Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği, 2018–2025 dönemi için gerçekleştirdiği değerlendirmede, ihracat fiyatlarındaki dalgalanmalar, enflasyon ve döviz kuru baskıları, artan maliyetler ile küresel rekabetin etkilerini gözler önüne serdi.

İZMİR (İGFA) – Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği, Nisan ayında yapılacak genel kurul öncesinde sektörün performansını ele aldı ve 2026 sonrası için bir yol haritası sundu. Birlik Başkanı Erkan Zandar, ayakkabı sektöründeki gelişmelerle ilgili önemli bilgiler paylaştı:

“2018 yılında 64 milyon dolar olan ayakkabı ihracatı, 2020 yılına kadar 112 milyon dolara yükseldi. Ancak 2024–2025 döneminde bu rakam 91 milyon dolara düşecek. İhracatçı sayımız 2018’de 336 iken, 2022’de 456’ya ulaştı. Bu artışta, özellikle İtalya’daki Expo Riva Schuh Fuarı’na yapılan milli katılımın önemli bir rolü oldu. Fuara katılan firmalar oldukça memnun bir şekilde ayrıldılar.”

DÖVİZ VE ENFLASYON SEKTÖRÜ ZORLUYOR

Zandar, ayakkabı sektöründe kilogram ihracat fiyatlarının mamul ürünlerde yükselirken, hammaddelerde düştüğüne dikkat çekti. “Döviz kurunun enflasyonun gerisinde kalması, uluslararası pazarlarda fiyat belirlememizi zorlaştırıyor. 2018’de kilogram başına ihracat fiyatımız 27,5 dolar iken, 2021–2022 döneminde bu rakam 20 dolara kadar geriledi. Bugün en küçük bir fiyat farkı dahi sektörün dengesini etkileyebiliyor. İhracatçının beklentisi, enflasyonla uyumlu ve öngörülebilir bir kur politikasıdır” dedi.

Saraciye ve deri konfeksiyonun, sektörün yüksek katma değerli alanları arasında yer aldığını vurgulayan Zandar, “Saraciye ürünlerinde kilogram fiyatı 21 dolardan 18 dolara düştü ancak bu alanda ihracatta ciddi bir düşüş yaşanmadı. Fakat yüksek kapasiteli firma sayısı sınırlı. Deri konfeksiyonda ise üretim zorlukları, nitelikli eleman eksikliği ve yüksek maliyetler, ihracat fiyatlarını tutmayı zorlaştırıyor” ifadelerini kullandı. Ayrıca, ham deri ve kürk ihracatındaki kilogram fiyatlarının 8 dolardan 5 dolara düştüğünü belirterek, bu durumun dünya genelindeki fiyat gerilemesinden kaynaklandığını ekledi.

KONSOLİDASYON VE TEKNOLOJİ YATIRIMLARI KAÇINILMAZ

Zandar, sektörde önümüzdeki yıllarda önemli bir konsolidasyon sürecinin yaşanacağını öngördü. “Sadece güçlü markalar ayakta kalacak. Tüketiciye ulaşma yeteneği, erişilebilir fiyatlar ve üretim gücüne sahip markalar, rekabet avantajı elde edecek. Yapay zeka ve otomasyon yatırımları artık sektördeki geleceği şekillendiren unsurlar arasında yer alıyor” dedi. Türkiye’nin butik ve katma değerli üretim alanlarında avantajlı olduğunu belirten Zandar, firmaların fiziki altyapı ve sertifikasyon süreçlerini güçlendirmeleri gerektiğinin altını çizdi.

Başkan Yardımcısı Halil Gündoğdu, sektörün en önemli sorunlarının başında hammaddeye erişim zorluğunun bulunduğunu ifade etti. Gündoğdu, “Türkiye’de üretilmeyen ara maddelere uygulanan yüksek ithalat vergileri, ihracatçıyı rekabet edemez duruma getiriyor. Bu durum, maliyetleri artırırken ürün kalitesinde de dezavantaj yaratıyor” şeklinde konuştu.

Finansmana erişim konusundaki talepler ise iki ana başlık altında toplandı: Fuar katılımları için ön finansman sağlanması ve devlet teşviklerinin ödeme sürelerinin 1 aya indirilmesi gerektiği vurgulandı.

ABD VE KUZEY AVRUPA PAZARINDA HEDEFLER BÜYÜYOR

Gündoğdu, ABD pazarında Türkiye’nin payının yalnızca yüzde 0,26, Ege Bölgesi’nin ise yüzde 0,029 olduğunu belirterek, “Hedefimiz, ABD pazarında yüzde 1 pay almak. Ayrıca, deri konfeksiyon ürünlerimizi Kuzey Avrupa’ya daha agresif bir şekilde tanıtmayı planlıyoruz” dedi.

İzmir Deri OSB’si Kurulmalı

Sektörün kümelenme ve güçlenme ihtiyacına dikkat çeken Gündoğdu, “İzmir’de deri mamulleri özelinde bir OSB bulunmamaktadır. Sektörümüzün dağınık yapısı, ihracatı tabana yaymayı zorlaştırıyor. Bu nedenle, İzmir Deri Ürünleri Organize Sanayi Bölgesi’nin kurulması önceliğimizdir” dedi.