2025 yılı, emeklilerin uzun kuyruklarla anıldığı bir dönem olarak kayıtlara geçti. Sabahın erken saatlerinde, dondurucu soğukta; et, yumurta, uygun fiyatlı ekmek ve sıcak yemek almak için sıraya giren binlerce emekli, geçim mücadelesinin ötesinde hayatta kalma mücadelesi verdi. Soğuk havada oluşan bu kuyruklar, ‘kaynak yok’ denilerek savunulan yoksulluğun simgesi haline geldi. Ancak yıl sonunda yayımlanan bütçe verileri, sorunun aslında kaynak değil, tercih meselesi olduğunu gözler önüne serdi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın resmi bütçe verilerine göre, Meclis’ten alınan ödeneklerin en az 713 milyar TL’si 2025 yılı boyunca kullanılmadı. Bu miktar, 16 milyon emekliye dağıtıldığında her bir emeklinin aylık yaklaşık 3.713 TL ek maaş alabileceği anlamına geliyor. Ekonomist Mustafa Sönmez’in sosyal medyada paylaştığı ‘kullanılmayan bütçeler’ tablosunda en dikkat çekici kalem ise 282 milyar TL ile sosyal güvenlik ödeneği oldu.

1 TRİLYON FAİZE GİTTİ

2025 yılı için ayrılan sosyal güvenlik ödeneği 1 trilyon 822 milyar TL olarak belirlenmişti; bu rakamın 282 milyar TL’si ise yıl boyunca harcanmadı. Emeklilerin aylık gelirlerine, günlük yaşamlarına ve sağlık giderlerine yönlendirilmesi gereken bu kaynak, devreye alınmadı.

Enerji, eğitim, yoksullukla mücadele, bağımlılıkla mücadele ve trafik güvenliği gibi toplumun yaşamını doğrudan etkileyen alanlarda da durum farklı değildi; para mevcut olmasına rağmen harcama yapılmadı. Diğer yandan, vergi gelirleri rekor bir artış gösterirken, yük yine geniş halk kitlelerinin omzuna bindi. Resmi verilere göre, aralık ayında merkezi bütçe 528 milyar TL açık verdi. Yıl boyunca bütçe açığı toplamda 1.8 trilyon TL’ye ulaştı. Aynı raporda 2025’te faiz giderlerinin 2 trilyon 54.4 milyar TL’ye yükseldiği, faiz hariç bütçe giderlerinin ise 12 trilyon 580.2 milyar TL olarak gerçekleştiği belirtildi. CHP Genel Başkanı Özgür Özel, grup toplantısında bütçede kaynak olmadığı yönündeki söylemlere rakamlarla yanıt verdi.

650 MİLYAR YETERDİ

Aylık en düşük emekli maaşının asgari ücret seviyesine çıkarılması için gereken kaynağın 650 milyar TL olduğunu ifade eden Özel, “Kaynak yok diyorlar ama bütçede 768 milyar TL vazgeçilen vergi geliri var. Kazanmış, kâr etmiş şirketlerden alınmayan vergi var ama emekliye gelince para yok deniliyor” şeklinde konuştu.

İtibara 1 günde 4.977 emekli maaşı gitti

Vatandaş kuyruktayken saray çatır çatır harcadı

Sarayın bir günlük harcaması, milyonlarca yurttaşın aylık gelirleriyle karşılaştırıldığında dikkat çekici bir eşitsizliği ortaya koydu. Resmi verilere göre, 2025 yılında Cumhurbaşkanlığının doğrudan harcamaları 15 milyar 805.7 milyon TL olarak belirlendi; bu da Saray’ın günde 43 milyon 303 bin TL harcadığı anlamına geliyor. Bunun yanı sıra, örtülü ödenek kapsamında yapılan gizli hizmet giderleri 14 milyar 847.3 milyon TL oldu. Böylece Cumhurbaşkanlığı için harcanan toplam tutar 30 milyar 653 milyon TL’ye ulaştı. Yılda toplam harcama, Saray’ın günde 84 milyon 939 bin TL harcadığını göstermekte. Bu günlük harcama, 16 bin 881 TL alan 4 bin 977 emeklinin, 22 bin 104 TL net asgari ücretle çalışan 3 bin 843 işçinin ve aylık 3 bin TL KYK bursu alan 28 bin 313 üniversite öğrencisinin bir aylık gelirine eşit.