Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat depremlerinin ardından restorasyonu tamamlanan Diyarbakır ve Bingöl’deki 6 caminin yeniden ibadete açılacağını müjdeledi.

İSTANBUL (İGFA) – Bakan Ersoy, sosyal medya aracılığıyla yaptığı paylaşımda, Diyarbakır ve Bingöl’deki asırlık 6 mabedin yeniden cemaatleriyle buluşacağını duyurdu.

Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen projeler çerçevesinde, Diyarbakır’daki Ali Paşa, Melik Ahmet Paşa, Parlı Safa, Cafer-i Tayyar ve Hanbaşı camileri ile Bingöl’deki Balaban Bey Camii’nin ibadete hazır hale getirildiğini belirten Ersoy, bu eserlerin kapılarını tekrar açtığını ifade etti.

Restorasyon sürecinde eserlerin özgün dokularının korunduğuna dikkat çeken Ersoy, “Her bir eserimizde bilimsel çalışmalarla deprem hasarlarını giderdik, yapılarımızı güçlendirdik. Tarihî taş işçiliğinden çinilere, ahşap unsurlardan kalem işlerine kadar ecdat yadigârı mirasımızı özgün dokusunu koruyarak ihya ettik.” şeklinde konuştu.

Ersoy, tarihi mabetlerin yeniden hayata kazandırılmasında emeği geçen tüm paydaşlara teşekkür etti ve ibadete açılacak camilerin Diyarbakır ve Bingöl halkına hayırlı olmasını diledi.

Altı eserin toplu açılış programı, Diyarbakır’ın Sur ilçesindeki Ali Paşa Camii’nde gerçekleştirilecek.

Ali Paşa Camii’nde Asırlık İşçilik Korundu

Hadım Ali Paşa tarafından 16. yüzyılda inşa edilen Ali Paşa Camii’nde, depremlerin ardından ortaya çıkan statik sorunlar nedeniyle güçlendirme ve restorasyon projeleri bilim heyeti gözetiminde gerçekleştirildi.

Niteliksiz döşemeler, beton örtü ve kirişler kaldırılarak, üst örtü Diyarbakır’ın geleneksel dam sistemine uygun bir şekilde yenilendi. Deprem kaynaklı çatlaklar ve kopmalar, yapısal güçlendirme ve enjeksiyon uygulamaları ile giderildi. Özgün kündekâri kepenkler, ahşap minber, tavan kaplamaları ve çiniler, konservasyon çalışmalarının ardından yeniden yerlerine monte edildi.

Parlı Safa’nın Ağır Hasarlı Minaresi Güçlendirildi

15. yüzyılda inşa edildiği tahmin edilen Parlı Safa Camii’nde, depremlerin minarede oluşturduğu ağır hasar giderildi. Geniş çatlaklar ve parça kayıpları nedeniyle çelik kuşak ve gergilerle emniyete alınan minarenin temel ve zemin durumu; sondaj, jeofizik inceleme ve araştırma kazılarıyla incelendi.

Minarede ankraj, enjeksiyon ve taş onarımları yapılırken caminin çinileri, döşemeleri, kalem işleri, sıva ve boyaları ile medrese bölümlerindeki çalışmalar da tamamlandı. Yapının özgün mimari karakteri korundu ve yapısal güvenliği sağlandı.

Cafer-i Tayyar Camii ve Türbesi Yeniden İbadete Hazır

Kesin inşa tarihi bilinmeyen Cafer-i Tayyar Camii ve Türbesi’nde, depremde ağır hasar gören minare başta olmak üzere yapının farklı bölümlerinde kapsamlı çalışmalar yapıldı.

Zemin ve temel incelemelerinin ardından duvar, tonoz ve dam örtülerinde onarım ve güçlendirme uygulamaları gerçekleştirildi. Minarenin depremde bazı taşları yıkılan petek ve külah bölümleri özgün taşlarıyla tamamlandı. Cami ve türbe yeniden ibadete hazır hâle getirildi.

Hanbaşı Camii’nin Özgün Mimarisi Ortaya Çıkarıldı

Hacı Muhammed tarafından 1853 yılında inşa edilen Hanbaşı Camii’nde, 2022’de başlayan onarım çalışmaları, 6 Şubat depremlerinin ardından bilim heyeti gözetiminde güçlendirme ve restorasyon uygulamalarıyla sürdürüldü.

Enjeksiyon yöntemiyle güçlendirilen yapıda betonarme eklentiler kaldırıldı, çatı ve cepheler özgün dokusuna uygun biçimde yenilendi. Son cemaat yeri ve harim bölümündeki çalışmalarla caminin özgün mimari unsurları gün yüzüne çıkarıldı.

Melik Ahmet Paşa Camii’nde Kubbeden Temele Güçlendirme

1587-1591 yılları arasında yaptırılan Melik Ahmet Paşa Camii’nde, depremlerin ardından kubbe, tromplar ve taşıyıcı duvarlarda tespit edilen çatlaklara yönelik onarım ve güçlendirme çalışmaları gerçekleştirildi.

Yapının temel durumu sondaj, araştırma kazısı ve jeoradar çalışmalarıyla incelendi. Kubbe ve kasnak güçlendirilirken zemin ve duvarlarda enjeksiyon uygulamaları yapıldı. Kurşun örtü, sıva, halı ve kalem işi çalışmalarının tamamlanması ile tarihi cami yeniden cemaatini ağırlamaya hazırlandı.

Bingöl’de Akkoyunlu Mirası İhya Edildi

Akkoyunlu dönemine ait Balaban Bey Camii’nde, depremde ağır hasar gören minare kontrollü bir şekilde sökülerek özgün yapım tekniklerine uygun olarak yeniden inşa edildi.

Caminin çatı, avlu, harim ve mahfil bölümlerinde onarımlar yapıldı. Ahşap döşemeler ile elektrik ve mekanik tesisatlar yenilendi. Abdesthane ve diğer çalışmaların tamamlanması ile yapının özgün mimari bütünlüğü yeniden sağlandı.