Son dakika gelişmesi: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kırgızistan’ın Bişkek kentinde gerçekleştirilen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Devlet Başkanları Zirvesi sonrası, uçakta gazetecilere önemli açıklamalarda bulundu. Erdoğan, ziyaretine dair şu bilgileri verdi:

“Hepinizi en içten duygularımla selamlıyorum. Kırgız Cumhuriyeti’nin ev sahipliğinde düzenlenen Şanghay İşbirliği Teşkilatı Zirvesi’ne katılmak üzere Bişkek’e yaptığımız ziyareti tamamladık.”

Erdoğan, değerli dostu Cumhurbaşkanı Sadır Caparov’un daveti üzerine bu yılki zirveye şeref konuğu olarak katıldığını belirtti. Ayrıca, 31 Ağustos akşamı düzenlenen 6. Dünya Göçebe Oyunları’nın açılış törenine de katıldığını ifade etti. Kırgız halkının 31 Ağustos Bağımsızlık Günü’nü kutlayarak, ev sahipliği için Caparov nezdinde Kırgız halkına teşekkürlerini sundu.

30 yıl önce “Şanghay Beşlisi” adıyla kurulan Şanghay İşbirliği Teşkilatı, zamanla 30’dan fazla ülke ve uluslararası kuruluşu bünyesinde barındıran en büyük bölgesel yapı haline geldi. Asya Pasifik ile Orta Doğu’yu bir araya getiren bu teşkilat, toplamda 35 trilyon doları aşan bir ekonomik gücün yanı sıra 4 milyardan fazla insanı temsil ediyor. Türkiye olarak, sadece teşkilat üyesi ülkelerle yıllık ticaret hacmimizin 150 milyar dolara yaklaştığını belirten Erdoğan, gelişen ekonomileri ve stratejik konumları nedeniyle bu büyük coğrafya ile ilişkileri artırma çabası içinde olduklarını vurguladı. 2019 yılında ilan edilen “Yeniden Asya” girişiminin de bu düşüncenin bir yansıması olduğunu dile getirdi. Zirve sırasında çok taraflılığı ve iş birliğini ön plana çıkaran diplomatik yaklaşımını ifade etme fırsatı bulduğunu kaydetti.

Zirve sırasında mevkidaşlarıyla da önemli görüşmeler gerçekleştirdiğini belirten Erdoğan, Azerbaycan, Kırgızistan ve Rusya Federasyonu liderleriyle gündemdeki konuları detaylı bir şekilde ele aldıklarını ifade etti. Ayrıca, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri ile de fikir alışverişinde bulunduğunu söyledi.

Basın mensuplarına hitap eden Erdoğan, Türkiye’nin en batıdaki Asyalı ve en doğudaki Avrupalı ülke olarak benzer değerlere sahip her girişimin bir parçası olmayı sürdüreceğini belirtti. Özellikle bölgedeki çatışmaların çözümünde uluslararası hukuka dayalı diyalog ve diplomasi ilkelerine bağlı kalacaklarını vurguladı.

Erdoğan, ziyaretin ülkemiz, milletimiz, bölgemiz ve tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını umduğunu ifade etti.

Erdoğan’ın açıklamalarının ardından soru-cevap kısmına geçildi.

Bişkek Zirvesi’nde alınan kararların Türkiye ile Şanghay İşbirliği Teşkilatı arasındaki ekonomik ilişkileri nasıl etkileyeceği ve Türkiye’nin tam üyelik süreci hakkında sorular yöneltildi.

Erdoğan, Bişkek Zirvesi’nin Türkiye’nin ekonomik, siyasi ve stratejik seçeneklerini çeşitlendirme konusundaki iradesinin bir göstergesi olduğunu kaydetti. Türkiye’nin, Şanghay İşbirliği Teşkilatı’na üye ülkelerle ikili ticari ve ekonomik ilişkileri bulunduğunu belirtti. Türkiye’nin coğrafi konumu itibarıyla önemli fırsatlar barındırdığını vurgulayan Erdoğan, dış politika anlayışlarının çok yönlü olduğunu ve son yıllarda önemli ilerlemeler kaydedildiğini söyledi. Türkiye’nin, hem Batı hem de Doğu ile dengeli ilişkiler geliştirebilen bir ülke olduğunu ifade etti. Üyelik perspektifinin, bir bloktan kopuş anlamına gelmediğini, 360 derecelik bir vizyonla Türkiye’nin ağırlığını artırmayı hedeflediklerini belirtti.

