Ergani ilçesine bağlı Özbilek Mahallesi’ndeki mezarlıkta, 8 Mart’ta yaşamını yitiren bir kişinin defin işlemi için yapılan mezar kazısında tarihi mozaik kalıntıları bulundu. Kalıntıların değerli olduğunu düşünen mahalle sakinleri, cenazeyi başka bir yere gömüp durumu jandarma ekiplerine bildirdi.

Bölgeyi koruma altına alan ekipler, Diyarbakır Müze Müdürlüğü’ne durumu iletti. Aynı gün olay yerine gelen müze yetkilileri, yapılan kazılarda bulunan mozaiğin Geç Roma dönemi ve erken Bizans dönemine ait olduğunu tespit etti.

Devam eden çalışmalarda, mozaiğin zemininde Davut Yıldızı ve eski Yunanca yazılmış altı satırlık bir dilekçe ortaya çıktı. Kazı sonrası, 35 metrekarelik alan özel bir branda ile kapatılarak etrafına güvenlik şeridi çekildi.

“MOZAİKLİ ALANI ORTAYA ÇIKARDIK”

Diyarbakır Müzesi Müdür Yardımcısı Mehmet Çelebi, mozaikli alanın geç dönem Roma ve erken dönem Bizans dönemine ait olduğunu belirterek şunları söyledi:

*Mart ayının başlarında Ergani İlçe Jandarma Komutanlığı’ndan gelen bir ihbar ile, köy mezarlarında yapılan bir defin işleminde mozaikli bir alanın bulunduğu bilgisiyle harekete geçtik.

*İhbar üzerine hemen yerinde bir inceleme gerçekleştirdik ve gerçekten bir mozaikli alan tespit ettik. Daha sonra arkeolog ve sanat tarihçisi arkadaşlarımızla birlikte detaylı bir inceleme yaptık.

*Bu konuda resmi yazışmalarımızı tamamladık. Kültür Vakıfları Müze Genel Müdürlüğü’nden gerekli izinler için resmi yazışmalar yapıldı. Ayrıca Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’ndan da gerekli izinleri aldık.

*11 Mart tarihinde kurtarma kazılarına başladık. Kurtarma kazısına, alanında uzman restoratörler, arkeologlar, sanat tarihçileri ve antropologlardan oluşan bir ekip katıldı. Yaklaşık üç haftalık çalışma sonucunda 35 metrekarelik alanda mozaikli alanı ortaya çıkardık. Bu alan Geç Roma ve erken Bizans dönemine tarihlenmektedir.

DAVUT YILDIZI VE 6 SATIRLIK DİLEKÇE YAZISI

Çelebi, çalışmalar sonucunda mozaiğin içinde yer alan haç motifi ile Davut Yıldızı ve eski Yunanca yazılmış altı satırlık dilekçeyi de vurgulayarak şunları ekledi:

*Mozaik zemin, muhtemelen o dönemdeki bir mimari yapının zemin döşemesi. Bu, bir villa ya da başka bir yapıya ait olabilir. Üzerinde geometrik motifler mevcuttu.

*Davut Yıldızı’nın içinde haç motifi ve zemininde altı satırlık bir dilekçe yazısı bulunuyor. Çalışmalar tamamlandıktan sonra alanın korunması için gerekli izinler için yazışmalar yapıldı. Üç haftalık kazı çalışması sonrasında, mozaikli alanın geleceğiyle ilgili kararlar alındı.

*Yerinde korunmasına yönelik izin alındı. İzinler doğrultusunda tekrar bir ekip oluşturuldu ve alanın korunması için gerekli malzemelerle çalışma yapıldı. Bu nedenle mozaikli alanın yerinde korunmasının sebebi, bölgenin bir Antik Kent olmasıdır. ‘Memalan Antik Kenti’ olarak bilinen bu yer, gelecekteki kazılar için korunmalıdır.

MEVCUT ALAN KORUMA ALTINA ALINDI

Koruma Kurulu’nun aldığı karar doğrultusunda, yeni definlerin mozaik alanının uzağında yapılacağına dikkat çeken Çelebi, şunları ifade etti:

“Bu mozaikli alan, günümüzde köyün mezarlık alanı olarak kullanılmakta. Kazı çalışmaları sonrasında köylüler, defin işlemlerinin nasıl gerçekleştirileceği konusunda endişe duydular. Bu nedenle Koruma Kurulu’na gerekli yazışmaları yaptık. Kurul, yeni definlerin mozaikli alanın dışına uzak bir yere yapılması kararını aldı. Yeni bir defin alanı bulunana kadar bu uygulama geçerli olacak. Mevcut alan ise tamamen koruma altına alınacak.”