Edirne İl Koordinasyon Kurulu, buğdaydan çeltiğe kadar artan maliyetler ve düşen alım fiyatları sebebiyle çiftçilerin zor durumda olduğunu duyurdu.

Erdoğan DEMİR / EDİRNE (İGFA) – Edirne İl Koordinasyon Kurulu, Trakya tarımını etkileyen meseleleri ele almak amacıyla gerçekleştirdiği toplantıda, üreticilerin maruz kaldığı fiyat ve maliyet baskılarına dikkat çekti. İl genelindeki ziraat odaları, ortak bir açıklamayla buğday, kanola, ayçiçeği ve çeltik gibi ürünlerde yaşanan sorunları gündeme taşıdı.

“ARADAKİ FİYAT FARKINI KİM KAZANDI?”

Ortak açıklamada, çiftçilerin ürünlerini düşük fiyatlarla satmak zorunda kaldığı, sonrasında piyasanın yükselmesiyle oluşan farkın kimin kazancı haline geldiği sorgulandı. Ziraat odaları, iki yıllık zorlu bir dönemin ardından 2026 sezonunda yağışların üreticilere umut verdiğini ancak ürün fiyatlarının bu beklentileri karşılamadığını vurguladı.

Açıklamada, Edirne ilinde buğday veriminin ortalama 500 kilogram olarak gerçekleştiği, TMO’nun sezon başında açıkladığı fiyatların ise 14 bin 750 ile 16 bin 500 TL arasında olduğu hatırlatıldı. Buna karşın serbest piyasada ürünün 10-14 TL seviyelerinde satıldığı, kilogram maliyetinin ise 18-20 TL olduğu ifade edildi. Ziraat odaları, çiftçilerin ürünlerinin büyük bir kısmını sattıktan sonra buğday ihracatının serbest bırakılmasıyla fiyatların 18-20 TL’ye yükseldiğini, bunun da üreticiler üzerinde ciddi bir mağduriyet yarattığını belirtti.

KANOLADA DA BENZER TABLO

Kanolada da benzer bir durumun yaşandığına dikkat çekilen açıklamada, kilogram maliyetinin 27 TL olduğu, sezon başında 22-27 TL bandında işlem gören ürünün daha sonra 33 TL seviyesine çıktığı belirtildi. Oda başkanları, bu hızlı fiyat artışının nedenlerini sorguladı.

AYÇİÇEĞİNDE FİYAT BASKISI

Trakya için stratejik öneme sahip ayçiçeğinde son iki yılda yaşanan düşük verim ve fiyat nedeniyle ekim alanlarının daraldığı ifade edildi. 2026 yılında yağışların etkisiyle üreticide yeniden umut oluşmasına rağmen, tarife kontenjanı, vergi indirimi, ithalat tarihi ve TMO’nun ham yağ ithalatı gibi gelişmelerin fiyatları yeniden aşağı çektiği belirtildi.

Ziraat odaları, bu durumun üreticiyi ve Trakya Birlik’i zor duruma soktuğunu ifade ederek, gerekli önlemler alınmadığı takdirde 2027 yılında ayçiçeği ekiminde ciddi bir düşüş yaşanabileceği konusunda uyarıda bulundu.

ÇELTİKTE TMO’YA ÇAĞRI

Çeltik sezonunun başlamasıyla beraber gözlerin TMO’ya çevrildiği belirtilen açıklamada, serbest piyasa fiyatlarının geçen yılın altında kaldığı, kilogram maliyetinin ise 47 TL olduğu ifade edildi. Üreticiler, TMO’nun bir an önce alım fiyatını açıklamasını ve alıma başlamasını talep etti.

Açıklamada tarımsal desteklere yönelik de eleştirilerde bulunuldu. 2025 yılında buğday için dönüm başına 806 TL olan temel ve planlı üretim desteğinin yaklaşık 15,5 litre mazot alabileceği, 2026’da 954 TL’ye çıkan desteğin ise yalnızca 9,5 litre mazota denk geldiği belirtildi. Ziraat odaları, destek ödemelerinin 2027’nin şubat ve mart aylarına ertelenmesinin çiftçilerin finansman yükünü artıracağına dikkat çekti.

ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Edirne Ziraat Odaları, çözüm için şu önerilerde bulundu:

• Temel ve planlı üretim destekleri en geç ekim sonuna kadar ödensin
• Düşük fiyat nedeniyle oluşan zararlar için kilogram başına yeniden prim verilsin
• Çeltikte TMO alım fiyatını gecikmeden açıklasın
• Ayçiçeğinde üreticiyi koruyacak fiyat politikası uygulansın
• Tarım politikaları, üretim maliyetleri dikkate alınarak yeniden düzenlensin

Açıklamanın sonunda, gerekli adımlar atılmazsa üreticinin tarımdan çekilebileceği, köylerin boşalabileceği ve gıda enflasyonunun artabileceği konusunda uyarıda bulunan Ziraat Odaları, ortak mesajlarını, “Biz üretmezsek ülke aç kalır” sözleriyle sonlandırdı.