Yeni dönem emekli zamlarının nasıl şekilleneceği, ekonomi çevrelerinde tartışma konusu oldu ve bu konuda önemli analizler gündeme geldi.
Uzmanlar, enflasyonun alım gücüne olumsuz etkisini dengelemek için sadece standart yüzdelik artışların yeterli olmayacağını belirtiyor. Çarşı-pazar fiyatlarının öngörülmesi gerektiği ifade ediliyor.
Mevcut en düşük emekli maaşı 23 bin 552 TL iken, yeni hedefler oluşmakta.
Ekonomist Muhammet Bayram, yoksulluk sınırındaki artışı göz önüne alarak yeni bir taban maaş belirlenmesinin kaçınılmaz olduğu düşüncesinde.
Bayram, mevcut emekli maaşının 30 bin TL'nin altında kalmaması gerektiğini belirtiyor.
"Mevcut 23 bin 552 TL, yeni dönemde mutlaka 30 bin TL'yi geçmeli. Gözlemlenen harcama ve geçim zorlukları, 30 bin TL ile 35 bin TL arasındaki taban seviyesini gündeme getiriyor" şeklinde düşüncelerini paylaştı.
Uzmanların görüşlerine göre, sadece genel TÜFE oranında bir artış yeterli olmayacak, dolayısıyla alt sınırın direkt olarak yukarı çekilmesi gerekecek.
Dikkat çeken bir senaryo ise iki aşamalı "hibrit formül" olarak belirlendi. Bu modelde zam sürecinin tek bir yüzdelik oranıyla belirlenmeyeceği ifade ediliyor:
Sabit Tutar Eklemesi: İlk aşamada tüm emeklilere 10 bin TL ile 15 bin TL arasında bir seyyanen zam yapılacak.
Enflasyon Katkısı: Yapılan seyyanen artış sonrası, resmi enflasyon farkı da ilave edilecektir.
Bu yöntem uygulandığında, en düşük maaş 30 bin TL'yi aşarak düşük maaş alan kesim için önemli bir rahatlama sağlayacaktır.
Ayrıca, yaş ya da prim gününe dayalı kademeli zam önerileri uzmanlar tarafından eleştirilmekte.
Benzer prim gününe sahip emeklilerin yaş farkı nedeniyle farklı muamele görmesinin sosyal güvenlik sistemine aykırı olduğunu vurgulayan Bayram, herkesin eşit bir artışa tabi tutulması gerektiğini savundu.
Maaş bağlama oranlarındaki (ABO) farklılıklar nedeniyle yıllar içerisinde emekli olan kesimlerin gelirleri arasında derin bir uçurum olduğu belirtiliyor. Özellikle 2008 öncesi ve sonrası emekliler için kapsamlı bir intibak düzenlemesi gerektiği vurgulanmakta.
Resmi enflasyon sepeti ile emeklilerin harcamaları arasındaki farkın giderek açıldığına dikkat çeken uzmanlar, nihai düzenlemenin sadece bütçe denklemlerine değil, gerçek yaşam maliyetine göre belirlenmesi gerektiğine işaret ediyor.
Resmi karar için artık gözler ekonomi yönetiminin hazırlayacağı bütçe analizlerine çevrildi.
Okuyucu Yorumları0
Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk görüşü siz paylaşın!
Yeni Bir Yorum Bırakın