Ege Denizi, 28 Ocak 2025 tarihi itibarıyla yoğun bir sismik hareketlilik sergilemekte ve bu süreçte bölgede toplamda 600’ün üzerinde deprem meydana gelmiştir. Bu sismik hareketlilik, özellikle Santorini Adası çevresinde yoğunlaşan bir deprem fırtınası olarak değerlendirilmektedir.

İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi (DAUM) Müdürü ve mühendislik alanında uzman bir akademisyen olan Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Ege Denizi’ndeki bu sismik aktiviteler ile ilgili önemli değerlendirmelerde bulundu. Prof. Dr. Sözbilir, “Her gün, büyüklüğü 1 ila 5 arasında değişkenlik gösteren ortalama 100 deprem meydana geliyor” şeklinde bilgi verdi. Bu deprem aktivitelerinin, Santorini Adası’ndan başlayıp Yunanistan’ın başkenti Atina, Milos ve Nysiros adalarını kapsayan bir yay şekli oluşturduğunu ve bu yay yapısının Türkiye topraklarındaki Kula volkanlarına kadar uzandığını söyledi.

Güney Ege Volkanik Ada Yayı

Prof. Dr. Sözbilir, bu jeolojik yapının adını “Güney Ege Volkanik Ada Yayı” olarak tanımladı. Bu volkanik ada yayının en dikkat çekici özelliği, günümüzde hâlâ aktif durumda olmasıdır. Prof. Dr. Sözbilir, “Bu volkanik ada yayısı içerisinde yer alan bazı adalarda, yaklaşık son 10 bin yıl içerisinde çeşitli patlamalar gerçekleşmiş ve bu patlamalar sonucunda tsunami, depremler ve ciddi can ve mal kaybı gibi olaylar yaşanmıştır” diyerek, bölgedeki potansiyel tehlikeleri vurguladı.

Güney Ege Volkanik Ada Yayı’nın güney kısmında yer alan Girit Adası’nın, Afrika ile Ege-Anadolu levhasının jeolojik sınırını oluşturduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Sözbilir, burada bulunan büyük bir fay sisteminin varlığını ifade etti. Bu fay sisteminin ise, geçmişte 8.5 büyüklüğüne kadar ulaşan mega depremlerin meydana gelmesine sebep olduğunu açıkladı.

Son Jeofizik Çalışmalar ve Potansiyel Tehlikeler

Bölgede son 20 yılda gerçekleştirilen jeofizik araştırmalar, Santorini’nin kuzeydoğusunda bulunan Amorgos-Kolombo deniz altındaki volkanik aktivitenin 2,8 kilometre derinliğe kadar yükseldiğini göstermektedir. Prof. Dr. Sözbilir, yapılan çalışmaların, oluşan kırık ve çatlakların yanı sıra aktif faylar üzerindeki hidrotermal ve jeotermal akışkanların bulunduğunu ortaya koyduğunu belirtti. Bu deniz altındaki tektono-magmatik faaliyetlerin, belirli bir süre sonra yüzeye ulaşarak volkanik bir faaliyete dönüşme ihtimalinin olduğunu aktaran Sözbilir, “Bu durum geçmişte olduğu gibi, 7.5 büyüklüğünde depremleri de tetikleyebilir” dedi.

Geçmişteki Volkanik Faaliyetler ve Tsunami Riski

Prof. Dr. Sözbilir, tarihi olayları hatırlatarak, “Santorini, Milos ve Nysiros adalarında M.Ö. 1600’lü yıllarda, milattan sonra 1800’lü yıllarda ve 1950 yılında büyük volkanik püskürmeler yaşanmıştır. Bu püskürmeler sonucunda Yunan adalarının etrafında tsunami olayları meydana gelmiş ve ciddi can ve mal kaybı yaşanmıştır” ifadelerini kullandı. Özellikle Türkiye’nin güneybatısındaki kıyılarda, yani Kuşadası, Bodrum ve Datça bölgelerinde tsunami olayına dair belgeli kayıtlara ulaşıldığını aktardı. Prof. Dr. Sözbilir, M.Ö. 1600’lü yıllarda Santorini’de yaşanan volkanik patlamanın kalıntılarının, Datça, Bodrum