“RUSYA-UKRAYNA SAVAŞININ BARIŞLA NETİCELENMESİ GEREKİR”

Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirdiği görüşmenin detaylarına da değindi. Bu görüşmede Rusya-Ukrayna arasındaki gelişmelerin ele alındığını belirten Erdoğan, çok samimi bir ortamda geçen görüşmenin verimli olduğunu ifade etti. Türkiye’nin, enerji, ticaret, turizm gibi birçok alanda Rusya ile önemli iş birliğine sahip olduğunu vurguladı. Ayrıca, milyonlarca Rus turistin Türkiye’ye geldiğine dikkat çekti. Erdoğan, Türkiye’nin bölgede barışçıl çözümler bulma konusunda istekli olduğunu ve savaşın değil, barışın kazanması gerektiğini ifade etti.

“GÜÇLENEREK YOLUMUZA DEVAM EDECEĞİZ”

İstanbul’da Mekke İttifakı’nın ilk toplantısının gerçekleştirildiğini hatırlatan Erdoğan, bu ittifakın geniş bir coğrafyada barışı inşa etme amacı taşıdığını belirtti. Toplantıda askeri ve siyasi konuların ele alındığını, teknik adımlar atılması gerektiğini vurguladı. İttifaka karşı açıkça tepki koyan ülkelerin az olduğunu ancak gizli bir rahatsızlığın var olduğunu ifade etti. Bu ittifakın bölgedeki istikrar ve güvenliği sağlama amacı taşıdığını kaydeden Erdoğan, güçlenerek yola devam edeceklerini söyledi.

TERÖRSÜZ TÜRKİYE SÜRECİ

“Terörsüz Türkiye” sürecinde Meclis’ten geçen çerçeve yasası hakkında da değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, sürecin bir hedef meselesi olduğunu belirtti. Devletin bir yol haritası olduğunu ancak zaman vermenin mümkün olmadığını kaydetti. Meclis’in ortaya koyduğu mutabakatın çok önemli olduğunu vurguladı. Yasanın uygulanabilmesi için terör örgütünün silah bırakmasının gerektiğini ifade eden Erdoğan, sürecin dikkatli bir şekilde ilerlediğini söyledi.

DEM PARTİ’DEN YAPILAN AÇIKLAMALARA TEPKİ

İç cepheyi güçlendirmeye önem veren bir lider olarak Erdoğan, DEM Parti’den gelen aykırı seslerin toplumsal bütünleşmeye zarar verdiğini belirtti. Sürecin dar bir çerçeveden ele alınamayacağını, samimi ve sağduyulu bir yaklaşım sergilemek gerektiğini ifade etti. Toplumsal bütünleşmeye hizmet etmeyen söylemlerin kaosa katkıda bulunduğunu vurguladı. Ülke içinde farklılıkları koruyarak birlik sağlama hedefinin önemine dikkat çekti.

YPG-PYD’NİN FESİH KARARI

Erdoğan, YPG-PYD’nin fesih kararını olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi. Kararın Suriye halkı için önemli olduğunu ve entegrasyon sürecinin sağlanmasının arzu edildiğini belirtti. Suriye’nin bütün unsurlarıyla bir arada olmasının önemine dikkat çeken Erdoğan, Suriyeli kardeşlere destek vermeye devam edeceklerini ifade etti.

“SURİYE’NİN İSTİKRARINA GİDEN YOL, FİTNE TOHUMLARINI TEMİZLEMEKTEN GEÇER”

Türkiye’nin Suriye politikasıyla ilgili olarak Amerika’nın son dönemdeki tutumunu değerlendiren Erdoğan, Suriye’nin istikrarsızlığının tüm bölgeyi etkileyebileceğini belirtti. Türkiye’nin Suriye’nin toprak bütünlüğüne olan bağlılığını vurguladı ve Suriye’nin yeniden inşasına katkı sağlamak için diğer ülkeleri davet etti.

F-35 programına yeniden dahil edilme süreciyle ilgili de bilgi veren Erdoğan, Türkiye’nin bu programın ortaklarından biri olduğunu hatırlattı. Amerika’daki süreçlerin tamamlanmasıyla bu meselenin geride bırakılacağını düşündüğünü söyledi. Türkiye’nin kendi hava savunma sistemlerini geliştirmeye devam edeceğini de ekledi.

Karadeniz’deki ticari deniz taşımacılığının güvenliği konusuna da değinen Erdoğan, bu konuda kalıcı çözümler geliştirilmesi gerektiğini belirtti. Özellikle tahıl krizinin yeniden baş göstermesi nedeniyle inisiyatif alınması gerektiğini ifade etti.

Yunanistan’la olan ilişkiler hakkında da değerlendirmeler yapan Erdoğan,