Haber: Mehmet OFLAZ

(ANKARA) – Adıyaman 3. İdare Mahkemesi, 6 Şubat depremlerinde Zümrüt Apartmanı’nda eşi ve üç çocuğunu kaybeden Mehmet Doğan’ın açtığı davada, Adıyaman Belediyesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile AFAD’ın toplamda 460 bin lira manevi tazminat ödemesine karar verdi. Bakanlık, ödenmesi planlanan 55 bin 200 TL’lik tazminatın iptali için kararı istinafa taşıdı.

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinde, Adıyaman’ın Merkez ilçesine bağlı Mimar Sinan Mahallesi’nde bulunan Zümrüt Apartmanı’nın yıkılması sonucunda Mehmet Doğan, eşini ve üç çocuğunu kaybetti. Doğan, yaşadığı trajedi ve evinin yıkılması nedeniyle Adıyaman Belediyesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’na karşı 500 bin TL manevi tazminat davası açtı.

3 KURUM SUÇLAMALARI KABUL ETMEDİ

Dava sürecinde kamu kurumları ayrı ayrı savunmalarını sundu. Adıyaman Belediyesi, davanın süresinde açılmadığını öne sürerek, “idarenin sorumlu tutulabilmesi için zarara yol açan işlem veya eylemin idare tarafından gerçekleştirilmiş olması gerektiğini” belirtti. Ayrıca, depremin “önlenemez ve öngörülemez mücbir sebep” niteliğinde olduğunu vurgulayarak bu nedenle sorumluluklarının bulunmadığını savundu ve davanın reddedilmesini talep etti.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ise, kendisine yüklenebilecek herhangi bir hizmet kusurunun bulunmadığını belirtti. Bakanlık, “imar mevzuatına göre şehirlerin planlanması, yapılaşma düzeni ve denetim konularında sorumluluğunun olmadığını” ifade ederek, davanın hukuka aykırı olduğunu savundu.

AFAD da savunmasında, “zararın deprem sebebiyle ortaya çıkması ve depremin yıkıcı etkisinin büyük olması” nedeniyle idarelerinin herhangi bir işlem veya eylemi ile gerçekleşen zarar arasında illiyet bağı kurulamayacağını öne sürdü. Kurum, “kamu hizmetinin kötü işlemesi veya hiç işlememesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını” belirtti ve davanın reddini istedi.

BAŞVURUCUYA 460 BİN LİRA YASAL FAİZİYLE ÖDENECEK

ANKA Haber Ajansı’nın edindiği bilgilere göre, Adıyaman 3. İdare Mahkemesi, başvurucuya 460 bin lira manevi tazminat ödenmesine karar verdi.

Bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranlarına göre, tazminatın 368 bin liralık kısmı, yüzde 20 kusurlu bulunan Adıyaman Belediye Başkanlığı; 55 bin 200 liralık bölümü, yüzde 3 kusur tespit edilen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı; 36 bin 800 liralık kısmı ise, yüzde 2 kusur atfedilen Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından, başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davacıya ödenecek.

İdare Mahkemesi’nin gerekçesinde, “ilgili düzenlemelerin, genel olarak bir alanın imar ve istikamet planı esaslarına, bulunduğu bölgenin koşullarına aykırı maksatla kullanılamayacağı” hatırlatıldı. Ayrıca, bu düzenlemelerin, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın deprem afetinden korunma konusundaki hukuki sorumluluklarını gösterdiği belirtildi.

“MÜCBİR SEBEP, SEZİLEMEYEN VE KARŞI KONULAMAYAN BİR OLAYI İFADE EDER”

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 125. maddesine göre, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu vurgulandı. Gerekçede, “idarenin bu sorumluluğu, hukuk devleti olma niteliğinin doğal sonucudur” denildi. İdarenin tazmin borcunun varlığı için, hukuki sorumluluk nedenlerinin yanı sıra tazmin borcunun şartlarının da bulunması gerektiği ifade edildi.

Gerekçede, zararın mücbir sebeplerden kaynaklanması durumunda idarenin tazmin yükümlülüğünden söz edilemeyeceği, mücbir sebebin zararı idareye yüklenebilir olmaktan çıkaran bir etken olduğuna dikkat çekildi. Depremin mücbir sebep olarak değerlendirilip zararla illiyet bağını kestiğini kabule olanak bulunmadığı belirtildi.

“İDARECE GERÇEKLEŞTİRİLECEK UYGULAMALARLA, DOĞABİLECEK ZARARLARIN ORTADAN KALDIRILMASI MÜMKÜN”

Türkiye’nin sık sık büyük can ve mal kayıplarına yol açan depremlerle karşılaştığına dikkat çekilen gerekçede, “Afetlerin önlenmesi ve zararların azaltılması amacıyla gerekli tedbirlerin alınması, bilimsel ve teknik çalışmaları koordine etmek, afet bölgelerini tespit etmek devletin görev ve sorumlulukları arasındadır” denildi. Ayrıca, depremin yaratacağı olumsuz sonuçların önceden önlem alınarak en aza indirilebileceği ifade edildi.

“DAVALI İDARELERİN HİZMET KUSURU BULUNMAKTADIR”

Adıyaman Belediye Başkanlığı’nın yüzde 20, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yüzde 3 ve AFAD’ın yüzde 2 oranında kusurlu olduğu belirtildi. Gerekçede, deprem bölgelerindeki yapıların imar planlarıyla birlikte denetiminin etkin bir şekilde yapılması gerektiği, bu yükümlülüğün eksiksiz yerine getirilmediği kaydedildi. Bu nedenle davalı idarelerin hizmet kusuru bulunduğu ifade edildi.

BAKANLIK İTİRAZ ETTİ

Edinilen bilgilere göre, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, depremde 3 evladını ve eşini kaybeden Doğan’a ödenecek 55 bin 200 liralık tazminatın iptali için konuyu istinaf mahkemesine taşıdı.