukkale Üniversitesi’nden 7 akademisyen tarafından hazırlandı. Raporda, müteahhit ve diğer yetkililerin “asli kusurlu” olduğu tespit edildi; ancak binanın zemin katındaki fırında usulsüz tadilat yaptığı iddia edilen kişiler hakkında bir “kusur” değerlendirmesi yapılmadı.

Hatay’da 14 kişinin yaşamını yitirdiği MCG Tower’a ilişkin ikinci bilirkişi raporu, 340 gün sonra dosyaya girdi. Raporda, zemin iyileştirmesi yapılmadığı ve projede öngörülen kazıkların kullanılmadığı vurgulandı. Müteahhitin kalitesiz imalat yaptığı ifade edilirken, yapılaşmaya izin verilmesinin de büyük bir hata olduğu kaydedildi. Sanıkların itirazı üzerine mahkeme, dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine gönderilmesine karar verdi.

Yüzlerce kişinin hayatını kaybettiği birçok apartmanla ilgili davalarda, bilirkişi raporları beklenmeye devam ediyor.

“Biz aileler yılmıyoruz, adalet gelene kadar mücadele edeceğiz”

6 Şubat depremlerinde yakınlarını kaybedenlerin bir araya gelerek oluşturduğu Adalet Peşinde Aileleri Platformu, deprem davalarında bilirkişi raporlarının gecikmesine tepki gösterdi.

Döne Kaya, “6 Şubat depreminin üzerinden 29 ay geçti. Bazılarımız evimizi kaybetti, bazılarımız en sevdiklerimizi… Ve biz bu süre zarfında adalet arayışımızı sürdürdük. Ancak bu adalet hâlâ sağlanmadı. Dava dosyalarımızda sürekli bilirkişi raporları bekleniyor. Eğer bu bir yıldırma politikasıysa, aileler olarak yılmıyoruz. Adalet gelene kadar mücadele edeceğiz” şeklinde konuştu.

Kaya, birçok dava dosyasında bilirkişi raporlarının ya eksik ya da geç geldiğine dikkat çekerek, “Güven Apartmanı, Rönesans Rezidans, Grand İsias Otel, Özlem Bayraktar Apartmanı… Bu binaların ortak noktası, bilirkişi raporlarının hâlâ bekleniyor olması ya da rapora itiraz edilmesidir” ifadelerini kullandı.

Depremzedelerden bilim insanlarına çağrı

Bazı raporların duruşmalara yalnızca iki gün kala dosyaya eklendiğini, bazılarının ise aylarca bekletildiğini belirten Döne Kaya, bazı bilirkişi raporlarının ise bilimsel temelden yoksun, “kopyala-yapıştır” yöntemleriyle hazırlandığını ifade etti. Kaya, bu raporları hazırlayan bilim insanlarına açık bir çağrıda bulunarak, “Bu mücadele yalnızca bizim değil, toplumun geleceği için önemlidir. Hazırladığınız raporlar sadece bir davayı değil, tüm toplumu etkilemektedir. Bu nedenle, raporlarınızı bilimsel bir sorumlulukla hazırlamanız beklenmektedir. Eğer bugün adaleti sağlayamazsak, yarın benzer acılarla karşılaşacağız. Bu dava, toplumun vicdan sınavıdır. Adalet hepimiz için gereklidir. Bu nedenle, bilirkişi raporlarının şeffaf ve bilimsel kriterlere uygun olarak hızla hazırlanmasını talep ediyoruz.” dedi.