2014-2024 yılları arasında yayınlanan 94 televizyon dizisi üzerine yapılan bir incelemede, bu dizilerin büyük bir kısmında kadına yönelik şiddet sahnelerinin bulunduğu ortaya çıktı.

BAREM Araştırma, “Dizi ve Filmlerde Şiddet Sahnelerine Dair Algılar Araştırması” kapsamında, son on yıl içinde yayımlanan 94 televizyon dizisini detaylı bir şekilde analiz etti.

İncelenen dizilerin tamamında fiziksel ve ekonomik şiddet sahneleri yer alırken, psikolojik şiddet unsurları ise dizilerin yüzde 97’sinde tespit edildi. Cinsel şiddet unsurları ise yüzde 34 oranında görüldü.

Kadına yönelik şiddetin dizilerin yüzde 86’sında yer aldığı ve neredeyse her 10 diziden 9’unda bu tür sahnelerin bulunduğu vurgulandı.

Şiddet sahneleri, inceleme sırasında farklı yoğunluk seviyelerine ayrıldı. Bu sahnelerin yüzde 49,46’sı orta düzeyde, yüzde 32,26’sı ise yüksek yoğunlukta olarak sınıflandırıldı. Genel olarak, dizilerde şiddetin orta ve yüksek seviyelerde işlendiği ifade edildi.

Marketing Türkiye’nin aktardığına göre, şiddetin ekrana yansıtılma biçiminde sahnelerin yüzde 52,69’u doğrudan ve ayrıntılı bir şekilde sunulurken, yüzde 46,24’ü daha dolaylı bir anlatım ile izleyiciye aktarıldı.

Fiziksel şiddet sahneleri arasında en yaygın olanı, yüzde 52,3 ile diğer fiziksel şiddet türleri olurken, ateşli silah kullanımına dair sahneler ise yüzde 6,7 oranında yer aldı. Ayrıca, dizilerin yüzde 22,2’sinde birden fazla şiddet türünün birlikte sergilendiği kaydedildi.

Araştırma, şiddet sahnelerinin yüzde 71’inin ana ve yan karakterlerin birlikte bulunduğu sahnelerde yer aldığını, yalnızca yüzde 29’unun yan karakterler tarafından gerçekleştirildiğini gösterdi.

Çalışmada, şiddetin hangi gerekçelerle işlendiği de ele alındı. Araştırmaya göre, sahnelerin yüzde 25’inde şiddet için “haklı bir neden” gösterilirken, yüzde 20,83’ünde herhangi bir gerekçe sunulmadığı belirlendi. Yüzde 54,17’sinde ise şiddetin nedenleri belirsiz bırakıldı.

Dizilerdeki şiddet sahnelerinin sonuçlarının genellikle izleyiciye açık bir şekilde yansıtılmadığı da tespit edildi. Şiddetin sonuçlarının yüzde 74’ünde belirsiz bırakıldığı, yüzde 17’sinde olumsuz sonuçlara yer verildiği, yüzde 9’unda ise olumlu sonuçların gösterildiği ortaya kondu.

İzleyicilerin yarısından fazlası şiddet sahnelerinden rahatsız oluyor

Fiziksel şiddet içeren kavga sahneleri ile ilgili izleyici tutumları da araştırmada ele alındı. Katılımcıların yüzde 53’ü bu tür sahnelerden rahatsız olacağını ifade ederken, yüzde 41’i rahatsızlık duymadığını belirtti.

Kadına yönelik şiddet sahneleri hakkında izleyicilerin rahatsızlık oranları da kaydedildi. Araştırmaya katılanların yüzde 92’si bu tür sahneleri izlemekten rahatsız olduklarını dile getirdi.